Türkiye’nin örnek alması gereken bir uygulama! Çin’den karasularında Starlink’e ilk ceza

ABD’li SpaceX şirketi tarafından üretilen takım uydu sistemi Starlink, İran’daki kışkırtmalarla birlikte yeniden gündeme geldi.

İnternet kısıtlamalarına rağmen çeşitli kışkırtma görüntüleri, ülkeye daha önce gizlice sokulduğu anlaşılan Starlink alıcılarıyla dünyaya servis edildi.

Çin’in ise geçen hafta karasularına giren yabancı bir ticaret gemisine Starlink kullandığı gerekçesiyle kestiği ilk ceza, yeni bir güvenlik rejimini gündeme getirdi.

ABD’li milyarder Elon Musk’ın sahibi olduğu SpaceX şirketi, 2019 yılından itibaren binlerce küçük uyduyu alçak yörüngeye yerleştirmeye başladı.

Böylece 340 km-1550 km irtifa arasında toplam 42 bin uyduyu içeren dev bir proje başlatıldı.

Şirket, bu uydular sayesinde dünyanın her yerindeki uzak ve kırsal konumlarda yüksek hızlı, düşük gecikmeli geniş bant internet sağlayabileceğini ifade ediyor.

Kullanıcılar da ilk seferde donanım için 599 dolar, daha sonra aylık 135 dolar ödeyerek bu hizmete erişebiliyor.

MİLLİ GÜVENLİĞE TEHDİT Ancak Starlink’in tehlikeli yüzü, dünyanın çatışma bölgelerinde ortaya çıkıyor.

Örneğin Rusya-Ukrayna Savaşı’nda Kiev’e destek veren bu uydular, özellikle Karadeniz’deki kamikaze insansız deniz araçlarının yönlendirilmesinde ve Rus gemilerini bularak imha etmesinde etkin rol oynadılar.

Önceki gün de sıkı internet tedbirlerine rağmen İran’dan sızan bazı kışkırtıcı görüntüler, Starlink’in milli güvenliğe yönelik tehditlerini bir kez daha ortaya koydular.

Nitekim SpaceX’in önümüzdeki yıllarda bu uyduların bir kısmını ordulara satacağı da iddia ediliyor.

ÇİN DENETİMLERE BAŞLADI Starlink’le ilgili dikkat çeken bir haber, 2026’nın ilk günlerinde Çin’den geldi.

Dünyanın en çok takip edilen denizcilik sitelerinden gCaptain’ın aktardığına göre; Çin makamları yabancı bir ticaret gemisinin karasularında Starlink uydu internet hizmetini izinsiz kullanması sebebiyle para cezası uyguladı.

Habere göre Zhejiang eyaletine bağlı Ningbo Limanı’nda rutin bir denetim yapan yetkililer, yabancı bir ticaret gemisinin üst güvertesinde olağandışı bir mikro dikdörtgen anten tespit etti.

Ningbo Deniz Güvenlik İdaresinin yaptığı inceleme sonucunda bu cihazın alçak yörüngeli (LEO) uydu terminallerinden biri olduğu ve gemi Çin karasularına girdikten sonra da veri iletimine devam ettiği belirlendi.

Bu durumu ulusal telekomünikasyon mevzuatının açık bir ihlali olarak değerlendiren Çin makamları, gemiye para cezası verdi.

Konuyla ilgili bir açıklama da yapan Ningbo Deniz Güvenlik İdaresi Komuta Merkezi Direktörü Ma Yanchao, bu tür yasadışı iletişim faaliyetlerine karşı denetimlerin artırılacağını söyledi.

DEVLETİN ÜZERİNDEN ATLIYOR Starlink, hiçbir zaman Çin’de işletim izni almadığı için söz konusu uydu terminalleri ülke içinde lisanssız olarak değerlendiriliyor.

Çin yasaları uyarınca, ülke sınırları içindeki tüm ağ trafiğinin devlet denetimli ağ geçitlerinden yönlendirilmesi gerekiyor; buna karşın Starlink terminalleri veriyi doğrudan yabancı uydulara ileterek yerel altyapının tamamen üzerinden atlıyor.

Pekin yönetimi bu durumu iletişim güvenliği ve veri egemenliği açısından temel bir tehdit olarak görüyor.

Çin’deki ulusal düzenlemeler, herhangi bir radyo alıcı-verici cihaz veya frekans kullanımının resmi onayını şart koşuyor ve Starlink bu izne sahip değil.

Çin’de Haziran 2025’te yürürlüğe giren “cihaza doğrudan uydu hizmeti” düzenlemesi ile bu tür kontrollerin daha da sıkı hale geldiği bildiriliyor.

Özetle artık kurallar net: Starlink terminalleri, Çin karasularına girmeden önce devre dışı bırakılmalı.

Geçmişte bu kuralların takibi zor olduğundan uygulamada boşluklar yaşanmış olsa da, söz konusu cezai işlem bu boşlukların kapatılacağına işaret ediyor.

ÖNLEMLER ARTIYOR Diğer yandan farklı ülkelerden de Starlink’e karşı uyarılar geliyor.

Örneğin Küba gümrük yetkilileri, Starlink cihazlarını kargoların içine gizlenmiş şekilde ülkeye girerken yakaladı ve cihazlara el koydu.

Bunun üzerine Kübalı yetkililer Starlink kullanımının yasadışı olduğunu ilan etti ve yetkisiz kullanıcılara ekinlerine el koyma ve para cezası gibi yaptırımlar uygulanabileceğini duyurdu.

Kazakistan’da da Starlink’in lisans eksikliği gerekçesiyle kullanımının yasadışı olduğu açıklandı ve kullanan/satan kişiler için para cezası uygulanabileceği bildirildi.

Aynı şekilde İran’da da Starlink kullanımı resmen yasaklandı ve buna uymayanlara 6 aydan 2 yıla kadar hapis, çok sayıda cihaz bulunduranlara da 5-10 yıla kadar hapis cezası verilebileceği yasalaştırıldı.

TÜRKİYE’DE DE LİSANSSIZ Bugün benzer bir durum Türkiye için de geçerli.

Şu anda Türkiye ile SpaceX arasında yürürlükte olan bir lisans veya resmi kullanım anlaşması bulunmuyor.

Starlink’in Türkiye’de internet hizmeti sunabilmesi için SpaceX’in, Türkiye’nin Bilgi ve İletişim Teknolojileri Kurumu (BTK) gibi düzenleyici kurumlardan lisans alması gerekiyor.

Bu amaçla resmi başvuru yapıldığı biliniyor ancak görüşmeler devam ediyor.

Resmi bir lisans verilmediği için de Starlink Türkiye’de yasal olarak aktif şekilde kullanılamıyor.

Ancak şu ana kadar herhangi bir yasadışı kullanıma ait denetim ya da cezai uygulama bilgisi kamuoyuna yansımadı.

AVRASYA İŞBİRLİĞİ YAPMALI Son yıllarda ABD’nin yanında Çin ve Rusya da alçak yörünge takım uydu sistemleri için çalışmalar yürütüyor.

Çin’in devlet destekli 13 bin uyduluk Guowang ve 15 bin uyduluk Qianfan projeleri devam ediyor.

Rusya’nın da Sfera gibi başlangıçta 640 uydudan oluşması planlanan alçak yörünge çalışmaları var.

Bu alana giren bir diğer ülke ise Türkiye.

Şimdilik küresel bir kapsama alanı hedeflenmese de, Türkiye üzerinde internet erişimi sağlayabilecek 100 uyduluk bağımsız bir ulusal takımyıldızı için çalışmalar sürüyor.

Ancak tüm bu projeler öngörülenden yavaş ilerliyor.

Uzmanlar ise bunun nedenini, söz konusu ülkelerin yeniden kullanılabilir roketlerinin olmamasıyla açıklıyor.

Bu nedenle fırlatma sayılarının sınırlı kaldığı bildiriliyor.

Öyleyse Atlantik ile uzayda rekabet için Avrasya’nın önünde yeni bir işbirliği alanı bulunuyor: RLV ya da yeniden kullanılabilir roketler!