Mega endüstri bölgeleri ‘şimdilik’ sapa kaldı…

İlan edilen arazilerin şehir merkezlerine ve ulaşım hatlarına, limanlara ve hava limanlarına uzaklığı şimdiden dezavantajlı konumda kalmalarına yol açtı. Yatırım alanlarının gerek büyüklüğü, gerek lojistik avantaja sahip yerleşim yerlerine uzaklığı, sanayinin Marmara’dan Anadolu’ya taşınmasının kolay olmayacağını, dönüşümün çok zaman gerektireceği ve maliyetinin de çok yüksek olacağını gösterdi

LEVENT AKBAY Anadolu’nun kaderine değiştirme iddiasını taşıyan mega endüstri bölgeleri sapada kaldı.

Geçtiğimiz günlerde sınırları belirlenerek ilan edilen arazilerin mevcut planlı alanlar ve sanayi merkezlerine, şehir altyapısına, ulaşım hatlarına, limanlara ve hava limanlarına uzaklığı, sıfırdan yapılacak yeni yatırımları gerektirmesi nedeniyle bu bölgelerin şimdiden dezavantajlı konumda kalmalarına yol açtı.

Yatırım alanlarının gerek büyüklüğü, gerek lojistik avantaja sahip yerleşim yerlerine uzaklığı, sanayinin Marmara’dan, Anadolu’ya taşınmasının kolay olmayacağını, dönüşümün çok zaman gerektireceğini ve maliyetinin de çok yüksek olacağını gösterdi.

Planlı sanayi alanlarının en büyük sorunu olan enerjiden internete, karayolundan demiryollarına gerekli tüm altyapının kurulması zaman gerektireceği gibi, mevcut altyapıdan yararlanılmadan tekrar yapılacağı için kamu açısından çifte maliyet getirmiş olacak.

Anadolu lojistik üs olmaya hazırlanıyor Henüz organize sanayi bölgelerinin bütünüyle dolmamış olması, endüstri bölgesi olarak tasarlanan alanlarda seçilen arazilerin bazılarının çok parçalı olması da yeni sanayi alanlarının dezavantajları arasında yer aldı.

Sanayi Alanları Master Planının ilk fazında Samsun-Mersin hattında 13 ilde toplam 59 bin hektarlık 16 yeni sanayi yatırım alanının özellikleri mevcut hatta yatırım yeri tercihinde imkânların sınırsız olmadığını da ortaya koydu.

Projenin başarılması Türkiye’nin gelişen küresel lojistik ağları odağında alacağı ve yapacağı yatırımların ivme kazanması bakımından da önem taşıyor.

Bu yönüyle onlarca yıllık bir perspektif içeriyor.

Master planı planlı sanayi alanlarını 160 bin hektardan 350 bin hektara çıkarmayı öngörüyor.

Yerler nasıl belirlendi?

Yatırım alanlarının belirlenmesi; deprem ve afet riskleri, tarımsal üretim, sektörel kümelenme fırsatları, mevcut ve gerçekleştirilmesi planlanan liman, havaalanı, demiryolu ve karayolu yatırımları gibi ulaşım ağları yanında enerji temin altyapısı, hammadde ve ilgili pazarlara yakınlık, arazinin topoğrafik yapısı, mülkiyet durumu, su kaynakları ve taşkın risk durumu, havza ölçekli yönetim planı, korunan alanlar için hazırlanmış yönetim planı ve çevre düzeni planı kararları dikkate alınarak yapılıyor.

Bunların yanı sıra altyapı ve güçlü lojistik bağlantılar ile maliyetler de ölçülüyor.

Yeni mega endüstri bölgeleri nereye kurulacak?

Mega endüstri bölgeleri bulundukları yörelerde sanayinin yeni çekim gücünü oluşturacaklar.

Bu bölgelerde ve alanlarda doğal olarak tarım ya da hayvancılık yapılamayacak.

Arazilerin fiyatlarında da yeni statüleri nedeniyle değişiklikler olacak.

Sanayinin yaratacağı çekim gücü Samsun-Mersin arasında ağırlıklı olarak kentler dışında ve kasabalara yakın olarak genellikle kullanılmayan arazilerden kaynaklanacak.

Bu da ulaşım altyapısının gelişmesi, demiryolu ve lojistik yatırımların da destekleyeceği, tersine göç, tarım ve hayvancılıktan çıkış başta olmak üzere bölgelerin sosyoekonomik olarak değişiklikler geçirmesine yol açacak.

Bundan sonra süreç nasıl işleyecek? 13 şehirde 16 ayrı bölgede mega endüstri bölgeleri olarak duyurulan 26 arazi yer aldığı iller, koordinatları ve parsel şekilleri 17 Ocak’ta Resmi Gazete’de yayınlanarak sınırları kesinleştirildi.

Yatırım Alanlarının Belirlenmesine Dair Yönetmeliğin; “Yatırım alanı yerinin kesinleştirilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinin 2’inci bendi kapsamında; sınırları ve koordinatları gösterilen alanlar Yatırım Alanı olarak ilan edildi.

Mevzuat uyarınca bundan sonra bu arazilerin sınırları ilgili bakanlıklar ile İl Özel İdaresi ve Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları (YİKOB) ile ilgili belediyelere gönderilecek.

Arazilerin statüleri belirlenecek Sınırları kesinleştirilen yatırım alanlarının amacına uygun kullanılabilmesi için tapu kayıtlarına; üçüncü kişilere satış, devir, temlik yapılamayacağı ve haczedilemeyeceği hususunda valilikçe şerh konulacak.

Şahıs mülkiyetinde arazilerin olması durumunda ise yönetmeliğin 14’üncü madde kapsamında statüsü belirlendikten sonra tapu kütüğüne şerh konulması gerçekleştirilecek.

Belirlenen yatırım alanlarının; organize sanayi bölgesi, endüstri bölgesi, teknoloji geliştirme bölgesi veya sanayi sitesi olarak kullanılmasına Bakanlıkça karar verilecek.

Bu alanların OSB, EB, SS ve TGB kurmak üzere Bakanlığa yapılan başvurularda yatırım alanlarının kullanımının uygun görülmesi halinde, ayrıca yeniden yer seçimi işlemi yapılmayacak.

Serbest bölge kurmak üzere yapılacak başvurular Ticaret Bakanlığına yapılır.

İşte şanslı bölgeler… AKSARAY: 4620 hektar alan.

Sultanhanı, Bahçeray, Tuzgölü, Eskil arasındaki bölgede.

AMASYA: Alakadı, Yavru, Boğaköy arasında toplam 263 hektar alan.

ANKARA: Toplam 1519 hektar.

Haymana, Temelli, Oyaca arasında; Babayakup, Türkşerefli, Durutlar, Çokören bölgesinde.

ESKİŞEHİR: 3406 hektar.

Sivrihisar’ın doğusunda, Kavuncu’nun kuzeyi, Fatih’in doğusunda.

HASSA: 7121 hektar.

Ardıçlı, Mazmanlı, Su Gediği, Aşağı Karafakılı bölgesi.

KARAMAN: Toplamda 8000 hektarı aşan alanlar.

Ağılönü, Yeşildere ve Piri Reis bölgeleri.