YARIN günlerden Cumhuriyet Kitap! / Sayı 1873! / 8 Ocak 2026

Çılgın Orlando (özgün ismiyle Orlando Furioso) adlı yapıtı, Rönesans edebiyatının zirvelerinden biri olarak kabul edilir.

Çılgın Orlando, yalnızca bir şövalye destanı değil, aynı zamanda insana ilişkin her şeyin merkeze alındığı, bir başka ifadeyle antroposentrik bir anlayışın temel oluşturduğu Rönesans’ın en incelikli tanıklık belgesidir.

Edebi ve sanatsal açıdan bakıldığında yapıt, epik gelenekten beslenirken Dante, Petrarca, Boccaccio, Boiardo ve Alberti gibi yetkinlerin şekillendirdiği kendisinden önceki kültürel ve edebi mirasın, deyim yerindeyse İtalyan edebiyat kanonunun belirleyici ve devasa bir halkasıdır.

Nitekim ilk aşamada öncülü Matteo Boiardo’nun Aşık Orlando’sundan (özgün ismiyle Orlando Innamorato) aldığı mirası, keskin bir zekâ ile birleştirerek hem geçmişin izleri hem de geleceğin beklentileri ile şekillenen çağını, anlatının başat unsuru haline getirir.

Yapıtta iz içe geçen halkalanmalar okuru karşılar: En geniş halkada bu epik şiir, Sarazenler ve Hıristiyanlar arasındaki savaş üzerine kurulu ana çatışmayı aktarırken hikâyenin asıl devindirici gücü iki temel eksende yoğunlaşır: Orlando’nun “akıl almaz” çılgınlığı ve Ruggiero ile Bradamante’nin “olanaksız” aşkı.

Okur, bir yanda farklı kültürlerin, inançların ve savaşların karşılaştığı bir coğrafyada yol alırken öte yanda “aşk”ın (ve onun yol açtığı akıl yitiminin ve devindirici bir anlatı unsuru olarak karmaşanın) evrensel egemenliği ile yüzleşir.

Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları tarafından üç cilt olarak yayımlanan Çılgın Orlando ’nun dilimizde ilk defa Necdet Adabağ ’ın usta çevirisiyle tam metin olarak yankılanması, sadece bir edebi metin aktarımı veya şiirsel bir yeniden yazım değil, insani değerlerin, başkalaşım içerisindeki akıl ve aşk gibi kavramların, bir anlamda da Rönesans ruhunun Türkçedeki yeniden yankılanışıdır.

Ludovico Ariosto (1474 / 1533) kapağımızda.

Doç.

Dr.

Bülent Ayyıldız ’ın yazısı... - M.

Sadık Aslankara ( “Okumazyazmazlık yılları” / Zehra Tırıl , Unutulan Yurttaş, YKY / İlhan Günay, Bulutlara Yazılan Öyküler, Mythos / Ahsen Dalca Korkutan, Belki de Muhteşem, Ötüken), - Öner Yağcı ( “Adaletsizliğe isyan eden, öfkeli ‘Yeşilkaya Savcısı’: İlhan Tarus!” ), - Özdemir İnce ( Sadık Usta , Şamanlar, Tanrılar, Ateistler: İnancın ve İnançsızlığın Hiç de Kısa Olmayan Tarihi, Kafka), - Öner Yağcı ( “Yıkılmayan, tabuları yıkıp geçen düşünür: Simone de Beauvoir!” ), - Gültekin Emre ( Elçin Sevgi Suçin , Paralize Zaman Diyalogları, Everest), - Ali Kaan Cerit ( Coşkun Aral , İmkânsız Coğrafyalar, Kronik), - Deniz Kıral ( Kerem Işık , Öteki Dünya, YKY), - Yunus Bekir Yurdakul ( Charlotte Bellière , Çeviren: Gizem Olcay, Timaş Çocuk / Cem Balçıkanlı , Yabancı Dil Öğrenmeyenler Kulübü, Elma Çocuk), - Vitrindekiler, kısa tanıtımlar ve Mustafa Başaran ’dan Bulmaca ile de düşün trafiği sürüyor!

İyi okumalar...

Gamze Akdemir Kitap Dergi, YARIN gazeteniz Cumhuriyet ’ le birlikte...

Unutmayın; her gün Cumhuriyet , her perşembe Cumhuriyet Kitap Dergi okunur!