Haber Detayı
O iki üssü ABD savaş uçaklarına kapattılar: Atlantik hattında stratejik İran çatlağı
Washington askeri seçeneği zorladıkça Batı ittifakındaki fay hatları yine gün yüzüne çıktı. Londra’nın üs resti, İran krizinin artık yalnızca bölgesel değil transatlantik bir gerilime dönüştüğünü gösterdi. Trump, RAF Fairford ile Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia'yı istiyor.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile ABD Başkanı Donald Trump arasında İran’a saldırı senaryoları nedeniyle beklenmedik bir kriz yaşandığı ortaya çıktı.
İngiliz The Times’ın haberine göre Starmer, Trump’ın İngiliz üslerinin saldırı için Amerikan uçaklarına açılması talebini engelledi.
İngiltere Başbakanı, böyle bir iznin uluslararası hukukun ihlali anlamına geleceğini Washington’a iletti.
The Times’ın hükümet kaynaklarına dayandırdığı habere göre Londra yönetimi, Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia üssü ile Gloucestershire’daki RAF Fairford hava üssünün İran’a yönelik bir operasyonda kullanılmasına izin vermeyecek.
AĞIR BOMBARDIMAN UÇAKLARI KONUŞLU Habere göre Beyaz Saray yine de Diego Garcia ve RAF Fairford’un da dahil edilebileceği İran’a yönelik ayrıntılı askeri planlar üzerinde çalışıyor.
RAF Fairford, ABD’nin Avrupa’daki ağır bombardıman uçaklarının konuşlu bulunduğu ana üslerden biri olarak biliniyor.
Washington ile uzun yıllardır yürürlükte olan anlaşmalar uyarınca bu üsler yalnızca İngiliz hükümetiyle önceden mutabakata varılan üçüncü ülkelere yönelik askeri operasyonlarda kullanılabiliyor.
CHAGOS KRİZİ: DIEGO GARCIA ÜSSÜ Trump ile Starmer’ın salı gecesi yaptığı telefon görüşmesinde ABD Başkanı’nın İran’ın nükleer programına ilişkin ültimatomu ele alındı.
Ertesi gün Trump, Chagos anlaşmasını hedef alan açıklamasını yayımladı.
Diego Garcia Üssü’nün İngiltere’nin Mauritius’a devretmeyi planladığı Chagos Adaları’nın parçası olması krizi yalnızca askeri bir gerilim olmaktan çıkararak doğrudan egemenlik tartışmasına dönüştürdü.
Trump çarşamba günü İngiltere’nin Chagos Adaları’nı Mauritius’a devretmeye yönelik anlaşmasına verdiği desteği geri çekti.
Diego Garcia Üssü, ABD ile İngiltere'nin 2023’ten 2025 Mayıs ayına kadar Yemen’e karşı düzenlediği operasyonlarda etkin biçimde kullanılmıştı.
TRUMP AÇIKÇA İSTEMİŞTİ: 'İHLAL SAYILMAZ' Trump, Truth Social platformundaki paylaşımında İran’a değinerek İngiltere’nin olası bir saldırıdaki rolünü gündeme getirdi.
ABD Başkanı, İran’ın nükleer programı konusunda anlaşmaya varmaması halinde Diego Garcia ve Fairford üslerinin kullanılmasının gerekebileceğini savundu.
Trump mesajında İran’ın İngiltere ve “dost ülkelere” saldırı potansiyelinden söz ederek böyle bir operasyonun uluslararası hukuk açısından meşru sayılabileceğini öne sürdü.
ABD Başkanı ayrıca “ABD her zaman İngiltere için savaşmaya hazırdır ancak İngiltere’nin Wokeizm ve diğer sorunlar karşısında güçlü kalması gerekir.” ifadelerini kullandı.
İRAN SALDIRISINA KATILMAMIŞTI The Times’ın aktardığına göre İngiliz hükümeti, geçen yaz İran’ın nükleer tesislerine yönelik ABD saldırısına katılmayı reddettiği gibi önleyici bir askeri operasyona destek vermeye de sıcak bakmıyor.
O dönemde Trump’ın İran’a yönelik saldırılarının ardından İngiliz bakanlar, hükümet hukukçularının operasyonun yasal olduğuna inanıp inanmadığı sorularını yanıtsız bırakmıştı.
DESTEK 'SİYASİ SÜRECEYMİŞ' Böyle olmakla beraber İngiliz hükümeti, ABD ile İran arasında devam eden “siyasi süreci” desteklediklerini belirterek şu ifadeleri kullandı: “İran hiçbir zaman nükleer silah geliştirememelidir.
Önceliğimiz bölgesel güvenliktir.” Üslerin kullanımı sorulduğunda Londra yönetimi “Operasyonel konular hakkında asla yorum yapmayız.” yanıtını verdi.
The Times’ın ulaştığı değerlendirmelere göre Londra yönetimi, ABD’ye üs izni verilmesinin uluslararası hukukun ihlali sayılabileceğinden endişe ediyor.
Hukuki yorumlara göre saldırıyı doğrudan gerçekleştiren devlet ile saldırıya koşulları bilerek destek veren devlet arasında sorumluluk açısından ayrım yapılmıyor.
