Şehirlerin altını kazmaya başladılar: Kıskaçlı istilacılar altyapı sistemlerini tıkıyor

Şehir efsaneleri ve popüler kültür bizi yıllardır kanalizasyonlarda yaşayan timsahlar ya da ninja kaplumbağalarla korkutsa da, su yollarımızın altındaki gerçek tehlike çok daha küçük ve tüylü bir formda karşımıza çıktı.

Doğu Asya'nın nehirlerine özgü bir tür olan Çin mitten yengeçleri, isimlerini boks eldivenini andıran tüylü kıskaçlarından alıyor.

Gri-yeşil arası renkleriyle sıradan görünseler de, bu canlılar Kuzey Amerika ve Avrupa’daki su ekosistemlerini sessizce istila ederek biyolojik bir krize yol açmaya başladı.Bu yengeçlerin kıtalar arası yolculuğuna dair iki güçlü teori var.

İlk ihtimal, gemilerin dengesini sağlamak için kullanılan balast sularına karışıp okyanusu aşmaları.

Diğer ihtimal ise Uzak Doğu mutfağında oldukça popüler olan bu türün, her yıl Çin Yeni Yılı kutlamaları için binlerce adedinin kaçak olarak taşınması.Sebebi ne olursa olsun, ulaştıkları yeni sularda bu yengeçler tam bir yerel ekosistem düşmanı haline geliyor.

Kıskaçlarını kullanarak yerli kerevitleri ve somon yavrularını avlayan bu obur istilacılar, besin zincirinin en üstüne tırmanıp yerli türleri açlıkla baş başa bırakıyor.

Üstelik sadece diğer canlılara değil, nehir kıyılarına da zarar veriyorlar.

Yarım metreyi bulan tüneller kazarak nehir yataklarını köstebek yuvasına çeviren yengeçler, kıyıların zayıflayıp çökmesine neden oluyor.Altyapı ve sanayi için milyonluk tehditYengeçlerin yarattığı tahribat sadece doğal yaşamla sınırlı kalmıyor, bu davetsiz misafirler şehirlerin altyapı sistemlerine de büyük zararlar veriyor.

Amerika’da San Francisco ve Hudson nehirlerinde, Avrupa’da ise Londra’nın ünlü Thames nehrinde hızla yayılan koloniler, artık kanalizasyon borularını ve endüstriyel tesisleri tehdit ediyor.

Hollanda’daki bazı köylerde kanalizasyon arıtma tesislerinin yengeç istilası nedeniyle tıkanması üzerine özel koruma ızgaraları geliştirilmek zorunda kalındı.

Hatta Nijmegen ve Velsen’deki enerji santrallerinin soğutma sistemlerini tıkayan bu canlılar, endüstriyel tesisler için ciddi birer mali yük haline geldi.Bu istilacı sürüsünden kurtulmanın yolu ise mutfaktan geçiyor olabilir.

Uzmanlar, Thames nehrindeki yengeç nüfusunun yerel balıkçılar için yeni bir kazanç kapısı olabileceğini ve bu sayede sayıca kontrol altına alınabileceğini savunuyor.

Ancak bu çözümün önünde küçük ama tehlikeli bir engel var: Parazitler.Çin mitten yengeçleri, “akciğer kelebeği” olarak bilinen bir parazit türünü taşıyabiliyor.

Her ne kadar yüksek ısıda pişirmek bu riski ortadan kaldırsa da, özellikle kanalizasyon borularından toplanan yengeçlerin gıda zincirine dahil edilmesi halk sağlığı açısından büyük bir soru işareti yaratıyor.

Bilim insanları ve yerel otoriteler şimdilik bu tüylü istilacıları yakından takip ediyor ancak su yollarının geleceği için kalıcı bir çözüm hala aranıyor.