Irak’la havale çıkmazı derinleşiyor

Kuzey Irak yönetiminin gümrük işlemlerinde ASYCUDA sistemine geçmemesi ihracatçıları mağ­dur ediyor.

İhraç ettikleri ürün­lerin parasını düşük kur üze­rinden transfer etmek zorun­da kalan ihracatçılar yüzde 12 oranında zarar ediyor.

Güney­doğu Anadolu Hububat Bakli­yat Yağlı Tohumlar ve Mamul­leri İhracatçıları Birliği Başkanı Celal Kadooğlu, Kuzey Irak yö­netiminin gümrük kapılarında ASYCUDA sistemine geçmesi için girişimlerin devam ettiğini söyledi.Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UN­CTAD) tarafından geliştirilen ASYCUDA (Automated System for Customs Data) sisteminin gümrük işlemlerinin bilgisayar ortamında yürütülmesini sağ­ladığını hatırlatan Kadooğlu, “Dünya genelinde 108 ülke ta­rafından kullanılan sistem, dış ticaretin kayıt altına alınmasını ve ticari malların takibini sağ­lıyor.

Sisteme kayıtlı tüccarlar, Irak’a yapılan ithalat işlemle­rinde 1.320 dinarlık resmi do­lar kurundan yararlanabiliyor.

Ancak Kuzey Irak’ta ASYCU­DA sistemi yürürlükte olmadı­ğı için 1.480 dinar olan serbest piyasa kuru ile işlem yapıyor.

Bu da yüzde 12 oranında net bir za­rar demektir” diye konuştu.ASYCUDA uygulanmayınca kur farkı büyüyor Kuzey Irak Bölgesel Yöneti­minin gümrük kapılarında AS­YCUDA sistemine geçmesi için teknik bir engel bulunmadığı­na dikkat çeken Kadooğlu, soru­nun çözümü için çalışmaların devam ettiğini bildirerek şöyle devam etti: “Gümrük işlemle­rinin dijitalleşmesini sağlayan ASYCUDA sistemi Irak gene­lindeki sınır kapılarında yüzde 75 oranında uygulanıyor.

Sade­ce Kuzey Irak Bölgesel yöneti­minin kapılarında uygulanmı­yor.

Kuzey Irak merkezli 25’ten fazla şirket halihazırda ASY­CUDA sistemi üzerinden işlem yapıyor.

Bu şirketlerin malla­rı bölgesel yönetimin dışında­ki kapılardan sorunsuz bir şe­kilde geçiyor.

Yaptığımız görüş­melerde, Kuzey Irak Bölgesel Yönetiminin kontrolünde bu­lunan sınır kapılarının sisteme entegrasyonu hakkında teknik bir uyuşmazlık bulunmadığını öğrendik.

Ancak burada yöne­timin bir karar alması gerekti­ği ifade ediliyor.

İnanıyoruz ki yakın bir zamanda bölgesel yö­netimin alacağı kararla iki ülke arasındaki ticarette elektronik sistem uygulanmaya başlar ve sorunlar çözülmüş olur.

Güm­rük kapılarının ASYCUDA sis­temine entegre edilmemesinin en büyük etkisi para transferle­rinde görülüyor.

Özellikle dolar havaleleriyle doğrudan bağlan­tılı olan ‘gümrük ön bildirimi’ (beyan) süreci işlemiyor.”İhracatçıya yüzde 12 zarar yazıyorBundan böyle sisteme kaydedilmemiş hiçbir Dolar transferine izin verilmeyeceğini de hatırlatan Kadooğlu şunları söyledi: “Bölge ihracatçılarının para transferlerini kolaylaştırmanın ve ticaretin sürdürülebilirliğinin tek yolu sınır kapılarında ASYCUDA sistemine geçilmesidir.

Kuzey Irak Bölgesel Yönetiminin kontrolünde kapılarda bu sistemin uygulanmıyor olması rekabet adaletini de olumsuz yönde etkiliyor.

Ürünlerini Irak Merkez bankası kurunu baz alarak satış yapan firmalar, havalelerin durması yüzünden serbest piyasa kurundan aldıkları döviz ile yüze 12 oranında net zarar ediyor.

Sorunun çözümü için Irak Merkez Bankası ile görüşüyoruz.

Havale konusunda haklı olduğumuzu söylüyorlar. 1 Ocak 2026 tarihinden önce gelen malların paralarının havalesinin yapılması gerektiğini ifade ediyorlar.

Fakat Irak Merkez Bankasına bağlı olan Gümrükler Genel Müdürlüğü kabul etmiyor.

Kuzey Irak Bölgesel Yönetiminin sınır kapılarında ASYCUDA sistemine geçilmediği sürece hiçbir havalenin yapılmayacağını belirtiyorlar.

Ürünlerini Irak Merkez bankası kurunu baz alarak satış yapan firmalar, havalelerin durması yüzünden serbest piyasa kurundan aldıkları döviz ile yüzde 12 oranında net zarar ediyor.

Serbest piyasadaki talep arttıkça bu makasın daha da açılacağından endişe ediyoruz.”Basra ve Ürdün kapısından giren ürünlerin havalesinde bir sorun yaşanmadığını da vurgulayan Kadooğlu, en büyük sıkıntıyı Türk ihracatçıların yaşadığını ve yetkili makamlarla birlikte sorunun çözümü için çabaların sürdüğünü sözlerine ekledi.