Anadolu 2

Anadolu tarihi: Anadolu’nun tarihi bir anlamda Balkanlar, Kafkasya ve Ön Asya’dan gelen i şgal, istila ve fetih dalgalarının tarihidir.

Neolitik ça ğ: Asya ve Avrupa’nın stratejik kesişme b ölgesinde olmas ından dolayı Anadolu, tarih öncesi ça ğlardan beri pek çok uygarl ık i çin be şik olmuştur.

Neolitik yerleşim olarak Taşh öyük (Pottery Neolithic), Çayönü (Pre-Pottery Neolithic A to Pottery Neolithic), Nevali Çori (Pre-Pottery Neolithic B, Hac ılar Pottery Neolithic) (T ürkiye’de şimdiki Burdur ilinin 25 km g üneybat ısında), G öbeklitepe (Pre-Pottery Neolithic A) ve Mersin ile Truva yerle şimi Neolitik ça ğ ile başlar ve Demir ça ğı i çinde devam ederek ilerler.

Bronz ça ğı (Hattiler ve Hurriler): Hattiler, M Ö 2300 ile 2000 y ıllarında Orta Anadolu’da yaşamış ve Hattice isimli yalıtık bir dil konuşmuş uygarlıktır.

Anadolu Yarımadası’nın bilinen en eski adı Hatti Ülkesi ’dir ve kendilerinden sonra gelen Hititler gibi halklar da ya şadıkları b ölgeye bu ad ı vermiştir.

Hattilere ait ilk kaynaklar Akad İmparatorluğu tarafından M Ö 24. yüzy ılda yazılmıştır.

Hurriler ise Anadolu’nun g üneydo ğusunda yaşamış Urartular ile ilişkili bir halktır.

Tarihsel a ç ıdan Hurricenin varlığı M Ö 20. yüzy ıldan eskiye dayanmaktır.

M Ö 16. yüzy ılda Mitanni gibi HintAryanlar tarafından y önetilmi ş Hurri devletleri Anadolu’da önemli ölçüde topra ğa sahip olmuştur.

Asur İmparatorluğu ( Asur ticaret kolonileri ça ğı ): M Ö 21. ve 18. yüzy ıllar arasında Hurri ve Hatti b ölgeleri Asurlular taraf ından kolonize edilmeye başlanmıştır.

Akadların kuzey kolu olan Asurlular Anadolu’da özellikle gümü ş ç ıkarmıştır.

Kaneş antik kentinde bulunmuş M Ö 20. yüzy ıl tarihli Asur tabletleri, gelişmiş bir ticaret sisteminin Anadolu’da yer aldığını ortaya koymaktadır.

Hititler: Hititler, M Ö 1600 civar ında İ ç Anadolu’daki Hatti beyliklerini ele geçirerek Hattu şaş merkezli bir devlet kurmuştur.

Halk, HintAvrupa dillerinin bilinen ilk örne ği olan ve Anadolu dilleri sınıfına ait Hitit çe, Luvice ve Palaca dillerini konu şmuştur.

Hitit k ültürü, bölgede yer alan yerli halklar ile Hint-Avrupa kültüründen etkilenmi ştir.

Kurgan hipotezine g öre Hititçenin Anadolu’ya MÖ 2500 civar ında geldiği d ü ş ünülmektedir.

MÖ 14. yüzy ıl ortalarında I.

Şuppiluliuma y önetimi alt ındaki krallık, Levant ve Yukarı Mezopotamya’ya değin genişleyerek bir s üper güç halini alm ıştır.

Eski Hitit Krallığı olarak anılan bu d önemde sanat, ba şta Boğazk öy olmak üzere Alacahöyük, Bitik, Ali şar, Eskiyapar, İnandık, Maşat H öyük, Hüseyindede ve İmikuşağı kazılarının ortaya koyduğu gibi b üyük ölçüde Anadolu gelene ğine bağlıdır.

Ülke içindeki politik çeki şmeler nedeniyle zayıflayan Eski Hitit Krallığı M Ö 2. binin ikinci yar ısında, II.

Tuthaliya devrinde yeniden kuvvetlenmiş ve bir imparatorluk haline gelmiştir.

Mısır ile Babil’in yanında Tun ç ça ğı Ortadoğu’sunun üçüncü büyük politik gücünü olu şturmuştur.

Bu yeni evreye Yeni Hitit Devleti ya da Hitit İmparatorluk ça ğı denir.

M Ö 2. bin y ılın son y üzy ılları, Bronz ça ğı çökü ş ü olarak adland ırılan ve t üm Yak ındoğu i çin kaos ve s ıkıntıların doruk noktasına ulaştığı bir d önemdir.

Çe şitli y önlerden kopup gelen istilac ılar ve g öçmenlerin yaratt ığı bunalımlar sonucunda Hattuşaş’ın son h ükümdar ı II.

Şuppiluliuma’dan sonra Hitit devleti son bulmuştur.

Hitit İmparatorluğu’na son veren etkenler arasında Kaşkaların M Ö 2. biny ılın son y üzy ılları i çinde Palaca konu şan b ölgelere yapt ıkları g öçler de vard ır.

Eski Hitit (ve Hurri) b ölgelerinin büyük bir k ısmı Asur kontrol üne girmi ştir.

DEMİR ÇAĞI-GEÇ HİTİT DEVLETLERİ Geç Hitit dönemi, Bronz ça ğı çökü ş ü sonras ında dağılan Hitit b ölgelerinde kurulmu ş k üçük devletlerin tarihini kapsar.

Devletler, Anadolu Demir ça ğındaki Luvice, Aramice ve Fenikece konuşan siyasi varlıklarıdır.

M Ö 1200’lerde bat ıdan gelen Ege g öçlerinin sald ırılarından kurtulabilen Hititler g üney ve güneydo ğu Toroslar’ın dağlık b ölgelerine çekilmeleri ile kurmu şlardır.

Devletler, Urartu ve Asurlulara bağımlı olarak h üküm sürmü ş, M Ö 7. yüzy ılda ise Asurlular tarafından bu devletlerin siyasal varlığına son verilmiştir.