Ortak Rapor İçin İkinci Toplantı

Haber: Emine DALFİDAN - Kamera: Uğur DEMİRCİ(TBMM) - Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nda grubu bulunan siyasi partilerin temsicilerinden oluşturulan yazım ekibi, ortak rapor hazırlanması için TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un başkanlığında bugün ikinci kez bir araya gelecek.

Yeni Yol Grup Başkanvekili ve DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Emin Ekmen, "Ocak ayı içerisinde raporun nihayete kavuşabileceğini düşünüyoruz.

Meclis Başkanımızın ortak bir rapor metni oluşturma, bunu da Genel Kurul'da tamamını veya özetini okutma gibi bir arzusu bir iradesi var.

AK Parti ve MHP, bir 'teyit ve tespit mekanizmasından' bahsediyor.

Yani 'örgütün feshinin ve tasfiyesinin bir devlet kurumu eliyle teyidinin, tespitinin Cumhurbaşkanı aracılığıyla kamuoyuna bildirimi' diyor. 'Ondan sonra yasal adımları atalım' diyor.

Bunu zannediyorum yasanın bir maddesi yapacaklar.

Yani 'evet yasayı çıkartalım ama bu aşama geçince uygulayalım' diyecekler.

Biz bunu yanlış bulduğumuzu defalarca kez ifade ettik" dedi.Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, ortak rapor yazımı için çalışmalarını sürdürüyor.

Yazım ekibinde AK Parti, CHP, DEM Parti, MHP ve Yeni Yol Grubu temsilcileri yer alıyor.

Yazım ekibinde AK Parti'den Mustafa Şen, CHP'den Murat Emir, DEM Parti'den Cengiz Çiçek, MHP'den Feti Yıldız, Yeni Yol Grubu'ndan Bülent Kaya bulunuyor.

Ortak raporda "komisyonun önemi, Türk-Kürt kardeşliğinin tarihi, örgütün fesih ve silah bırakmasının tespiti, atılacak idari ve hukuki adımlar" gibi başlıkları içermesi öngörülüyor.Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu Üyesi Yeni Yol Grup Başkanvekili, DEVA Partisi Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, ANKA Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada, komisyonun hangi noktalarda uzlaşabileceğine, hangi noktalarda tartışma çıkabileceğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.Ekmen, komisyonun görev süresinin 31 Aralık 2025 tarihinden itibaren iki ay uzatıldığını ve ortak rapor için hazırlıklara başlandığını hatırlattı."Biz Ocak ayı içerisinde raporun nihayete kavuşabileceğini düşünüyoruz.

Meclis Başkanımızın ortak bir rapor metni oluşturma, bunun da Genel Kurul'da tamamını veya özetini okutma gibi bir arzusu, iradesi var" diyen Ekmen, "Şu anda gördüğümüz kadarıyla masada olan bütün partiler ortak bir raporun doğru olacağını, bunun iyi olacağını düşünüyorlar.

Tabii burada muhalefetin taleplerinin iktidar tarafından ne kadarının karşılanacağı gibi bir durum var ama Numan Bey'in çabası da bu yönde.

Ortak bir rapor yayınlatmak yönünde" ifadelerini kullandı.

Mehmet Emin Ekmen, sözlerini şöyle sürdürdü: "Buradan bir ortak metin nasıl çıkabilir?

Şöyle bir zemin gözüküyor: Kürt meselesinin tarihsel yönü ve sorunlarını dile ve kaleme aldığımızda uzlaşmak çok zor, anlaşmak çok zor.

İster olayları yorumlamak, ister politik gelişmeleri ifade etmek açısından.

Bu durumda tarihsel yükle, tarihi geçmişle sorunun kendisi ve tanımıyla bir gerilim ve stres alanı yaratmadan doğrudan bugün içinde bulunduğumuz süreç, Sayın Devlet Bahçeli'nin görünür kıldığı, kimilerin Sayın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 2024 Ahlat ve Malazgirt konuşmalarına referans vererek anlattığı sürecin kendisini anlatmak, bu sürecin içinde bulunduğumuz konjonktürde ve tarihten gelen sorumlulukla niçin doğru, iyi ve hatta kaçınılmaz olduğunu kayda geçirmek, daha sonra da komisyon çalışmalarının özetini bu rapora yansıtmak gerekir.""Özgürlükler alanında, siyasi partiler yasasında, seçim yasasında...

Bu kısımda bir ortaklaşma var"Komisyonda yapılan dinlemelerle ilgili son komisyon toplantısında akademisyenlerin "söylem analizi" yaptığı hatırlatan Ekmen, şöyle devam etti: "Bu söylem analizi, yani bizim davet ettiğimiz 140'a yakın misafirin bin sayfadan uzun olan anlatısının özeti nedir, beklenti nedir, bunu da rapora yansıtabiliriz.

Burada da bir sorun olmaz.

Daha sonra bu süreci bir sonraki aşamaya getirmek için gereken idari ve yasal çerçeve temel ilkeleri konuşulur.

Bir eve dönüş yasası, olası bir uyum çabası… Burada da, yani böyle makul olan bir çerçevede uzlaşı çıkabilir.

Örgüt yöneticiliği ile eylemcilerin yasa kapsamında kalıp kalmayacağı mevzusu DEM tarafından tartışma konusu yapılacaktır, bir miktar.

Burada hem iktidarın hem diğer partilerin yaklaşımını göreceğiz.Ondan sonra, gerek içinde bulunduğumuz konjonktürde başta son bir yıl olmak üzere gerekse de daha geriye doğru Başkanlık Sistemi, hatta darbeye kadar geri gittiğimizde hukuk, adalet, özgürlük, demokrasi alanlarından uzaklaşan bir otoriterleşme, sert bir güvenlik politikası olarak tarif edebileceğimiz konulardan yeni bir döneme geçiş yönünde toplumun ve partilerin tavsiyeleri olacak.

Yani bu bizim raporumuzda da var, CHP'de, DEM'de, HÜDA PAR'da, Yeniden Refah, MHP ve TİP'te de var.

Hatta AK Parti ile MHP'de de var.

Mesela çok ilginç cümleler var AK Parti'de ve MHP'de.

Mealen şunu diyorlar: 'Bu süreç başarıyla bittiğinde bugüne kadar terör var diye yapmaktan imtina ettiğimiz birçok adımı atabiliriz.

Özgürlükler alanında, siyasi partiler yasasında, seçim yasasında vesaire.' Bu kısmında bir ortaklaşma var."Hukuka, yer yer kanuna aykırı uygulamaları hangi dilde ve tonda eleştirebileceğiz raporda"Ama son bir yılda yargısal işlemler nedeniyle ortaya çıkan, bize göre hukuka, yer yer kanuna aykırı uygulamaları hangi dilde ve tonda eleştirebileceğiz raporda?

Bizim talebimizi AK Parti ne kadar karşılayacak, bence biraz tartışma onun etrafında şekillenebilir.Onun dışında bu temel ilkelerle yani bu sürecin gerekliliği, komisyonun kuruluşu, komisyonun yaptığı çalışmalar ve dinlemeler, atılacak idari adımlar ve yapılacak yasal düzenlemeler; hukuk, adalet, özgürlük, demokrasi alanlarında toplumun beklentileri ve iktidara tavsiyelerden müteşekkil bir rapor beklemek gerekir.

Bunun taslağını Meclis bürokratlarımız bu çerçevede yapacaktır.

Sonra siyasi partiler içerik, bölüm, çümle; bazen bir virgül veya noktanın bulunduğu yer bile önemli olabilir, bunları tartışacaklardır.

Ben bugün itibarıyla ortak bir rapora yakın bir yerde durduğumuzu düşünüyorum.""Taslak metin için bir çerçevede mutabakat var"Ortak rapor yazımı için görevlendirilen üyelerin daha önce bir toplantı yaptığını, bugün ikinci kez bir araya geleceğini söyleyen Ekmen, "Zannediyorum ilk taslak metin için bir çerçevede mutabakat var.

Ama beş ayrı kalem bunu yazamayacağına göre görevlendirme yoluyla bürokratlarımız bunu yazacak.

Partiler bunu tartışacak ama bürokratlarımız kendi kafasından değil o toplantılarda ortaya çıkan çerçeveye uygun bir şekilde ilk taslak metnini yazacak" dedi."Yasal süreç fesih ve tasfiyenin bir parçasıdır, fesih ve tasfiye gerçekleştikten sonra yapılacak bir işlem değildir" Mehmet Emin Ekmen, şunları kaydetti: "Biz bunu doğru bulmuyoruz ama AK Parti ve MHP bir 'teyit ve tespit mekanizmasından' bahsediyor.

Yani 'örgütün feshinin ve tasfiyesinin bir devlet kurumu eliyle teyidinin, tespitinin Cumhurbaşkanı aracılığıyla kamuoyuna bildirimi' diyor. 'Ondan sonra yasal adımları atalım' diyor.

Bunu zannediyorum yasanın bir maddesi yapacaklar.

Yani evet yasayı çıkartalım ama bu aşama geçince uygulayalım diyecekler.

Biz bunu yanlış bulduğumuzu defalarca kez ifade ettik.

Yasal süreç fesih ve tasfiyenin bir parçasıdır.

Fesih ve tasfiye gerçekleştikten sonra yapılacak bir işlem değildir.

Geçmişte devlet 10 kere yasa çıkartmış, sonuç alamamış.

Öcalan 99'da ve 2009'da iki kere çağrı yapmış, sonuç alamamış.O zaman Öcalan'ın çağrısıyla devletin yasama iradesinin bir yerde buluşması lazım.

Bunun da sürecin bir parçası olması lazım, süreç bittikten sonra ortaya çıkan bir durum değil.

Bunu da nasıl yönetecekler?

Biz de merakla bekliyoruz.

Bizce doğru olan 12 Mayıs'ta fesih kararı alındığında hemen bir yasa çıkartmaktı.

Yasaya bir süre koyarsınız, bir çerçeve koyarsınız.

Bu süre içerisinde bu yasaya uyanlar gelir yeni sürece, yeni siyasi ve demokratik entegrasyona tabi olur.

Uymayanlarla devlet mücadelesine devam eder.

O yüzden biz yasanın geciktirilmemesi gerektiğini savunuyoruz.""Ortak rapor komisyonda müzakere edilir"Mehmet Emin Ekmen, ortak rapor hazırlandıktan sonra komisyonun yeniden toplanacağını belirterek, "Ortak yazım ekibinin mutabık kaldığı metin bir de üyeler tarafından müzakere edilecek ve nokta konulacak" dedi.

Suriye'deki gelişmelere de değinen Mehmet Emin Ekmen, şunları söyledi: 10 Mart Antlaşması Şam, Ankara ve SDG'nin bağlılığını hala sürdürdüğü bir anlaşma.

Problem detay ve uygulamada.

Eğer Ankara, Şam ve Haseke diyelim, bu durumda Amerika, İngiltere ve Fransa da bunu onaylıyorsa uluslararası güçler burada bir sorun olmaması beklenir.

Ama uygulamada sorun olduğuna dair emareler var.

Bunun aşılacağını düşünüyorum.Bu anlaşma herkesin mutabık kaldığı bir metin ise burada esneklik göstererek içinin doldurulması gerekiyor. ve esneklik yer yer Şam'a düşebilir, yer yer SDG'ye, yer yer Ankara'ya.

Biz somut, tek tek olayları bilmiyoruz.

Ama burada esnek bir tutum alınması gerekir.

Keşke mümkün olsa Amerika'yı, İngiltere'yi, Fransa'yı karıştırmadan bu anlaşmayı biz yapsaydık, biz uygulasaydık.

Keşke mümkün olsa İsrail'in SDG'nin aklını karıştırmasına fırsat vermeseydik.

SDG İsrail üzerinden Türkiye'yle pazarlık yapacağına Ankara'yla birlikte soykırımcı, haydut, terörist devlet İsrail'in karşısında durabilseydi.

Ama buralarda sorun olduğunu görüyoruz.

Neticede bunların aşılacağına olan inancım tamdır."