‘Arka bahçe’ tuzakları

ABD’nin Venez üella’ya darbesi, kâ ğıt üzerinde bile olsa, uluslararas ı hukukun, kurallarının artık ge çerli olmad ığının a ç ık ilanı oldu.

Venez üella’ya ABD sald ırısı bekleniyordu ama başkanlık sarayını basıp devlet başkanı ve eşini ka ç ırmak bu tahminlerin de ötesine geçti.

ABD yönetiminin “övünerek” dünyaya duyurdu ğu bağımsız bir devlete y önelik bu eylem asl ında uluslararası diplomasinin, BM gibi örgütlerin etkinlik alan ının daraldığının da g östergesi.

Caracas’ ın yakın m üttefikleri, hatta petrolünün ana al ıcısı Çin’in yan ı sıra Rusya ve İran’dan tepkiler y ükseldi ama ilk ç ıkışlarında temkinlilik vardı.

AB ise zaten uzun s üredir ABD gibi Maduro yönetimini me şru g örmüyor.

Hep diyoruz, tehlikeli bir öngörülemezlik ça ğındayız; emperyalist, kapitalist sisteminin vahşi çarklar ının artık d önmekte zorland ığı, bunun i çin de yeniden alan açmak hedefiyle sald ırganlığın arttığı bir d önem.

Venezüella örne ği, Washington’ın Trumpizm d önemiyle bir kez daha Monroe Doktrini’ni ku şanarak k üresel hesapla şmada “Arka bah çem, istedi ğimi yaparım” mesajını i çeriyor.

Burada şu ger çe ği de unutmamak gerek: ABD’nin özellikle sol rüzgârlar e şliğindeki G üney Amerika ülkelerine yönelik darbeleri ilk de ğil.

Trump ’ın farkı bunu kapalı kapılar ardından ç ıkarıp g üç gösterisini aç ık ça yapmas ı.

ABD’nin eylemine şu anki tabloda g üçlü set çekebilecek, kar şı yaptırıma d önü şt ürebilecek bir sistem ise ortalarda pek yok.

Bu çerçevede gözler ayn ı zamanda BRICS’in de atacağı adımlarda.

VENEZÜELLA ÜZERİNDEN GÖZDAĞI K üresel sistem t ıkanıklığıyla birlikte iktidar ve g üç tan ımı daha riskli, daha değişken halde.

Eğer g üç, bir ba şka ülkenin liderini, e şini ka ç ırmayı, bunu yaparken kendi ülkesindeki parlamentodan bile onay almay ı gerektirmez hale getiriyorsa gelinen durum çetrefilli, özellikle de II.

Dünya Sava şı sonrası kurulan Batı ittifakının “demokrasi” modelinin geleceği i çin.

Ku şkusuz ABD, Maduro darbesini Venez üella muhalefetini sevdi ğinden yapmış değil. “Uyuşturucu, kartel” su çlamalar ının ötesinde, ABD’nin eyleminin ana nedeni Trump’ ın a ç ık s özlülü ğ üne yans ıyor; Venez üella’n ın enerji kaynaklarına, petrol üne at ıfla bu ülkeyi biz yönetece ğiz diyor.

Yetinmiyor, K üba, Kolombiya, Meksika’ya da parmak sall ıyor, “Her an sıra sizde” g özda ğını veriyor.

Bu mesajı uluslararası g üç dengelerinin nas ıl okuyacağı önemli.

Bu okuma ve at ılacak adımlar k üresel düzene ili şkin gelecek yılları şekillendirecek.

Avrupa’nın çözümsüzlü ğ ü, suskunlu ğu s ürerse kim bilir belki Trump’ ın daha önce de dile getirdi ği gibi ABD i çin s ırada Kanada ile Danimarka’ya bağlı Gr önland olacak.

ABD, enerji kaynaklar ı ve stratejik ulaşım hattı Kuzey Kutbu’nu da kendi “arka bah çesi” olarak görebilir sonuçta!...

Tabii burada Rusya’y ı da es ge çmemek gerek.

Geli şmeler çerçevesinde AB ve İngiltere’nin bir an önce, Ukrayna-Rusya sava şını alevlendirmektense sonlandırmak i çin diplomasi masas ında g ücünü göstermesi gerekiyor.

Kimi yorumlarda Trump’ ın, Rusya’nın Ukrayna’da bazı toprak işgaline, Çin’in Tayvan’a yönelik baz ı adımlarına g öz yumabilece ği iddia ediliyor.

Ortak ç ıkar noktasının “Arka bah çelerimizin kontrolü bizim” oldu ğuna işaret ediliyor.

Bu “arka bah çe” konusu ayn ı zamanda ülkemize yönelik ABD politikas ının da dikkatle sorgulanmasını gerektiriyor.

ABD el çisinin Osmanl ı sistemini övmesi, İsrail’in ulus devletleri sevmediğine y önelik sözleri e ğer T ürkiye için, geçmi şe atıfla, “arka bah çe” olarak sunuluyorsa aman dikkat diyelim...

Bölgede çoklu aktörler kol geziyor.

Son dönemde ABD ve İsrail tarafından etkisi kırılan İran’da ekonomik krizle birlikte eylemler yayılıyor.

Tartışmalı İmralı s ürecinin Suriye’deki yans ımaları belirsizliğini koruyor, K ürt yap ılanmasının Şam y önetimine entegrasyonunda sonuç al ınamıyor, federalizm ç ıkışları s ürüyor.

Yine geliyoruz ayn ı derse...

Venez üella örne ği hepimize bildik sonucu hatırlatıyor: Ulusal birlikteliğin, bağımsızlığın, sınır g üvenli ğinin önemini.

Kendi içinde bölünmenin; demokratik, hukuk devleti ilkelerini a şındırmanın, iktidar ç ıkarları uğruna toplumu kutuplaştırma adımlarının bir ülkenin d ış m üdahalelere kar şı kırılganlığını artırdığını.

Ekonomik a ç ıdan zayıflayan, etik-liyakat çürümesi ya şayan bir ülkenin ulusal güvenlik risk yüzdesinin yükseldi ğini...

Sandık, millet iradesine saygının vazge çilmezli ğini.