Haber Detayı
400 ışık yılı uzaktaki "Ateş Dünyası" ilk kez 3D modellendi
Bilim insanları, 2 bin 700 derecelik kavurucu sıcaklığa sahip dev gezegen WASP-18b'nin atmosfer haritasını katman katman çıkardı. James Webb Teleskobu'nun verileriyle hazırlanan bu üç boyutlu model, evrendeki yabancı dünyalara bakış açımızı kökten değiştirmeye hazırlanıyor.
Güneş sistemimizin sınırlarını aşan ve yüzlerce ışık yılı uzakta süzülen gizemli dünyalar, artık sadece birer parlak noktadan ibaret değil.
Gökbilimciler, James Webb Uzay Teleskobu'nun sunduğu devrim niteliğindeki verileri kullanarak, Dünya'dan 400 ışık yılı uzaklıktaki dev bir gezegenin üç boyutlu atmosfer haritasını çıkarmayı başardı.WASP-18b adı verilen bu gaz devi, 2 bin 700 santigrat dereceyi bulan kavurucu sıcaklığı ve yıldızının etrafındaki turunu sadece 23 saatte tamamlamasıyla dikkat çekiyor. 2023 yılında bu gezegenin iki boyutlu bir taslağını çıkaran bilim insanları, 2025'te çıtayı bir adım daha yukarı taşıyarak ilk kez bir ötegezegenin derinliklerine ve katmanlarına ışık tutan bir 3D modelleme gerçekleştirdi.Dünya genelinden 36 araştırmacının bir araya gelmesiyle yürütülen bu çalışma, uzak dünyaları anlama biçimimizde yeni bir sayfa açıyor.
James Webb Teleskobu’nun kızılötesi gözlem yeteneği, bu zorlu görevde kilit rol oynadı.
Gezegen, bağlı olduğu yıldızın arkasından geçerken ışığında meydana gelen en ufak değişimleri takip eden ekip, “spektroskopik tutulma haritalama” adı verilen gelişmiş bir yöntem kullandı.
Bu süreçte ışığın her bir renk dilimi ayrı ayrı incelendi ve veriler karmaşık matematiksel modellerle birleştirilerek gezegenin dikey ve yatay sıcaklık yapısı inşa edildi.
Ortaya çıkan sonuç, WASP-18b'nin katmanlı atmosferini ve kimyasal kompozisyonunu daha önce hiç olmadığı kadar net bir şekilde gözler önüne serdi.Uzay araştırmalarında üç boyutlu dönemBu yeni teknik sayesinde gökbilimciler, gezegenin atmosferini bölgelere ayırarak inceleyebildi.
Yapılan analizler sonucunda WASP-18b'nin, yıldızına doğrudan bakan kısmının çok daha sıcak olduğu, gezegenin kenar kısımlarında ise daha serin bir halkanın bulunduğu saptandı.
Araştırma ekibi, atmosferdeki sıcaklığın yükseklikle nasıl değiştiğini ve hangi bölgelerde hangi kimyasalların yoğunlaştığını belirlemek için atmosferik modelleme araçlarından yararlandı.
Bu başarı, şimdilik tek bir gezegeni tanılamış olsa da, galaksimizdeki binlerce ötegezegenin gerçek doğasını anlamak için standart bir yöntem haline gelebilir.Şu ana kadar keşfedilen yaklaşık 6 bin ötegezegen olduğu düşünüldüğünde, bu 3D haritalama yönteminin her birine uygulanması heyecan verici bir gelecek vaat ediyor.
Araştırmacılar, James Webb Teleskobu ile yapılacak yeni gözlemler sayesinde mevcut haritaların çok daha hassas hale geleceğini ve evrenin derinliklerindeki bu yabancı gezegenlerin atmosferik değişkenliklerini bütünüyle kavrayabileceğimizi söylüyor.
