Haber Detayı
Neden böcek yemekten tiksiniyoruz
Böcekler yüksek proteinli, besleyici ve çevre dostu. Peki o zaman neden Batı dünyasında halen “yenmez” sayılıyorlar? Bilim insanlarına göre cevap midede değil, kültürde ve psikolojide gizli.
Protein bugün bir takıntıya dönüşmüş durumda.
Arama motorlarında “protein” kelimesine olan ilgi son on yılda yüzde 200’ün üzerinde arttı ve 2025’te zirve yaptı.
Proteinli patlamış mısırlar, blenderdan geçen tavuklu smoothie’ler ve viral tarifler derken insanlar sınırları zorluyor.
Ancak tüm bu arayışa rağmen, yüksek proteinli bir kaynak hala Batı sofralarına giremiyor; böcekler.Oysa böcekler; Afrika, Asya, Latin Amerika ve Okyanusya’da milyonlarca insan için sıradan bir gıda.
Sorun besin değerinde değil, algıda.TİKSİNTİ, BİR DUYGU, BİR ÖĞRENME BİÇİMİAvrupa Gıda Güvenliği Otoritesi bazı yenilebilir böceklere onay vermiş olsa da, Avrupalıların yalnızca yüzde 10’u eti böceklerle değiştirmeyi düşüneceğini söylüyor.
En büyük engel ise açık, tiksinti.Psikologlara göre tiksinti, evrimsel bir alarm sistemi.
Potansiyel tehlikelerden korunmak için gelişmiş, zamanla da kültürel normlarla pekişmiş bir duygu.
Cornell Üniversitesi’nden Prof.
David Pizarro’ya göre, bu duygu yalnızca ne yediğimizi değil, dünyayı nasıl yorumladığımızı da etkiliyor.
Tiksintiye daha duyarlı bireyler, genellikle yeniliğe daha mesafeli ve geleneksel değerlere daha yakın oluyor.İKLİM KRİZİ, AÇLIK VE BÖCEK PROTEİNİDünya genelinde 2,3 milyar insan gıda güvensizliği yaşıyor.
Uzmanlara göre böcekler bu krizde önemli bir araç olabilir.
Sebebi basit; daha az su ve arazi gerektiriyorlar.
Daha düşük karbon ayak izine sahipler.Aynı miktar protein için hayvancılığa kıyasla çok daha az kaynak tüketiyorlar.Örneğin sığır eti, metan salımı nedeniyle iklim krizinin başlıca tetikleyicilerinden biri.
Böceklerin çevresel yükü ise bununla kıyaslanamayacak kadar düşük.SORUN TAT DEĞİL, GÖRÜNTÜBöcek yeme fikrini zorlaştıran unsurlardan biri de onların “bütün” halde tüketilmesi.
Bacakları, gözleri ve biçimleri, yediğimiz şeyin bir zamanlar canlı olduğunu açıkça hatırlatıyor.
Modern gıda sistemlerinde ise et, hayvandan koparılmış, tanınmaz hale getirilmiş durumda.Brezilyalı gıda bilimci Antônio Rocha Bisconsin-Júnior’a göre, “Yemeğinizde hayvanı tanımıyorsunuz.
Böcekler ise bu bağı saklamıyor.”HERKES İÇİN ‘İĞRENÇ’ OLAN AYNI DEĞİLAslında “iğrenç” kavramı son derece seçici.
Bir kültürde normal olan, başka bir yerde tiksinti uyandırabiliyor.Yumurta neden normal?Karides neden kabul edilebilir?Çekirge neden değil?Uzmanlara göre bu tamamen alışkanlık meselesi.
Alışkanlık ise değiştirilebilir.GENÇ NESİL DAHA AÇIKAraştırmalar, 39 yaş altındaki bireylerin böcek tüketimine daha açık olduğunu gösteriyor.
Çocuklar için böcekler henüz “iğrenç” değil; merak uyandıran canlılar.
Psikologlara göre bu merak, gelecekte gıda normlarının değişmesinde kilit rol oynayabilir.BÖCEKLER MUCİZE ÇÖZÜM MÜ?Uzmanlar temkinli.
Bugün çiftliklerde üretilen böceklerin büyük bölümü hala hayvan yemi olarak kullanılıyor.
Ayrıca böceklerin de çoğu zaman hayvancılıkla aynı tahıllarla beslenmesi, sistemin verimliliğini sorgulatıyor.Washington Üniversitesi’nden Dustin Crummett’e göre, böcekler Batı’da etin ana alternatifi olmaktan ziyade, daha geniş bir çözüm setinin parçası olabilir.
Bitki temelli proteinler, kültürel olarak çok daha az dirençle karşılaşıyor.TİKSİNTİ ÖĞRENİLİR, UNUTULABİLİRAraştırmalar ilginç bir noktaya işaret ediyor.
Tiksinti, yeme isteğini azaltıyor ama tadı gerçekten daha kötü yapmıyor.
Yani sorun damakta değil, zihinde.Uzmanlar, böceklerin görünürlüğünün artmasının — market raflarında, restoranlarda, medyada — algıyı zamanla dönüştürebileceğini söylüyor.
Tıpkı bir zamanlar “tuhaf” bulunan birçok gıdanın bugün sıradanlaşması gibi.GELECEĞİN SOFRASINDA BÖCEKLER DE OLABİLİRHerkes böcek yemek zorunda değil.
Ancak iklim krizi, gıda güvensizliği ve kaynak kıtlığı düşünüldüğünde, böcekler göz ardı edilemeyecek bir seçenek olarak masada duruyor.
Mesele, “yemeli miyiz?” sorusundan çok şu olabilir!
Neden bazı proteinleri normal, bazılarını tiksindirici buluyoruz?Odatv.com
