Orduları yok! Güvenliği başka devletler tarafından sağlanan ülkeler

Bazı devletler anayasal kararlar veya uluslararası anlaşmalar nedeniyle düzenli ordu kurmuyor.

Savunma görevini kimi zaman eski sömürge bağları nedeniyle koruyucu devletlere, kimi zaman güvenlik anlaşmalarıyla başka ülkelere ya da polis güçlerine bırakıyor.

İşte güvenliği başka devletlere bırakılan ülkeler… Birçok devlet silahlı kuvvetlerini ulusal güvenliğin temel unsuru kabul ederken bazı ülkeler farklı bir model uyguluyor.

Bu ülkeler ya tarihsel nedenlerle ordu kurmadı ya da anayasayla askeri gücü kaldırdı.

Savunma görevini ise çoğunlukla bağlı oldukları eski sömürge devletleri veya ittifak ülkeleri yürütüyor.

ORDU HANGİ GÖREVLERİ ÜSTLENİR?

Ordu; devlet tarafından kurulan, bütçesi kamu kaynaklarından karşılanan ve disiplinli hiyerarşik yapıyla yönetilen silahlı kuvvetler bütünüdür.

Temel görevi ülkenin toprak bütünlüğünü korumak ve dış tehditlere karşı savunma sağlamaktır.

Bunun yanında doğal afetler ve kriz dönemlerinde gıda, su ve sağlık desteği gibi insani görevler de üstlenir.

Modern dönemde çoğu ülkede savunma amaçlı kullanılsa da büyük savaşlar ve yakın dönem çatışmaları orduların gerektiğinde saldırı operasyonları da yürütebildiğini göstermiştir.

Güçlü askeri yapı, hem toplum hem de müttefikler açısından caydırıcılık ve güvenlik unsuru olarak kabul edilir.

NEDEN BAZI ÜLKELERİN ORDULARI YOK?

World Population Review makalesine göre, askeri gücü bulunmayan ülkeler genel olarak üç grupta toplanıyor.

İlk grupta anayasal olarak silahsızlandırılmış devletler yer alıyor.

İkinci grupta kuruluş aşamasında ordu kurmayan mikro devletler bulunuyor.

Üçüncü ve en yaygın model ise eski sömürge veya bağlı bölge statüsünün devam ettiği güvenlik sistemi.

Bu modelde ülke iç güvenliği polis teşkilatı sağlar, dış savunma ise başka devletin sorumluluğundadır.

Özellikle ada ülkeleri ve küçük prensliklerde bu yapı görülür.

ASKERİ GÜCÜ OLMAYAN ÜLKELER Dünya genelinde bazı devletler daimi silahlı kuvvet bulundurmuyor.

CIA Dünya Gerçekler Kitabı (According to the CIA World Factbook) verilerine göre, 39 ülke/bölge düzenli orduya sahip değil.

Bu ülkelerde güvenlik çoğunlukla polis teşkilatları tarafından sağlanıyor ve bazı birimler askeri nitelikte görev yapıyor.

Örneğin Kosta Rika 1948'de ordusunu kaldırdı; ancak sınır güvenliği, ABD ve Kolombiya eğitimi alan paramiliter özellikli 'Kamu Gücü (Polis)' birimleri tarafından yürütülüyor.

Ordusu bulunmayan devletler tek tip bir yapıya sahip değil.

Bazı ülkeler, kuruluş aşamasında askeri teşkilat kurmamayı tercih ederken, bazıları ise siyasi kararlar ve anayasal düzenlemelerle mevcut ordusunu tamamen feshetti.

Aşağıdaki tabloda ülkelerin hangi yöntemi benimsediği ve savunma sorumluluğunu nasıl sağladığı ayrıntılı biçimde yer alıyor.

Güvenliği Dış Güçler Tarafından Sağlanan Ülkeler Ülke Savunma modeli Vanuatu Avustralya, Çin, Fransa, Yeni Zelanda ve ABD destekli küçük paramiliter güç.

Solomon Adaları Avustralya ve Yeni Zelanda destekli polis gücü.

Tuvalu Ordu kurulmadı, polis Avustralya destekli.

Palau Kuruluş aşamasında herhangi bir ordu oluşturulmadı, savunma en az 2044'e kadar ABD sorumluluğunda.

Mikronezya Kuruluş aşamasında herhangi bir ordu oluşturulmadı, savunma ABD sorumluluğunda.

Panama Ordu 1990'da dağıtıldı, 1994'te kaldırıldı, sınırlı paramiliter birimi bulunmaktadır.

Mauritius Ordu 1968'de kaldırıldı, Special Mobile Force paramiliter birimi var.

Grenada Ordu 1983'te kaldırıldı, Karayip Bölgesel Güvenlik Sistemi üyesidir.

Ülke Savunma modeli Dominika Ordu 1981'de kaldırıldı, Karayip Bölgesel Güvenlik Sistemi üyesi.

Kosta Rika 1948'de kaldırıldı, ABD-Kolombiya eğitimli polis birlikleri bulunuyor.

Saint Lucia Karayip Bölgesel Güvenlik Sistemi üyesi.

Saint Vincent ve Grenadinler Karayip Bölgesel Güvenlik Sistemi üyesi.

Vatikan İç güvenlik muhafızlarda, savaşta İtalya savunur.

Porto Riko ABD savunma sorumluluğunda.

Cayman Adaları Birleşik Krallık savunur.

Montserrat Birleşik Krallık savunur.

Ülke Savunma modeli Falkland Adaları Birleşik Krallık savunur.

Sint Maarten Hollanda savunur.

Aruba Hollanda Krallığı savunur.

Samoa Yeni Zelanda savunur.

Niue Yeni Zelanda savunur.

İzlanda NATO ülkeleri savunur.

San Marino İtalya savunur.

Andorra Fransa ve İspanya savunur.

Ülke Savunma modeli Yeni Kaledonya Fransa savunur.

Fransız Polinezyası Fransa savunur.

Monako Fransa savunur.

Faroe Adaları Danimarka savunur.

Grönland Danimarka savunur.

Hong Kong Çin savunur.

Makao Çin savunur.

Cook Adaları Avustralya savunur.

Ülke Savunma modeli Nauru Avustralya savunur.

Marshall Adaları Anayasa askeri müdahaleyi yasaklamaktadır, savunma ABD sorumluluğunda.

Kiribati Anayasa askeri müdahaleyi yasaklamaktadır, savunma Avustralya ve Yeni Zelanda tarafından sağlanmaktadır.

Lihtenştayn Ordu 1868'de kaldırıldı, dış yardım alır, gerektiğinde İsviçre ve Avusturya'dan yardım alınmaktadır.