Haber Detayı
Uzay yarışı havada kaosa yol açtı: Starship patlamaları, ticari uçakları tehdit ediyor
Ticari uçuşlar sırasında hiç beklemedikleri "enkaz uyarısı" alan pilotlar, havada savrulan parçalardan kaçmak için rotalarını aniden değiştiriyor. Starship 7 faciası sonrası ortaya çıkan detaylar, Elon Musk’ın teknoloji tutkusu ile yolcu güvenliği arasındaki çizgiyi iyice inceltti.
Gökyüzünde son yıllarda giderek sıklaşan alışılmadık bir trafik sorunu baş göstermeye başladı. 16 Ocak 2025 tarihinde, Porto Riko ve Küba açıklarında rutin uçuşlarını gerçekleştiren ticari havayolu uçakları, hiç beklemedikleri bir acil durum uyarısıyla sarsıldı.Yerel saatle 17:49 sularında hava trafik kontrolörlerinden SpaceX’in Starship 7 fırlatması kontrolden çıktığına ve infilak ettiğine dair çok net bir mesaj geldi.
Bölgedeki en az 20 uçak, havada savrulan enkaz parçalarından kaçmak için rotasını aniden değiştirmek zorunda kaldı.
Bu olay, Elon Musk liderliğindeki SpaceX’in yenilikçilik peşinde koşarken gökyüzünde yarattığı risklerin ne kadar ciddi bir boyuta ulaştığını bir kez daha gözler önüne serdi.SpaceX, uzay taşımacılığında devrim yaratma hedefiyle sürekli yeni teknolojiler deniyor ancak bu denemeler beraberinde büyük riskler getiriyor.
Özellikle Starship araçlarının sık sık havada patlaması, ticari havacılık için artık kronik bir problem haline geldi.
Uçaklar, patlama anında rotalarını hızla değiştirmek zorunda kaldıkları için hava trafiğinde büyük bir karmaşa yaşanıyor ve havada çarpışma riski artıyor.
Hatta bazı durumlarda uçaklar, fazladan yakıt harcadıkları için acil iniş yapmak ya da yakıtları yetmediği için tehlikeli enkaz bölgelerinin içinden geçmek gibi korkutucu seçeneklerle karşı karşıya kalıyor.Güvenlik ve ilerleme arasındaki ince çizgiBu noktada tüm gözler, gökyüzünün güvenliğinden sorumlu olan Federal Havacılık Dairesi’ne (FAA) çevrildi.
Ancak FAA’nın durumu oldukça karmaşık; kurum bir yandan uçuş güvenliğini sağlamaya çalışırken, diğer yandan ticari uzay endüstrisini teşvik etme görevini üstleniyor.
Bu durum, kurum içinde bir çıkar çatışması yaratıyor gibi görünüyor.
FAA’nın fırlatma planlarını onaylaması, olası patlama bölgelerini belirlemesi ve havayolları için acil durum protokolleri hazırlaması lazım.
Ancak SpaceX’in o kadar çok patlama kaydı var ki, internette sadece bu başarısız denemelerin videolarından oluşan platformlar bile türedi.2025 yılının Şubat ayında FAA, Starship 7 faciasıyla ilgili soruşturmasını sürdürürken ilginç bir karara imza atarak Starship 8’in fırlatılmasına onay verdi.
Bu durum, şirketlerin güvenlik soruşturmaları devam etse bile belirli kuralları karşıladıkları sürece fırlatmalara devam etmesine izin veren bir yaklaşımdan kaynaklanıyor.
Önceki kazanın nedenleri henüz tam olarak aydınlatılmamışken yeni fırlatmalara izin verilmesi, havacılık camiasında soru işaretlerine yol açıyor.
Elon Musk ise bu riskli tabloya rağmen sosyal medyada bir patlama videosunu "Başarı belirsiz ama eğlence garantili!" notuyla paylaşarak iyimserliğini koruyor.Bu olaylardan bizzat etkilenen yolcuların hikayeleri ise durumun ciddiyetini ortaya koyuyor.
Örneğin, Mart 2025’te Miami’den Kolombiya’ya giden ilaç şirketi CEO'su Ray Peck, uçağının tepesinde bir roket patladığı için geri dönmek zorunda kalmasını "Uçağımız bir teknik arıza ya da bağlantılı uçuş yüzünden değil, tepemizde bir roket havaya uçtuğu ve parçaları aşağı düştüğü için gecikti" sözleriyle şaşkınlık içinde anlatıyor.
Kamuoyu ise bu konuda ikiye bölünmüş durumda.
Bazı insanlar uzay bilimlerindeki bu ilerlemeyi her şeye rağmen desteklerken, diğerleri yolcu güvenliğinin her türlü teknolojik şovun önünde olması gerektiğini savunuyor.
