Nereden nereye geldik?

Hayvanlar, insanların yiyemediği ot, sap, saman, kepek, mutfak artıkları gibi maddeleri yiyerek et, süt, yumurta ve bal gibi değerli besinlere dönüştüren canlılardır.” diye öğrendik.

Yaklaşık 40 yıl önce kırda ve kentte hemen her evde bir iki besi kuzusu, birkaç tavuk ve horoz, yük taşımak için bir eşek bulunur; koşulları uygun olanların birkaç sağmal ineği, bazılarının binek atı olurdu.

Köy evlerinin alt katında ahır ve samanlık olur, üst katta kapıları “hayat” denilen verandaya açılan iki veya üç oda olur.

Hayvanlarla insanlar iç içe yaşardı.

Hayvanları sulamak, onlara yemlerini vermek, taze ot biçmek, karaağaç ve meşe gibi ağaçların yapraklı dallarını kesip hayvanlara yedirmek, karpuz / kavun kabuklarını doğramak, elverişli yerlerde otlatmak daha ziyade çocukların işidir.

Bunların hepsini ben ve daha sonra küçük kardeşlerim yaptık.

KÖY TAVUKLARI Tavuklar avluda gezer, toprağı eşeler, danaburnu, akrep, çiyan, örümcek, kene, çekirge, solucan gibi zararlıları yerler.

Sofradan kalan ekmek kırıntıları ve yemek artıkları varsa onları da önüne atarsınız, yeşil ot verirseniz yumurta sarısı koyu renk alır.

Destek olarak ara sıra birkaç avuç darı (mısır) veya arpa attınız mı tamam.

Eski testi kırığından ibaret bir yalakta su bulundurursunuz.

Follukta bir yumurta bulunur, tavuklar gidip oraya yumurtlar ve gıdaklamaya başlar.

Sürüde horoz olursa yumurtalar döllenir. “Gurk olan” tavuk 8-10 yumurta üzerinde 21 gün yatarak civciv çıkarır.

Kendi başına üreyen, ucuza beslenen hayvanlar.

Bazen üç kardeş bir tek yumurtayı paylaşıp yerdik.

Çalışmaya giden bir yetişkinin azığına bir haşlanmış yumurta, iki yufka bir de acı soğan koyulursa akşama kadar rahatça çalışır.

Eve vakitsiz bir konuk gelirse telaşa gerek yoktur.

Kümesteki horoz veya piliçlerden birini kesip, kazandaki sıcak suya daldırıp tüylerini yolarsınız, iç organlarını çıkarıp diğer tavukların önüne atarsınız.

Horoz etini bulgurla pişirirken yayılan enfes koku, sokağın öbür ucuna kadar yayılır.

Komşularda gebe veya emzikli kadın ya da yakında bir hasta varsa canı çekmesin diye birer lokma bile olsa onlara tattırmak gerekir.

Bu konuda özellikle erkek çocukları da ihmal etmemelidir.

Kendi emeğinizle, masrafsız elde ettiğiniz kaliteli protein kaynağı.

Şimdi köy tavuğu, gezen tavuk yumurtası gibi sosyetenin ilgi duyduğu şeylerdir bunlar.

MODERN TAVUKÇULUK Tavukçuluk sektörümüz gelişti, hem de çok gelişti.

Ticari yumurta üreten hibrit anaç sürülerin ana ve babaları sürekli yurt dışından ithal ediliyor.

Tavuk yemlerinin olmazsa olmazı soya küspesi ve mısır da ithal ediliyor.

Bunların ikisi de Genetiği Değiştirilmiş Organizma olup yani GDO’ludur.

Yasalarımıza göre GDO’lu ürün üretmek yasak ama hayvan yemi olarak kullanmak üzere ithalat serbesttir.

Etlik piliç üretiminde de damızlık ve yem hammaddeleri, vitamin ve mineral gibi yem katkı maddeleri, veteriner ilaçları, aşılar, kuluçka makinesi gibi konularda dışa bağımlıyız.

Dolar yükseldikçe halkın feryatları da yükseliyor. 1950-60 yıllarında bir civcivin piliç haline gelmesi için 75 gün beslenmesi gerekiyordu.

Yapılan ıslah çalışmaları ile ortalama her yıl bir gün kısaltılarak 30 yıl içinde 45 güne kadar indirildi.

Geceleri yapay ışıklandırma ile hayvanları uyanık tutarak, tıka basa besleyip, 4 kilo yem ile 2 kilo canlı ağırlık kazandırılıyor.

En az 25-30 bin civciv bir arada büyüyor.

Üretilen sözde tavuk eti, ete benzer hali de yok, tadı tuzu da yok.

Yumurta tavukçuluğunda 100 bin tavuk barındıran kümesler var.

Bir kafese 5 tavuk konulmuş, yem otomatik olarak önündeki kanala geliyor, gagası ile iterek otomatik suluktan su içiyor.

Yumurta yuvarlanıp kafesten çıkıyor.

Işıklandırma düzeni ayarlanarak yumurtlama süreci düzenleniyor.

Otomatik sıyırıcılar gübreyi çukura atıyor.

Altı aylık yarka olarak kümese konup bir yıl sonra bütün sürü kesilip yenisi getiriliyor.

Eti hem az hem de karttır, zor pişer.