Haber Detayı
Yoksul ülkeler için umut resiflerden yükseliyor
Aşırı avlanma mercan resiflerinin gıda üretim gücünü ciddi biçimde düşürüyor. Bilim insanlarına göre resif balık popülasyonlarının toparlanması, sürdürülebilir balık verimini yüzde 50 artırarak her yıl milyonlarca ek öğün sağlayabilir. Bu durumdan en büyük faydayı açlıkla mücadele eden ülkelerin göreceği belirtiliyor.
Başak Nur GÖKÇAMDünya nüfusu 8,3 milyara yaklaşırken, milyonlarca insan hâlâ yeterli ve besleyici gıdaya erişemiyor.
Artan iklim krizi, savaşlar ve ekonomik dalgalanmalar gıda güvenliği endişelerini büyütürken, bilim insanları çözüm arayışında yönünü yalnızca karaya değil, okyanuslara da çeviriyor.
Yeni bir bilimsel araştırma, mercan resiflerinin doğru şekilde korunması ve aşırı avlanmanın önlenmesi hâlinde, küresel açlıkla mücadelede beklenenden çok daha büyük bir rol oynayabileceğini ortaya koydu.Panama’daki Smithsonian Tropikal Araştırma Enstitüsü (STRI) öncülüğünde yürütülen ve PNAS dergisinde yayımlanan çalışma, mercan resifi balık popülasyonlarının şu anda üretebileceklerinin çok altında kaldığını gösteriyor.
Bunun temel nedeni ise aşırı ve kontrolsüz avlanma.
Araştırmacılara göre, balık stoklarının toparlanmasına izin verilmesi hâlinde, mercan resiflerinden elde edilen sürdürülebilir balık miktarı küresel ölçekte yaklaşık yüzde 50 oranında artabilir.
Bu artış, her yıl milyonlarca ek öğün anlamına geliyor.Çalışmanın ilk yazarı ve Kral Abdullah Bilim ve Teknoloji Üniversitesi (KAUST) profesörü Jessica Zamborain-Mason, araştırmanın önemine ilişkin değerlendirmede bulunarak, “Bu çalışma, aşırı avlanmanın resif balık topluluklarının gıda sağlama kapasitesinde ne kadar büyük bir kayba yol açtığını ve buna karşılık, balık stoklarının yeniden oluşturulmasının ne kadar büyük bir kazanç sağlayabileceğini somut verilerle ortaya koyuyor” dedi.Araştırmaya göre, balık popülasyonlarının sağlıklı seviyelere ulaşması durumunda, ülkelerin yıllık sürdürülebilir balık porsiyonu sayısı 20 bin ile 162 milyon arasında artabilir.
Bu miktar, kişi başına haftada yaklaşık 225 gram olarak önerilen deniz ürünü tüketimini karşılamaya yetecek düzeyde.
En dikkat çekici nokta ise bu artıştan en fazla fayda sağlayacak ülkelerin, hâlihazırda açlık ve mikro besin eksiklikleriyle mücadele eden bölgeler olması.Afrika ve Güneydoğu Asya ülkeleri, potansiyel kazanımların en yüksek olduğu bölgeler olarak öne çıkıyor.
Endonezya ise, restore edilmiş mercan resifi balıkçılığından elde edilecek gıda artışında listenin başında yer alıyor.
STRI bilim insanı ve çalışmanın ortak yazarı Sean Connolly, “Balık porsiyonu artışı ile küresel açlık endeksi arasında güçlü bir pozitif korelasyon var.
Yani yetersiz beslenmenin daha yaygın olduğu ülkeler, toparlanan resif balık stoklarından daha fazla fayda sağlayabilir” dedi.Çok sayıda ülkeden veri toplandıAraştırmacılar bu sonuçlara ulaşmak için Dominik Cumhuriyeti’nden Endonezya’ya, Kenya’dan Filipinler’e kadar birçok ülkedeki mercan resifi bölgelerinden toplanan verileri analiz etti.
İstatistiksel modellerle mevcut balık popülasyonları incelendi ve aşırı avlanmanın sınırlandırılması hâlinde bu stokların ne kadar büyüyebileceği hesaplandı.
Balıkçılık yönetiminin etkinliğine bağlı olarak, resiflerin toparlanmasının ortalama altı ila 50 yıl arasında sürebileceği tahmin ediliyor.Doğru yönetilirse gıda güvenliği artarBilim insanları, mercan resifi balıkçılığının yeniden canlandırılmasının yalnızca çevre koruma meselesi olmadığını özellikle vurguluyor.
Bu sürecin, doğru yönetildiği takdirde, doğrudan gıda güvenliğini artırabileceği ve halk sağlığı üzerinde ölçülebilir olumlu etkiler yaratabileceği belirtiliyor.
Ancak bunun için sıkı balıkçılık düzenlemeleri, uzun vadeli izleme programları ve bazı bölgelerde balıkçı toplulukları için geçiş sürecinde alternatif gelir kaynaklarının sağlanması gerekiyor.
