Haber Detayı
DEM Parti’den Kirmancki için Meclis araştırması talebi
DEM Parti’li 20 milletvekili, 21 Şubat Dünya Anadili Günü dolayısıyla TBMM’ye araştırma önergesi sundu. UNESCO’nun 'tehlike altında' gördüğü Kirmancki/Zazaki’nin yok olma riski, öğretmen eksikliği ve kamusal kullanım sorunlarının araştırılması istendi
Artı Gerçek – DEM Parti milletvekilleri, 21 Şubat Dünya Anadili Günü vesilesiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı’na Kürtçe'nin Kirmancki/Zazaki lehçesinin durumuna ilişkin Meclis Araştırma Önergesi sundu.
Mardin Milletvekili Salihe Aydeniz, Dersim Milletvekili Ayten Kordu, Diyarbakır Milletvekili Adalet Kaya, İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek, Bingöl Milletvekili Ömer Faruk Hülakü’nün de aralarında bulunduğu 20 milletvekilinin imzasını taşıyan önergede, UNESCO tarafından “tehlike altında” kategorisinde değerlendirilen Kirmancki/Zazaki’nin karşı karşıya bulunduğu yok olma riskinin tüm boyutlarıyla araştırılması talep edildi. 'DOĞAL AKTARIM DURMA NOKTASINA GELDİ' Önergenin gerekçesinde, Kirmancki/Zazaki’nin Anadolu ve Mezopotamya’nın kadim dillerinden biri olduğu belirtilerek, modernleşme, kentleşme ve uzun yıllar süren yasakların dil üzerinde ciddi tahribat yarattığı ifade edildi.
Dilbilimcilerin saha verilerine atıf yapılan metinde, Kirmancki’nin “ev içi iletişim dili” olma özelliğini de kaybetmek üzere olduğu vurgulandı. “Ebeveynlerden çocuklara doğal aktarım durma noktasına gelmiş, dil sadece yaşlı kuşak arasında konuşulur hale gelmiştir” denildi.
SEÇMELİ DERS VE BÖLÜMLER YETERLİ OLMADI Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde seçmeli ders olarak okutulması, Bingöl Üniversitesi ve Munzur Üniversitesi’nde Zaza Dili ve Edebiyatı bölümlerinin açılması ile TRT Kürdi yayınlarının olumlu adımlar olduğu belirtilen önergede, bu çalışmaların dilin yaşatılması için yeterli olmadığı savunuldu.
Seçmeli derslerde materyal eksikliği, öğretmen atamalarının yetersizliği ve idari zorlukların beklenen etkiyi yaratmadığı ifade edilirken, akademik üretimin günlük yaşama yeterince yansımadığı kaydedildi. 'ACİL EYLEM PLANI OLUŞTURULMALI' Kirmancki/Zazaki’nin kamusal hizmetlerde yer bulamamasının prestij kaybına yol açtığı ve genç kuşakların ekonomik ve sosyal hayatta karşılığı olmadığı düşüncesiyle ana dillerinden uzaklaştığı belirtilen önergede, “Bir dilin yaşaması yalnızca akademik çalışmalarla değil, o dilin pazar değeri ve sosyal statüsünün olmasıyla mümkündür” denildi.
Önergede, Kirmancki’nin konuşulma oranlarının ve bölgesel dağılımının güncel verilerle tespit edilmesi, öğretmen ihtiyacının neden karşılanmadığının belirlenmesi, ana dilinde eğitimin önündeki engellerin araştırılması ve kamusal alanda kullanımın teşviki için gerekli yasal düzenlemelerin incelenmesi istendi.
Bu kapsamda, sivil inisiyatifler ve akademinin katkısıyla bir “Acil Eylem Planı” hazırlanması amacıyla TBMM bünyesinde Araştırma Komisyonu kurulması talep edildi. (HABER MERKEZİ)
