Haber Detayı
DNA’dan gelen sinyal: Zona aşısı yaşlanmayı durduruyor mu? Biyolojik saat üzerine yeni araştırma
University of Southern California (USC) tarafından yürütülen yeni bir araştırma zona aşısının bilinen koruyucu etkilerinin ötesine geçerek biyolojik yaşlanma sürecini yavaşlatabileceğini ortaya koydu. Ocak 2026’da yayımlanan çalışma aşıların yalnızca hastalıklardan korunma aracı değil, aynı zamanda sağlıklı yaşlanmanın önemli bir parçası olabileceğine işaret ediyor.
Sciencealert'te yer alan habere göre, araştırma kapsamında 70 yaş ve üzerindeki 3 bin 800'den fazla kişinin sağlık verileri incelendi.
Katılımcıların biyolojik yaşlanması; iltihaplanma düzeyleri, gen ifadesi ve DNA üzerindeki moleküler işaretler dahil olmak üzere yedi farklı başlık altında analiz edildi.
Sonuçlar, zona aşısı yaptıran bireylerin, yaptırmayanlara kıyasla daha genç bir biyolojik profile sahip olduğunu gösterdi.KRONİK İLTİHAPLANMA DAHA DÜŞÜK Çalışmanın en dikkat çekici bulgularından biri, aşılanan bireylerde yaşa bağlı kronik iltihaplanma olarak tanımlanan 'inflammaging' seviyelerinin belirgin biçimde düşük olması oldu.
Uzmanlara göre bu durum yaşlanma sürecinde rol oynayan birçok kronik hastalığın riskini de dolaylı olarak azaltabilecek bir etki anlamına geliyor.DNA VE GEN İFADESİNDE YAVAŞLAMA Araştırmacılar, DNA üzerindeki moleküler değişimlerin ve genlerin çalışma hızının, zona aşısı yaptıran kişilerde daha yavaş ilerlediğini tespit etti.
Bu etkinin özellikle aşıdan sonraki ilk üç yıl içinde en güçlü şekilde hissedildiği, ancak dördüncü yıldan sonra da etkisini sürdürdüğü bildirildi.OLASI MEKANİZMA: UYUYAN VİRÜSÜN BASKILANMASI Çalışmanın yazarlarından gerontolog Jung Ki Kim'e göre bu etkinin arkasında, suçiçeğine neden olan varicella-zoster virüsünün sinir sistemindeki dönemsel aktivasyonlarının engellenmesi yatıyor olabilir.
Virüsün her yeniden aktif olma girişimi vücutta stres ve iltihap tepkisini tetiklerken, aşının bu süreci baskılayarak biyolojik yükü azalttığı düşünülüyor.ÖNCEKİ BULGULARLA PARALEL SONUÇLAR Yeni çalışma zona aşısının demans riskini yaklaşık yüzde 20 oranında düşürdüğünü ortaya koyan 2025 tarihli araştırmalarla da örtüşüyor.
Bilim insanları aşının bağışıklık sistemini güçlendirerek yalnızca virüslerle değil yaşlanmaya bağlı hücresel hasarlarla da daha etkili mücadele edilmesini sağladığını vurguluyor.
Uzmanlara göre elde edilen bulgular, aşıların gelecekte sağlıklı yaşlanma stratejilerinin temel unsurlarından biri haline gelebileceğini gösteriyor.
