Karadeniz’in Çizgiyle Tutulan Hafızası: 'Karadeniz İncelemeleri 2' 15 Ocak’ta Açıldı

Hepsi aynı cümleyi farklı ağızlarla tekrar eder. “Karadeniz İncelemeleri 2 – 30 Yıl Sonra” işte bu tekrarın içine giriyor: Gündelik olanı, hızla geçip giden ayrıntıyı, bir şehrin kendine özgü mimiklerini karikatürün diliyle görünür kılıyor.

Sergi, 15 Ocak 2026 Perşembe günü Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezi’nde açıldı; Trabzon’un kültür belleğine yeni bir sayfa daha ekledi.

Karikatürist Tamer Küçük, bu sergiyi bir “devam” olarak değil, daha çok bir “geri dönüş” olarak kuruyor: Zamanın içinden geçip aynı başlığa yeniden varmak… Çünkü bazı temalar ilk sergide bitmez; yalnızca ara verir.

Sanatçının 30 yıl önce Mahmut Goloğlu Kültür Merkezi’nde açtığı “Karadeniz İncelemeleri” bugün “ikinci perde” gibi yükselirken, aradan geçen yıllar yalnızca çizgiyi değil, bakışı da olgunlaştırıyor.

Aynı coğrafya, aynı rüzgâr; ama artık başka bir zamanın içinden konuşan bir el var.

Bu serginin asıl gücü, Karadeniz’i bir “kartpostal dekoru” olarak değil, yaşayan bir ruh hâli olarak ele alması.

Karikatür burada yalnızca güldürmüyor; bir halkın jestlerini, konuşma hızını, sitemini, şakaya kaçan öfkesini, hemen kaynaşıveren kalabalığını, aniden sertleşip bir anda yumuşayan iklimini çizgiye dönüştürüyor.

Bazen bir figürde, bazen bir bakışta, bazen de bir “az önce söylenmiş cümle”nin kıyısında yakalıyor okuru.

Sergi, Karadeniz insanını tek bir tipe indirgemeden; çeşitlenen yüzleri, değişen kuşakları ve dönüşen şehir ritmini çizginin esnek diliyle taşıyor.

Küçük’ün çizgilerinde zaman, bir takvim yaprağı gibi değil; katman katman birikmiş bir tortu gibi duruyor.

Belli ki her işin arkasında, bir yerden tanıdık gelen bir sahne var: Kalabalıkta söylenen yarım cümleler, kahvede uzayan sessizlikler, bir şakanın içinden çıkan ciddi gerçekler… Karikatür, bu sahneleri “an” olarak yakalıyor; ama o anı büyütüp bir düşünceye dönüştürüyor.

Çünkü mizahın en eski görevi, gerçeği incitmeden ama saklamadan söylemektir.

Sanatçının kendi sergi metninde altını çizdiği gibi, bu buluşma aynı zamanda uzun soluklu bir üretim yolculuğunun eşiği: 1988’den bu yana “çiziyorum, yazıyorum; karalıyorum, siliyorum, yeniden başlıyorum” diyen Küçük, bu sürekliliğin 38 yıla uzandığını vurguluyor.

Sergi, onun için yalnızca yeni bir seçki değil; emekle örülmüş bir sürekliliğin işareti.

Üstelik bu açılış, 10. kişisel sergi olarak ayrı bir anlam taşıyor: Üretimin yalnızca birikmekle kalmayıp, kendini yenileyerek sürmesi.

Serginin omurgasında, sanatçının yıllardır değişmeyen sözü duruyor: “Sanat iyileştirir, sanat birleştirir.” Bu cümle, duvara asılmış bir slogan gibi değil; çizginin içindeki tavır gibi okunuyor.

Çünkü karikatür, çoğu zaman ayrıştırmanın diline düşmeden eleştirmenin yolunu bulur: İtiraz eder, ama insanı hatırlayarak.

Sergi de tam bu noktada izleyiciyi yakalıyor; hem gülümsetiyor hem de “biz bu hâlleri nereden biliyoruz?” dedirtiyor. “Karadeniz İncelemeleri 2 – 30 Yıl Sonra”, 15–18 Ocak 2026 tarihleri arasında Trabzon’da ziyaret edilebilecek.

Açılışı 15 Ocak’ta yapılan sergi, Ganita Kültür Sanat Derneği’nin ev sahipliğinde; kentin kültür kurumları ve yerel paydaşların katkılarıyla gerçekleşiyor.

Trabzon’da çizginin hafızaya dönüştüğü bu buluşma, karikatürün yalnızca “gülme” değil, “görme” biçimi olduğunu bir kez daha hatırlatıyor.

Sergi: Karadeniz İncelemeleri 2-30 Yıl Sonra Açılış: 15 Ocak 2026, Perşembe Tarih: 15-18 Ocak 2026 Yer: Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezi, Trabzon