Dünya ile Ay arasındaki görünmez trafik

Genelde Dünya’yı ve uzayı birbirine komşu ama sınırları belli iki ayrı bölge gibi hayal ederiz.

Ancak bilimsel veriler, bu sınırın aslında ne kadar geçirgen olduğunu ve iki tarafın sandığımızdan "çok daha samimi" olduğunu gösteriyor.Her gün tonlarca göktaşı tozu gezegenimize yağarken, Dünya’nın atmosferinden kaçan gazlar da uzayın derinliklerine süzülüyor.

Hatta bu süzülen gaz parçacıklarının büyük bir kısmının aslında çok yakın bir adrese, Ay’a ulaşıyor.

Bu keşif, gelecekteki Ay üsleri ve insanlı keşif görevleri için hayati bir kaynak bulmuş olabileceğimiz demek.Ay’ın oluşum hikayesi oldukça hareketli bir geçmişe sahip.

Bilim dünyası, Ay’ın genç Dünya ile Mars büyüklüğündeki “Theia” adlı bir cismin çarpışması sonucu oluştuğuna inanıyor.

Bu benzerlik nedeniyle Ay ve Dünya’nın kimyasal yapısı birbirini andırsa da, Ay oluşurken “uçucu elementler” dediğimiz azot gibi hafif maddelerin çoğunu kaybetti.

Ancak ilginç bir şekilde, Apollo görevleri sırasında toplanan Ay toprağında bu elementlere rastlandı.

Uzun süre bu durumun güneş rüzgarlarından kaynaklandığı düşünülse de, güneş rüzgarları ağırlıklı olarak hidrojenden oluştuğu için oradaki yüksek azot miktarını tek başına açıklamaya yetmiyordu.

Cevap ise her gün soluduğumuz havada saklı.Atmosferin Ay’a uzanan gizli yoluDünya’nın güçlü manyetik alanı aslında atmosferimizi koruyan sağlam bir kalkan görevi görüyor.

Ancak bu manyetik alan, Güneş’ten gelen baskı nedeniyle kusursuz bir küre değil ve Güneş tarafında basık, arka tarafta ise milyonlarca kilometre uzayan dev bir kuyruk şeklini alıyor. “Manyetik kuyruk” (magnetotail) olarak adlandırılan bu yapı, atmosferimizden kaçan atomlar için Ay’a giden gizli bir otoyol işlevi görüyor.

Rochester Üniversitesi’nden araştırmacıların hazırladığı yeni simülasyonlar, Ay’ın dolunay evresine yaklaştığı ve Dünya’nın arkasına geçtiği anlarda bu manyetik kuyruğun içine girdiğini gösteriyor.

İşte tam o sırada, Dünya atmosferinden kopan parçacıklar doğrudan Ay yüzeyine ekiliyor.Bu modelleme, şaşırtıcı bir başka gerçeği daha gün yüzüne çıkardı: Manyetik alanın varlığı, parçacıkların Ay’a transferini, manyetik alanın hiç olmadığı bir senaryoya göre çok daha verimli hale getiriyor.

Yani manyetik alanımız atmosferi korurken, bir yandan da bir kısmını doğrudan Ay’a doğru “pompalıyor”.

Bu durum sadece Ay için değil, Mars gibi gezegenlerin atmosferlerini milyarlarca yıl önce nasıl kaybettiğini ve bir gezegenin yaşamı destekleme potansiyelini neyin belirlediğini anlamamız için de müthiş bir ipucu sunuyor.Ay yüzeyi aslında bir nevi “Dünya arşivi” gibi çalışıyor.

Sadece atmosferimizi değil, 66 milyon yıl önce dinozorları yok eden dev meteor çarpışmasıyla uzaya fırlayan yer kabuğu parçalarını ve hatta insanların geride bıraktığı onlarca poşet atığı da bünyesinde barındırıyor olabilir.

Gelecekte Ay’a yerleşecek olan astronotlar, Dünya’dan oksijen ve azot taşımak yerine, milyonlarca yıldır kendi gezegenlerinden oraya taşınan bu doğal kaynakları yerinde kullanarak yaşamlarını sürdürebilirler.