Haber Detayı
Piyasalar Venezuela şokunu neden görmezden geldi?
Küresel piyasalar, Venezuela’da hızla gelişen olayların oluşturduğu şoku büyük ölçüde görmezden gelerek dikkat çekici bir sakinlik ve disiplin sergiledi.
Büyük bir petrol üreticisi ülkedeki siyasi çalkantıların, normal şartlarda finans ve enerji piyasalarında sert dalgalanmalara yol açması beklenirdi.
Bu beklenmedik tablo, piyasalardaki büyük jeopolitik gelişmelere karşı hassasiyetin neden azaldığı sorusunu gündeme getirdi.
Çeşitli değerlendirmelere göre bu sakinliğin temelinde, Venezuela’nın son yıllarda yaptırımlar nedeniyle küresel ekonomi içindeki fiili ağırlığını büyük ölçüde kaybetmiş olması yatıyor.
Yaptırımlar kaynaklı çöküş, ülkenin üretim kapasitesini ciddi biçimde zayıflattı.
Bu durum, petrol arzı veya küresel piyasa dengeleri açısından acil bir tehdit oluşmasını da sınırladı.
Döviz, emtia ve hisse senedi hareketleri, piyasaların bu gelişmeleri sınırlı etkili bir olay olarak değerlendirdiğini ortaya koydu.
Petrol fiyatları dar bir bantta dalgalanırken, yatırımcılar temkinli biçimde güvenli limanlara yöneldi.
Tepkiler, siyasi şoktan ziyade arz koşulları ve gelecekteki risk hesaplarıyla şekillendi.
Tortoise Capital Management’ten Rob Thummel petrol fiyatlarının düşüşünün, küresel piyasalardaki arz bolluğundan kaynaklandığını ve Venezuela’daki gelişmelerin bu durumu değiştirmeyeceğini savundu.
Petrol altyapısının hala ayakta olması, üretimde ani düşüş riskini sınırlarken, kayda değer bir üretim artışının ise yıllar alacağı ifade edildi.
Piyasa hareketleri FXPro’da finansal piyasalar direktörü olan Mişel Salibi, “ Sky News Arapça”ya yaptığı açıklamada şunları söyledi: Venezuela’daki karışıklıkların doğrudan etkisi, ABD dolarında göreli bir güçlenme olarak görüldü.
Dolar endeksi 98,60 puanın üzerine çıktı.
Bu yükseliş, başta euro, sterlin ve Kanada doları olmak üzere birçok ana para birimi üzerinde baskı yarattı.
Risk iştahındaki düşüşten Japon yeni de etkilendi.
Petrol fiyatları Asya seansında hafif geriledikten sonra toparlandı ve gün içinde yüzde 1’in altında bir artış kaydetti.
Değerli metaller Salibi, altının yatırımcıların riskten kaçış eğilimini en net gösteren gösterge olduğunu belirtti.
Riskten kaçınma dalgası, birçok yatırımcının altına yönelmesine neden oldu.
Altın fiyatı ons başına 4.430 doların üzerine çıkarak gün içinde yaklaşık yüzde 2 değer kazandı.
Aynı dönemde ABD Hazine tahvillerine talep arttı ve getiriler bu talep nedeniyle geriledi.
Enerji hisseleri Enerji şirketleri cephesinde ise Salibi, en büyük kazancı Chevron hisselerinin sağladığını vurguladı.
Chevron’un Venezuela’da faaliyet gösteren tek ABD’li şirket olması, hissenin ABD piyasaları açılmadan önce yükselmesine yol açtı.
Diğer petrol şirketleri de kazançlar kaydetti; ancak Salibi’ye göre bunlar kısa vadeli tepkiler olup, gerçek etkinin uzun vadede ve özellikle Venezuela’nın petrol arzı açısından ortaya çıkacağı ifade edildi.
Salibi ayrıca, yeni jeopolitik gelişmelerin küresel piyasalar için belirleyici olmaya devam edeceğini, önümüzdeki dönemde savunmacı hisselerin daha fazla ilgi görebileceğini ve ekonomik verilerin piyasa yönü açısından kritik olacağını söyledi.
Wall Street Wall Street’te, Trump yönetiminin Venezuela’da hafta sonu gerçekleştirdiği askeri operasyonun etkileri yakından izlenirken, pazartesi günü ABD’li petrol şirketlerinin hisseleri piyasa öncesi işlemlerde sert yükseldi.
ABD medyasına göre; Chevron hisseleri yüzde 6,4, Exxon Mobil hisseleri yaklaşık yüzde 3, ConocoPhillips hisseleri yüzde 5,5 ve petrol sahası hizmetleri devi SLB hisseleri yüzde 8,5 yükseldi.
Bu hareketler, ABD’nin Venezuela’da geniş çaplı bir askeri operasyon düzenleyerek Devlet Başkanı Nicolás Maduro ve eşi Cilia Flores’i kaçırmasının ardından geldi.
Gelişme küresel çapta büyük yankı uyandırdı.
ABD Başkanı Donald Trump, daha sonra Beyaz Saray’ın Güney Amerika’daki bu ülkenin yönetimini “güvenli, sağlıklı ve dengeli bir geçiş” sağlanana kadar üstleneceğini açıkladı.
Venezuela, enerji piyasalarında etkili bir ittifak olan OPEC’in kurucu üyelerinden biri ve ABD Enerji Enformasyon İdaresi’ne göre 303 milyar varil ile dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerine sahip.
Bu miktar, küresel rezervlerin yaklaşık yüzde 17’sine karşılık geliyor.
Cedra Markets küresel piyasalar direktörü Joe Yarak’a göre, piyasalar Venezuela’daki gelişmelere nispeten sakin yaklaştı.
Joe, sahada doğrudan bir askeri müdahalenin olmamasının dramatik piyasa hareketlerini engellediğini, açıklamaların da tehditkar bir dil içermemesinin bu durumu pekiştirdiğini söyledi.
Joe, petrol fiyatlarındaki ilk gerileme ve altındaki yükselişin doğrudan Venezuela krizinden değil, Trump yönetiminin İran, Rusya veya Çin gibi diğer ülkelerle gerilimi tırmandırma ihtimalinden kaynaklanan genel endişelerden beslendiğini ifade etti.
Sonuç olarak piyasaların, askeri müdahale ihtimalinin ortadan kalkmasıyla birlikte riskleri daha olumlu fiyatladığını ve daha önce yüksek olan risk priminin gerilediğini belirten Yarak, yine de yatırımcıların temkinli duruşunu koruduğunu vurguladı.
