TÜREB’ten net yol haritası: Rüzgârda ani sıçrama yok, planlı büyüme var

Başak Nur GÖKÇAMbasaknur.gokcam@dunya.comRüzgâr enerjisi, yenilene­bilir ve çevre dostu ya­pısıyla sürdürülebilir geleceğin en önemli enerji kay­naklarından biri olarak öne çı­kıyor.

Karbon salımını azaltma hedefleri doğrultusunda atılan yeni adımlar, rüzgâr enerjisi­nin hem çevresel hem de eko­nomik katkılarını bir kez daha gündeme taşıyor.

Bu kapsamda Türkiye Rüzgâr Enerjisi Birliği (TÜREB) tarafından düzenle­nen basın toplantısında, rüzgâr enerjisinde depolamalı proje­lerle birlikte oluşan 32 bin MW’lık kapasite portföyü, sektörün ge­leceğine yön veren te­mel başlıklardan biri olarak ele alındı.

Top­lantıda, rüzgâr ener­jisinin Türkiye’nin enerji arz güvenliği, dışa bağımlılığın azaltılması ve sanayi yatırımlarının sürdü­rülebilirliği açısından taşıdığı stratejik rol vurgulanırken, sek­törün ani sıçramalar yerine net hedefler ve takvimlerle tanım­lanmış, öngörülebilir bir büyü­me modeliyle ilerlemesi gerek­tiği mesajı verildi.Toplantıda yapılan sunum­larda, Türkiye’nin toplam elekt­rik kurulu gücü içinde yenilene­bilir enerji kaynaklarının payı­nın her geçen yıl arttığına dikkat çekildi.

Hidroelektrik kaynak­larda teknik potansiyelin bü­yük ölçüde kullanıldığı belirti­lirken, önümüzdeki dönemde büyümenin ana taşıyıcılarının rüzgâr ve güneş enerjisi olaca­ğı vurgulandı.

Bu çerçevede ya­tırımların kısa vadeli kurulum hedefleri yerine, çok yıllı, uygu­lama ve sonuç odaklı planlama perspektifiyle ele alındığı ifade edildi.

Özellikle 2026 ve sonrası, rüzgâr enerjisinde sahaya yan­sıyan yatırımların hız kazandı­ğı bir dönem olarak konumlan­dırıldı.YEKA ihaleleri yatırımcıya takvim sunuyor Planlı büyümenin temel me­kanizmalarından biri olan YE­KA ihaleleri, toplantının öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.

Son üç yılda her yıl bin 100–bin 200 MW büyüklüğün­de YEKA rüzgâr ihaleleri ger­çekleştirildiği aktarılırken, bu sürekliliğin yatırımcı açısından güçlü bir öngörülebilirlik sağ­ladığı ifade edildi.

Düzenli iha­le takvimi sayesinde hem yerli hem de yabancı yatırımcıların uzun vadeli planlama yapabil­diği, sanayi tarafında kapasite yatırımlarının, finansman tara­fında ise kredi ve kaynak yapı­landırmasının daha sağlıklı yü­rütüldüğü vurgulandı.“2026, sahaya çıkış yılı olacak” TÜREB Yönetim Kurulu Baş­kanı Dr.

İbrahim Erden, yaptı­ğı değerlendirmede, küresel je­opolitik gelişmeler ve tedarik zinciri kırılmalarının yenilene­bilir enerjiyi yalnızca iklim he­defleri açısından değil, enerji arz güvenliği ve enerji bağım­sızlığı açısından da stratejik bir başlık haline getirdiğini söyle­di.

Türkiye’nin rüzgâr ve güneş enerjisinde yüksek potansiyele sahip olduğuna dik­kat çeken Erden, ya­tırımcı açısından en kritik konunun öngö­rülebilirlik olduğunu vurguladı.Depolamalı ta­rafta yaklaşık 33 bin MW kapasite tahsi­si yapıldığını, bunun 18 bin 500 MW’ının depolamalı rüzgâr projelerinden oluştuğunu belir­ten Erden, “Bu projeler hızla ge­liştirme aşamasında.

İlk tesisler 2025’ten itibaren devreye gir­meye başlayacak. 2025 hazırlık yılıydı, 2026 ise rüzgâr santral­lerinin ve ilk depolamalı tesis­lerin devreye alındığı yıl olacak” dedi.Türkiye’de rüzgârda elekt­riksel kurulu gücün 14 bin 700 MW’a, mekanik kurulu gücün ise 15 bin MW’ın üzerine çıktı­ğını belirten Erden, “Yalnızca son bir yılda yaklaşık 2 bin MW kurulum gerçekleştirildi ve bu son 15 yılın en güçlü perfor­manslarından biri oldu.

Öte yandan 2026’nın ilk yarı­sında en az iki yeni ka­nat fabrikasının fa­aliyete geçmesini beklediğimizi de söyleyebi­lirim” diye ekledi.Projelerde yüzde 80 kredi, yüzde 20 öz kaynak yaygınRüzgâr yatırımlarının bugüne kadar büyük ölçü­de banka finansmanıyla büyüdüğü bilgisini veren TÜREB Saymanı Çağrı Güven, “Projelerde yüzde 80 kredi – yüzde 20 öz kaynak yapıları yaygın.

Ancak depo­lamalı projelerin daha yüksek yatırım bütçeleri gerek­tirmesi nedeniyle finansman tarafında seçicilik artıyor” ifadelerini kullandı.

Sanayi başlığında konuşan Samet Güldoğan ise YEKA ve yerli aksam desteklerinin rüzgâr sanayisinin iki temel taşıyıcı mekanizması olduğunu be­lirterek, YEKA projelerinde yüzde 55’in üzerinde yerlilik oranına ulaşıldığını ve bunun Türkiye’yi Avrupa’nın en güçlü rüzgâr sanayi ülkeleri arasına taşıdığını söyledi.Deniz üstü rüzgâr santrallerinde her şey terzi usulüDeniz Üstü Rüzgâr Santral­lerinin ekosisteme olan et­kisine ilişkin de değerlendi­mede bulunan Erden, “Bu tesisleri karadaki rüzgâr santralleri ile kıyaslamak mümkün değil.

Çünkü De­niz üstü Rüzgâr santral­lerinde türbinin altında ayrı bir ekosistem var.

Bu nedenle de her şey terzi usulü.

Her detay o bölgeye özel oluyor.

Bu ne­denle de ön çalış­maları çok uzun sürüyor.

Oradaki hayvan bitki, tica­ret, gemilerin sığın­ma yerleri, havada­ki ve denizdeki seyrüsefer, sabunma gibi her detayın bu türbinlerden etkilenme­mesi için detaylıca araştır­ma yapılıyor.

Bu nedenle de karadaki rüzgâr santrali maliyeti eskiden 3-4 kat fazla idi şimdi ise 2 kat daha fazla oluyor.

Yine aynı şe­kilde yüzer platformlar var burada da uçsuz bucaksız bir teknolojiden bahsedi­yoruz.

Ve biz bugün belki karasal rüzgâr santrali için gelecek seneyi konuşabili­yoruz ama bu ön çalışma­lar ve detaylar sebebiyle deniz üstü için en erken 5 sene sonrasını konuşabili­yoruz”408 proje izin süreçlerinde ilerliyorKamuoyunda ‘süper izin’ olarak bilinen düzenleme­lerin mevzuatı ortadan kaldırmadığını, müker­rer süreçleri sadeleştire­rek izin mekanizmalarını daha hızlı ve öngörüle­bilir hale getirdiğini ifa­de eden TÜREB Başkan Yardımcısı Ebru Arıcı da, “Türkiye genelinde 292 işletmede rüzgâr santrali bulunuyor. 408 projenin ise izin süreçlerinde ilerli­yor.

Halihazırda izinleri ta­mamlanmış 1.000 MW’lık portföy mevcut.

Kapasi­te artışları ve yeni YEKA ihaleleriyle birlikte 25 bin MW’ı aşan bir proje sto­ğunun arkadan geldiğini söyleyebiliriz” dedi.Offshore’da hedef 5 GWDeniz üstü rüzgâr baş­lığında konuşan TÜREB Deniz Üstü Rüzgâr Ener­jisinden Sorumlu Başkan Yardımcısı Ufuk Yaman, Türkiye’nin 2035 için 5 GW deniz üstü rüzgâr hede­fi bulunduğunu söyle­di.

Marmara Denizi’nde Dünya Bankası finansma­nıyla yürütülen ölçümle­rin 2026 ilkbaharında ta­mamlanacağını ve ilk of­fshore projelerin 2030’a kadar hayata geçirilmesi­nin hedeflendiğini belir­ten Yaman, santralin eko­sisteme ve balıkçılığa yö­nelik etkisini de şu şekilde değerlendirdi: “Marmara Denizi’nde Dünya Bankası tarafından finanse edilen çalışma kapsamında Mar­mara Denizi’nde sıkıntı olmadığı tespit edildi.

Bu­nun yanı sıra deniz üstü balıkçılığın etkilenmeme­si için de çalışmamalar yü­rütülüyor.

Türkiye’de ilan edilmiş balıkçılık sahaları var.

Bu sahalardan uzak durulmasının yanı sıra ilan edilmemiş balıkçılık sahaları da GPS verileri ile takip edilerek, oralardan da uzak duruluyor.”