Edirne Sarayı ayağa kalkıyor

Deprem, yangın, işgal ve savaş gibi nedenlerle büyük ölçüde tahrip olan Edirne Sarayı, Milli Saraylar Başkanlığı’nın bilimsel ve titiz yöntemlerle yürüttüğü ihya çalışmalarıyla yeniden ayağa kaldırılıyor.

Cumhurbaşkanlığı’na bağlı Milli Saraylar Başkanı Dr.

Yasin Yıldız, master planın yarısını tamamladıklarını, padişahın yaşadığı yer olarak bilinen Cihannüma Kasrı’ndan sur duvarlarına, Arz Odası’ndan Mahmudiye Kışlası’na uzanan bu büyük dönüşümün, Osmanlı’nın görkemli mirasını yeniden tarih sahnesine taşıyıp, 2028 yılında hizmete açılacağını söyledi.

Dr.

Yıldız, 18 Ekim 2022’de Cumhurbaşkanlığı onayıyla Milli Saraylar’a devredilen ve 4 ana etap halinde yürütülen Edirne Sarayı’ndaki çalışmalarla ilgili şu bilgileri aktardı:CİHANNÜMA KASRI ORTAYA ÇIKTI“Tunca Nehri kıyısındaki Sarayiçi’nde yaklaşık 1200 dönümlük alana yayılan Edirne Sarayı’nın en ikonik yapısı Cihannüma Kasrı, restorasyonla yeniden görünür oldu.

Yapıda 1500 metreküp yonu taşı duvar örüldü, çelik gergi ve beden duvarı güçlendirmeleri ile konsolidasyon sağlandı.

Mermer kapı - pencere söveleri ve ahşap doğramalar tamamlandı.

Zemin katta özgün taş döşemelerde sona gelindi. 6 katlı yapının kule bölümündeki Cihannüma Odası teşkil edildi.

Kuleye ait külah çatı bitirildiğinde kasır 46.20 metre yüksekliğiyle Edirne’nin siluetindeki yerini almış olacak.

AVLU DUVARLARI TAMAMLANDI‘Kum Meydanı’ olarak bilinen ikinci avlunun sınırını oluşturan 310 metrelik saray duvarları, özgün temeller üzerine yükseltilerek restore edildi.

Kum Meydanı’ndan Has Bahçe’ye açılan demir kapı da bitirildi.

Ayrıca Matbah-ı Amire bölümünün arkasından geçen duvarların 240 metrelik kısmı da özgün temeller üzerinde ihya edildi.

Böylece toplam 550 metre avlu duvarı tamamlanmış oldu.

İkinci avludaki Arz Odası, Babüssaade girişi ve dönemin karakterini yansıtan Kum Kasrı üzerinde yükselen beden duvarları özgün haline kavuşturuldu.

Ahşap konstrüksiyon çatı ve duvarlar bitirildi.

Arz Odası’nı çevreleyen ahşap sütunlu revaklar tamamlanırken zemin kaplama, ahşap tavan gibi işleri devam ediyor.HAS AHIRLAR’DA RESTORASYON ‘Süvari kışlaları’ yanında, geçmişte silah deposu ve ahır olarak kullanılan tek katlı, kiremit çatılı, 1320 metrekare kapalı alana sahip yapıda da çalışmalar sürüyor.

Yapıda, sıva raspaları, derz açma, ahşap çatının sökülmesi, temel duvarı güçlendirme ve özgün zemin döşemelerinin ortaya çıkarılması tamamlandı.

Çatının yeniden teşkili, zemin kaplamaları ile ahşap pencere ve kapı imalatları eş zamanlı olarak yürütülüyor.

MAHMUDİYE KIŞLASI’NDAN MÜZEYEYakın döneme kadar kapalı cezaevi olarak kullanılan 19’uncu yüzyıl yapısı Mahmudiye Kışlası da 20 bin metrekare kapalı alanı ve 80 bin metrekare bahçesiyle tamamlandığında müze ve kültür merkezi olarak hizmet verecek.

Müzede Edirne Sarayı’na ait eserler sergilenecek.

Kültür merkezinde, seminer, sergi, okuma salonları ve atölyeler yer alacak.

SAHADA 500 KİŞİ ÇALIŞIYOREdirne Sarayı’nın ihyası, Milli Saraylar Bilim ve Değerlendirme Kurulu rehberliğinde mimar, mühendis, restoratör ve uzmanlardan oluşan ekiplerle yürütülüyor.

Restorasyon ve kazı dahil olmak üzere 500 personel sahada görev alıyor.”RUS HARBİ’NDE PATLATILDI- Hürriyet’e konuşan Dr.

Yasin Yıldız, projenin Mahmudiye Kışlası’ndan başlayıp Tunca Nehri’yle sınırlanan, Hasbahçe ve Tavuk Ormanı’nı da kapsayan yaklaşık 1200 dönümlük çok büyük bir saray yerleşkesi olduğuna dikkat çekti: “Alan çok parçalı mülkiyet yapısına, tahrip olmuş eserlere ve ciddi altyapı sorunlarına sahipti.

Tarım yapılan, özel mülkiyete ait parsellerin altında dahi tarihi kalıntılar bulunuyordu.

Tüm bu alanlar vatandaşlarımızla tam mutabakat sağlanarak kamulaştırıldı.

Bilim Kurulu’nun çalışmaları sonucunda ayakta olan yapılar dışında 8 yapının daha belge, kalıntı ve verilerle ihya edilebileceği tespit edildi ve buna uygun bir master plan hazırlandı.

Saray-ı Cedid-i Âmire kapsamında toplam 11 yapı ihya edilmiş olacak.

Projenin en büyük ayağı Mahmudiye Kışlası.

Günümüze beşte ikisi ulaşan bu yapı, yaklaşık 25 bin metrekarelik büyük bir müze alanı sunuyor.

Taşınabilir eserlerin büyük bölümü burada sergilenecek.

Üçüncü aşamada ise sarayın bahçeleri yer alıyor.

Altlarında su yolları ve altyapı kalıntıları bulunduğu için son derece hassas bir çalışmayla ilerliyoruz. 2027 Ekim’de master planı tamamlamayı hedefliyoruz.” II.

MURAT BAŞLADI FATİH TAMAMLADI- “Sarayın inşasına II.

Murad başlamış, Fatih Sultan Mehmet tamamlamıştır.

Cem Sultan burada doğmuştur.

Özellikle IV.

Mehmed döneminde, yani Avcı Mehmed zamanında en yoğun kullanımını yaşamış, Kanuni Sultan Süleyman’dan II.

Selim’e, II.

Mustafa’ya kadar birçok padişah bu sarayı aktif biçimde kullanmıştır. 1450–1750 yılları arasında işlevini koruyan saray, Lale Devri’nden sonra önemini yitirmiştir. 1877 Rus Harbi sırasında cephanelik olarak kullanılmış ve şehrin düşmesi ihtimali üzerine maalesef patlatılarak en büyük tahribatı yaşamıştır.

Buna rağmen kalıntılar hala son derece kıymetli.TEK SARAY ORMANISarayın ayrılmaz bir parçası olan Tavuk Ormanı ve Hasbahçe, Türkiye’de günümüze ulaşmış tek saray ormanıdır.

Avrupa’da örnekleri olsa da ülkemizde başka bir benzeri yoktur.

Kırkpınar güreş alanını da kapsayan bu bölgenin ihyası için Valilik, Belediye ve tüm kurumlarla birlikte çalışıyoruz.

İnşallah birkaç yıl içinde, Türkiye’nin en büyük tarihi-kültürel miras ihya projesini tamamlayarak buranın açılışını hep birlikte yapacağız.”