Küresel güçlerin iştahını kabartan servet: Venezuela’nın yer altı zenginlikleri

Dünyanın en zengin yer altı kaynaklarına sahip ülkelerinden biri olan Venezuela, sahip olduğu devasa enerji ve maden rezervleri nedeniyle uzun süredir ABD'nin jeopolitik hesaplarında kritik bir konumda yer alırken, bu gerilim son olarak askeri boyuta taşındı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın açık tehditlerinin ardından Venezuela'nın başkenti Caracas'ta hava saldırıları düzenlendi.

Washington yönetimi, operasyon sırasında Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ile eşinin kaçırıldığını ileri sürerken, Maduro'nun Guantanamo'ya götürüldüğü iddiası uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.

Venezuela yönetimi ise saldırılarda sivillerin hayatını kaybettiğini açıklayarak, ABD'nin hamlesini ülkenin yer altı zenginliklerine yönelik doğrudan bir müdahale olarak nitelendirdi.

UZUN YILLARDIR ABD'NİN HEDEFİNDE Petrol ve maden zenginliğiyle öne çıkan Venezuela, yalnızca enerji kaynaklarıyla değil, dünyanın en değerli madenlerini barındıran geniş yer altı potansiyeliyle de dikkat çekiyor.

Latin Amerika'da bu alanda öne çıkan ülke, Washington'ın bölgeye yönelik stratejilerinde yıllardır merkezi bir rol oynuyor.

ABD'nin uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele gerekçesiyle Karayipler ve Pasifik'e konuşlandırdığı savaş gemileri, bölgede askeri gerilimi artırırken, bu adımlar dünya kamuoyu tarafından da yakından izleniyor.

Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve üst düzey yetkililer, söz konusu askeri hamlelerin ülkenin yer altı kaynaklarına yönelik bir baskı unsuru olduğunu daha önce defalarca dile getirmişti.

KANITLANMIŞ PETROL REZERVİNDE DÜNYA LİDERİ Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) verilerine göre Venezuela'nın günlük petrol üretimi, 2025 itibarıyla ortalama 1 milyon varil seviyesinde bulunuyor.

Ülke, 303 milyar 200 milyon varil kanıtlanmış petrol rezerviyle dünyada ilk sırada yer alıyor.

Başta Orinoco Kuşağı ve Maracaibo Gölü çevresi olmak üzere batı ve orta bölgelerde çıkarılan petrol, Venezuela ekonomisinin bel kemiğini oluşturuyor.

Venezuela Devlet Petrol Şirketi PDVSA verilerine göre ülke, 2024 yılında petrol ihracatından yaklaşık 17,5 milyar dolar gelir elde etti.

DOĞAL GAZ VE ALTIN POTANSİYELİ DİKKAT ÇEKİYOR Venezuela, doğal gaz rezervleri açısından da dünyanın önde gelen ülkeleri arasında bulunuyor.

Yaklaşık 201 trilyon fit küp (TCF) rezervle küresel sıralamada 8. sırada yer alan ülkenin gaz sahaları, ağırlıklı olarak Paria Yarımadası, Sucre ve Delta Amacuro bölgelerinde yoğunlaşıyor.

Bu alanlar, Karayip Denizi ve Atlas Okyanusu'na açılan stratejik noktalarda bulunuyor.

Venezuela Merkez Bankası verilerine göre, ülkede henüz çıkarılmayı bekleyen potansiyel altın rezervinin 7 bin tonun üzerinde olduğu tahmin ediliyor.

Altın yatakları özellikle Bolivar eyaleti ve güneydoğu bölgelerinde yoğunlaşırken, altın sektörü yaklaşık 250 bin kişiye istihdam sağlıyor.

Altın ve diğer madencilik faaliyetleri, 2008 yılında dönemin Devlet Başkanı Hugo Chavez döneminde kamulaştırılmış, bu adımla yer altı zenginlikleri üzerindeki devlet kontrolünün artırılması hedeflenmişti.

STRATEJİK MİNERALLER VE BİYOLOJİK ZENGİNLİK Ekolojik Madencilik Geliştirme Halk Gücü Bakanlığı verilerine göre Venezuela'da demir, bakır, boksit, kömür, nikel, koltan, altın, elmas, çinko ve titanyum gibi çok sayıda stratejik mineral bulunuyor.

Bu kaynaklar, ülkenin ekonomik potansiyelinin yanı sıra küresel ölçekte stratejik önem taşıyor.

Yer altı zenginliklerinin yanı sıra Venezuela, coğrafi konumu sayesinde yüksek biyolojik çeşitliliğe sahip ülkeler arasında yer alıyor ve dünyada 'mega-çeşitli' ülkelerden biri olarak kabul ediliyor.

ABD OPERASYONLARINA İLİŞKİN İDDİALAR Venezuela basınında yer alan haberlere göre, ABD'nin eylülden bu yana Karayipler ve Pasifik'te düzenlediği operasyonlarda 57 kişi hayatını kaybetti.

ABD, operasyonları uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele kapsamında yürüttüğünü açıklarken, Venezuela ve Kolombiya'dan gelen açıklamalarda öldürülen kişilerin önemli bir bölümünün uyuşturucu kaçakçısı değil, göçmen ya da balıkçı olduğu öne sürüldü.

Bu gelişmeler, bölgedeki askeri hareketliliğin ve Venezuela'nın sahip olduğu yer altı zenginliklerinin uluslararası gerilimlerdeki rolünü bir kez daha gündeme taşıdı.