Trump’ın yüzde 25’lik ek vergi kararı ticaret, enerji ve dış politikada yeni risk başlığı açtı: İran hamlesi zorlar

ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’la ticaret yapan ülkelere yüzde 25 oranında ek gümrük vergisi uygulanacağını açıklaması, Türkiye açısından ticaret ve enerji ekseninde yeni riskleri gündeme getirdi.

İran’la ticarette Çin, BAE, Irak ve Hindistan’la birlikte üst sıralarda yer alan Türkiye için karar, ABD ile ilişkiler bağlamında yeni bir tartışma alanı yaratırken olası bir İran müdahalesi enerji tedarikindeki kırılganlıkları da görünür kıldı.

Türkiye-İran ekonomik ilişkilerinin kurumsal zemini 2001’den bu yana faaliyet gösteren Türkiye-İran İş Konseyi’ne dayanıyor.

TÜİK’in verilerine göre 2024’te dış ticaret hacmi 5.8 milyar dolar olarak kaydedildi.

Ocak-Kasım 2025 verilerine göre ise Türkiye’nin İran’a ihracatı 2.7 milyar dolar, ithalatı ise 2.25 milyar dolar oldu.

Türkiye İran’a ağırlıklı olarak makine, kimya, plastik, tarım ürünleri ve metal cevherleri ihraç ederken İran’dan doğalgaz, metal ve tarım ürünleri ithal ediyor.

Aynı dönemde ABD, 14.7 milyar dolarla Türkiye’nin en çok ihracat yaptığı üçüncü ülke konumunda. 2026 yılı 1.

Çeyrek Dış Ticaret Beklenti Anketi’ne göre de ABD, hem ihracat artış beklentilerinde hem de ilk kez ihracat yapılacak ülkeler listesinde ilk sırada yer aldı. 4 MİLYAR DOLARLIK RİSK Ekonomi ve Dış Politika Araştırmalar Merkezi (EDAM) Direktörü Sinan Ülgen, kararı beklenmedik bir adım olarak değerlendirirken asıl belirleyici unsurun kararın hangi koşullarla ve ne zaman yürürlüğe gireceği olduğunu vurguladı.

Ülgen, geçiş süresi tanınmaması halinde Türkiyeİran ticaretinin durma noktasına gelebileceğini belirterek yaklaşık 3 milyar dolarlık bir ihracat pazarının kaybedilebileceğini söyledi.

Bunun toplam ticaret açısından kritik bir kayıp olmadığını ancak bazı sektörler için maliyetlerin artacağını ve alternatif tedarik arayışlarının zorunlu hale geleceğini ifade etti.

Ekonomist Prof.

Erhan Aslanoğlu ise sürecin, Rusya yaptırımlarına benzer bir belirsizlik alanı yarattığını belirterek olası sıcak çatışmanın en kritik etkisinin enerji piyasalarında görüleceğini söyledi.

Hürmüz Boğazı’na dikkat çeken Aslanoğlu, boğaz tamamen kapanmasa bile petrol fiyatlarında sınırlı ama yukarı yönlü bir hareket beklediğini, fiyatların 70 doların üzerine çıkabileceğin kaydetti.

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) Enerji Çalışmaları Merkezi Direktörü Dr.

Mühdan Sağlam, Türkiye’nin İran’la Temmuz 2026’ya kadar geçerli doğalgaz anlaşması bulunduğunu hatırlatarak ithalatın bir anda kesilemeyeceğini vurguladı.

Sağlam, ABD baskısının artması halinde anlaşmanın daha düşük hacimle yenilenebileceğini söyledi.

TEPAV Ticaret Çalışmaları Merkezi Direktörü Bozkurt Aran ise ilave yüzde 25’lik verginin Türkiye’ye yaklaşık 4 milyar dolarlık maliyet yaratabileceğini belirtti.

Türkiye’nin ABD’ye ihracatının 16 milyar dolara yaklaştığını vurgulayan Aran, bu tür bir verginin rekabet gücünü zayıflatacağını ancak Trump’ın geçmişte olduğu gibi Türkiye’ye tolerans gösterebileceğini de ifade etti.