İran-ABD görüşmeleri: Masada müzakere, sahada yığınak

Artı Gerçek - İran ile ABD arasında Umman'ın aracılığındaki nükleer müzakerelerin ikinci turu İsviçre'nin Cenevre kentinde başladı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD ile yürütülen müzakereler için Cenevre'ye gitti.

İran devlet medyası, Arakçi'nin diplomatlar ve teknik uzmanlardan oluşan bir heyete başkanlık ettiğini duyurdu.

Bugün Umman'ın Cenevre'deki Büyükelçiliği'nde yapılacak görüşmelerin, önceki turda olduğu gibi "dolaylı formatta" yürütüleceği bildirildi.

İran Dışişleri Bakanlığı, Arakçi'nin Cenevre temasları kapsamında İsviçre ve arabulucu ülke Umman'ın dışişleri bakanlarıyla, ayrıca Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Direktörü Rafael Grossi ile görüşmesinin beklendiğini açıkladı.

Beyaz Saray, ABD heyetine Washington'un İran özel temsilcisi Steve Witkoff ile ABD Başkanı Donald Trump'ın danışmanlığını da yapan damadı Jared Kushner'in başkanlık edeceğini bildirdi.

Witkoff ve Kushner'in, Tahran ile yapılacak nükleer görüşmelerin ardından Cenevre'de kalarak ABD'nin arabuluculuğunda yürütülen Rusya–Ukrayna temaslarına da katılması öngörülüyor.

ABD Başkanı Donald Trump, pazartesi günü yaptığı açıklamada, İran ile ABD arasında Tahran’ın nükleer programı konusunda bugün Cenevre’de yapılması planlanan görüşmelere “dolaylı” olarak dahil olacağını söyledi.

Trump ayrıca, Tahran’ın bir anlaşma yapmak istediğine inandığını da ifade etti.

Trump, İran'ın müzakerelerin başarısızlığa uğramasının olası sonuçlarını arzu etmediğini de sözlerine ekledi.

ABD, İran'dan urnayum zenginleştirme faaliyetlerine tamamen son vermesini talep ediyor.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise X platformundan yaptığı açıklamada, Cenevre'de olmasının amacının "adil ve hakkaniyetli" bir çözüme ulaşmak olduğunu söyledi.

Arakçi, "tehdilere boyun eğmeyeceklerini" de dile getirdi. '12 GÜN SAVAŞLARININ' ARDINDAN İLK ÜST DÜZEY GÖRÜŞME Washington ile Tahran, dolaylı görüşmelere 6 Şubat'ta yeniden başlamıştı.

ABD Başkanı Trump, nükleer anlaşmazlıkta ilerleme sağlanamaması halinde İran'a karşı askeri seçeneğin masada olduğunu belirtmiş, bölgeye ikinci bir uçak gemisi göndererek baskıyı artırmıştı.

Cenevre'deki temaslar, geçen yıl Haziran ayında İsrail ile İran arasında yaşanan 12 günlük savaşın ardından yapılan ilk üst düzey görüşmeler niteliğini taşıyor.

Savaş sırasında ABD, İsrail'e destek vererek İran'daki bazı nükleer tesisleri hedef almıştı.

Tahran, görüşmelerde yanızca nükleer programı ve yaptırımların kaldırılmasını ele almak isterken, ABD ve İsrail, İran'ın balistik füze programı ile bölgedeki silalhı gruplara verdiği desteğin de müzakere edilmesinde ısrar ediyor.

İRAN-ABD GÖRÜŞMELERİ ÖNCESİ SAHADA ASKERİ YIĞINAK Öte yandan ABD, ikinci tur müzakereleri ile eş zamanlı olarak bölgeye askeri yığınak yapmayı sürdürüyor.

Batı medyasında yer verilen haritalara göre, Umman Denizi’nde, ABD'ye ait Nimitz sınıfı USS Abraham Lincoln uçak gemisi ve ona eşlik eden üç destroyerden oluşan bir taarruz grubu bulunuyor.

Umman kıyılarında uçak gemisini destekleyen bir lojistik merkez, Basra Körfezi’nde Bahreyn kıyılarında üç muharip gemi, BAE-Katar açıklarında iki destroyer konuşlu.

ABD’nin İsrail çevresindeki askeri yığınağı ise Kızıldeniz’de bir güdümlü füze destroyeri, Doğu Akdeniz’de iki destroyer ve Ürdün’de saldırı ve savaş uçaklarından oluşuyor.

Ayrıca ABD’den ve Avrupa’dan bölgeye yakıt ikmal ve nakliye uçakları sevk edildiği de belirtiliyor.

ABD’nin USS Gerald R.

Ford uçak gemisini de Karayip kıyılarından Ortadoğu’ya sevk ettiği biliniyor ve geminin gelecek haftalarda bölgeye ulaşması bekleniyor.

Batı medyasına değerlendirmelerde bulunan askeri uzmanlara göre, mevcut konuşlanma, geçen yıl İran’ın nükleer tesislerine yönelik “Operation Midnight Hammer” operasyonu öncesine kıyasla daha uzun süreli ve yoğun bir saldırı kapasitesi sağlayabilecek nitelikte.

Ancak bu askeri yığınağın müzakerelerde İran’a yönelik baskıyı artırmak amacıyla yapıldığı da öne çıkan değerlendirmeler arasında.

İRAN: HÜRMÜZ’DE TATBİKAT, FÜZE MESAJI Bu arada, İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), Umman ile İran arasındaki Hürmüz Boğazı’nda deniz tatbikatı düzenledi.

İran Devlet Televizyonu, IRGC’nin Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı’nda “Hürmüz Boğazı’nın Akıllı Kontrolü” adıyla geniş kapsamlı bir tatbikat başlattığını duyurdu.

Haberde, tatbikatın denizden gelebilecek muhtemel tehditlere karşı “hızlı, kararlı ve kapsamlı” yanıt kapasitesini test etmeyi amaçladığı belirtildi.

Tatbikat sırasında gemilerden füze atışları yapıldığı, IRGC Komutanı Tümgeneral Muhammed Pakpur’un birlikleri denetlediği bildirildi.

Dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, küresel enerji arzı açısından kritik bir geçiş noktası olarak görülüyor.

İran daha önce, ABD ile olası bir çatışma halinde Hürmüz Boğazı’nı kapatabileceği yönünde uyarılarda bulunmuştu.

İranlı yetkililer, bir ABD saldırısının karşılıksız kalmayacağını ve yanıtın bölge genelindeki ABD üslerini kapsayabileceğini belirtiyor.

İranlı askeri sözcüler, olası bir savaşın “tüm bölge coğrafyasını kapsayacağını” ifade etti. (DIŞ HABERLER)