Haber Detayı

Beyindeki 'vicdan düğmesi' keşfedildi! Bilim açıkladı: Gama dalgaları bencilliği siliyor
Haberler takvim.com.tr
20/02/2026 16:12 (1 saat önce)

Beyindeki 'vicdan düğmesi' keşfedildi! Bilim açıkladı: Gama dalgaları bencilliği siliyor

Bencillik kişisel bir tercih mi yoksa beyindeki bir ayarın sonucu mu? Yeni bir araştırma iki beyin bölgesi arasındaki gama senkronizasyonu arttığında insanların daha cömert davranabildiğini ortaya koydu. Küçük bir nörolojik uyumun sosyal davranışları sandığımızdan fazla etkileyebileceği düşünülüyor. İşte araştırmanın sonuçları...

Bilim dünyasında dikkat çekici bir araştırma insanların daha cömert davranmasının beyindeki belirli bölgelerin eşzamanlı çalışmasıyla ilişkili olabileceğini ortaya koydu.

Çinli ve İsviçreli bilim insanlarının ortak yürüttüğü ve PLOS Biology dergisinde yayımlanan çalışma beyin dalgalarının senkronizasyonunun özgeci kararları artırabildiğini gösteriyor.

Özgecilik Neden Kişiden Kişiye Değişiyor?

Çocuklukta çoğumuz paylaşmanın ve başkalarını düşünmenin erdemli bir davranış olduğunu öğreniriz.

Ancak yetişkinlikte bu değerlerin uygulanma düzeyi büyük farklılık gösterir.

Bazı insanlar fedakârlıkta daha istekliyken bazıları ise kendi çıkarlarını ön planda tutar.

Bilim insanları uzun süredir bu farkın yalnızca kültürel ya da ahlaki değil nörobiyolojik bir temeli olup olmadığını araştırıyor.

Deney Nasıl Yapıldı?

Araştırma kapsamında 44 gönüllü katılımcı üzerinde deney gerçekleştirildi.

Katılımcılar, ekonomi ve psikoloji alanında sıkça kullanılan 'Diktatör Oyunu' adlı deneysel senaryoda toplam 540 karar verdi.

Bu oyunda katılımcıya belirli bir para miktarı veriliyor.

Bu paranın ne kadarını karşı tarafla paylaşacağına kendisi karar veriyor.

Verdiği miktar karşı tarafa aktarılırken kalan kısmı kendisine kalıyor.

Her turda miktarlar değiştirildi ve katılımcılar bazen avantajlı, bazen dezavantajlı konumda bırakıldı.

Böylece karar süreçleri farklı senaryolarda gözlemlendi.

Beyne Müdahale: tACS Yöntemi Deney sırasında araştırmacılar katılımcıların beyinlerine transkraniyal alternatif akım uyarımı (tACS) uyguladı.

Bu yöntem: Cerrahi müdahale gerektirmiyor (invaziv değil) Kafatası üzerinden düşük seviyeli elektrik akımı veriliyor Nöronların belirli frekanslarda birlikte çalışmasını teşvik ediyor Özellikle frontal lob (karar verme ve değerlendirme süreçleri) ile parietal lob (sosyal ve bilişsel işleme) arasındaki iletişim hedef alındı.

Gama Dalgaları Cömertliği Yükseltti Araştırmanın en dikkat çekici bulgusu şu oldu: 👉 Frontal ve parietal bölgeler arasındaki gama frekansındaki senkronizasyon artırıldığında, katılımcılar daha fazla para paylaşmaya eğilim gösterdi.

Üstelik bu durum, kendi kazançları azalacak olsa bile geçerliydi.

Araştırmacıların geliştirdiği hesaplamalı modele göre beyin uyarımı, bireylerin karar verirken karşı tarafın kazancına daha fazla ağırlık vermesine yol açtı.

Yani kişiler, 'Ben ne kazanırım?' sorusundan çok, 'Karşı taraf ne kazanır?' sorusuna odaklanmaya başladı.

Neden-Sonuç İlişkisi İlk Kez Gösterildi Çalışmanın ortak yazarlarından Christian Ruff, bulguların beyin bölgeleri arasındaki iletişim örüntüsünün özgeci seçimlerle doğrudan bağlantılı olduğunu gösterdiğini belirtti.

Araştırmanın lideri Jie Hu ise en önemli katkının neden-sonuç ilişkisini ortaya koymak olduğunu vurguladı.

Beyindeki belirli bir ağın hedefli ve invaziv olmayan bir şekilde uyarılmasının paylaşım davranışını sistematik biçimde değiştirebildiği gözlemlendi.

Henüz Yolun Başındayız Araştırmacılar, deney sırasında doğrudan beyin aktivitesini ölçmediklerini özellikle belirtiyor.

Gelecekte tACS yönteminin EEG (elektroensefalografi) ile birlikte kullanılması gama senkronizasyonunun beyin sinyallerini nasıl değiştirdiğini daha net ortaya koyabilir.

Bu çalışma, 'bencilliğin tedavisi bulundu' anlamına gelmese de sosyal davranışların yalnızca ahlaki değil aynı zamanda nörolojik bir temele sahip olabileceğini güçlü biçimde ortaya koyuyor.

Gelecekte Hedefli Beyin Uyarımı ve Etik Sınırlar Eğer bu bulgular daha geniş örneklemlerle doğrulanırsa: İşbirliği gerektiren ortamlarda (örneğin ekip çalışmaları) Sosyal davranış bozukluklarında Empati eksikliğinin görüldüğü klinik durumlarda hedefli beyin uyarım teknikleri yeni kapılar aralayabilir.

Ancak uzmanlar, etik sınırların ve uzun vadeli etkilerin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini de vurguluyor.

Bu araştırma, insan davranışlarının sanıldığından daha 'ayarlanabilir' olabileceğini gösteriyor.

Beyindeki birkaç milisaniyelik senkronizasyon değişimi bile kişinin kendisi ile başkaları arasındaki dengeyi farklı kurmasına yol açabiliyor.

Gökyüzünde kozmik konvoy: Merkür’den Satürn’e altı gezegen aynı karede

İlgili Sitenin Haberleri