TÜRASAŞ’ta pirinç malzemelerin devletin kurumu MKE’ye yerine özel bir şirkete verildiği ortaya çıktı: Kurulan sistem Sayıştay’ı bile şaşırttı

Sayıştay’ın T ÜRASA Ş Denetim Raporu’na g öre, Sakarya Bölge Müdürlü ğ ü taraf ından “hareketsiz mal satışı” adı altında yıllardır kullanılmayan pirin ç borular ın Makine ve Kimya End üstrisi A Ş yerine özel bir şirkete satıldığı tespit edildi.

Rapora g öre sistem ş öyle i şledi: İlgili firma belirli zaman aralıklarında ihtiyacı olan malzemenin adını, “ üçüncü bir şahsı tasnif numarasını”, miktarını belirterek Sakarya B ölge Müdürlü ğ ü’ne talep yaz ısı yazıyor.

Ardından b ölge müdürlü ğ ü, komisyon kurarak ilgili ürünün fiyat ını belirliyor.

FİYAT İNTERNETTEN!

Fiyat internetten ürünün hurda fiyat ı araştırılarak tespit ediliyor.

Ardından firmadan ilgili ürünün toplam fiyat ı tahsil edilerek ürün sevkiyat ı ger çekle ştiriliyor.

Oysa mevzuata g öre bu malzemelerin Makine ve Kimya Endüstrisi A Ş’ye satılması gerekiyordu. ‘TASNİF KODUNU’ KADAR NEREDEN BİLİYORLAR ?

Sayıştay raporunda, şu eleştiriyi yaptı: “T üm kamu kurum ve kurulu şları ihtiya ç fazlas ı ürünlerin listesini ç ıkarıp resmi dairelerin ihtiya çlar ını sorgulamalı, resmi dairelerin satın almadıklarını ise Makine ve Kimya End üstrisi Kurumu’na sat ış sureti ile devretmelidir.

Bu konuda idarelerin se çimlik herhangi bir hakk ı bulunmamasına rağmen Sakarya B ölge Müdürlü ğ ü elinde hareket görmeyen malzemeleri ba şka bir firmanın talebi ile satmıştır.

Burada dikkat çekici ba şka bir husus ise; ilgili firmanın malzeme ihtiya çlar ını belirtirken ürünlerin idaredeki tasnif koduna kadar bilmesidir.” Bu arada ürünler için verilen fiyatlar da dikkat çekti.

Rapora göre, talep tarihi olan Ocak 2023’te yuvarl ık pirin ç çubuk için KDV hariç 470 bin 911 lira, Nisan 2023’te yuvarlak pirinç çubuk için KDV hariç 1 milyon 43 bin 955 lira, Haziran 2023’te yuvarlak pirinç çubuk, dört kö şe pirin ç çubuk, alt ı k ö şe pirin ç çubuk, pirinç bant, delikli bronz çubuk için KDV hariç 1 milyon 74 bin 708 lira, talep tarihi olan Eylül 2024’te de pirinç boru için 1 milyon 357 bin 720 lira KDV hariç fiyat teklifi verildi.

Sat ışlar ger çekle şti. ‘İHALESİZ SATIŞ’ Sayıştay, ihtiya ç fazlas ı ürünlerin idare taraf ından ihalesiz satılması işinde mevzuata aykırı davranan sorumluların, sorumluluk derecelerinin tespiti ve gereği i çin konunun tüm yönleriyle TÜRASA Ş Teftiş Kurulu Başkanlığı’nca soruşturulmasını önerdi.

Say ıştay’ın bir başka tespitine g öre, şirket b ünyesinde yapt ırılabilecek bazı işlerin “kapasite fazlalığı ve ivedilik” gerek çe gösterilerek üçüncü şahıslara ihale edildiği de belirlendi.

Şirketin mali tabloları incelendiğinde “sipariş eksikliği” nedeniyle y üksek tutarl ı zarar oluştuğuna işaret eden Sayıştay, aynı d önemde üçüncü şahıslara ihale edilen işlerin gerek çesi olarak “kapasite fazlal ığı ve ivediliğin” gerek çe gösterilmesini birbiriyle çeli şen durumlar olarak nitelendirdi. 2024 yılında malzeme eksikliği nedeniyle şirketin uğradığı zarar 112 milyon 744 bin 826,69 TL oldu.

Sayıştay, bu durumun teşebb üsün ürün tedari ğinde planlı ve zamanlı davranamadığını, ambarlarında yeterli stok bulundurmadığını, emniyet stoğunun yeterli seviyede olmadığını g österdi ğine dikkat çekti.

DEPODA KALMI ŞLAR!

Sayıştay, önceki y ıllarda kullanılmak üzere sat ın alınan ve y üksek de ğeri olan fazla miktarda ilk madde malzemenin bazılarında hi çbir kullan ımın olmadığı, bazılarında ise çok az miktarda kullan ımın olduğunu, bunlardan kalanların yıllardır atıl bir şekilde depoda beklediğini de tespit etti.

Yapılan incelemede; 2019 yılı öncesinde tedarik edilen ve bugüne kadar hiç i şlem g örmeyen ilk madde ve malzeme stok tutar ının; Eskişehir B ölge Müdürlü ğ ü’nde 15 milyon 389 bin 591,92 TL, Sivas Bölge Müdürlü ğ ü’nde 12 milyon 847 bin 35,82 TL ve Sakarya Bölge Müdürlü ğ ü’nde ise 14 milyon 848 bin 478,08 TL oldu ğu belirlendi.