Haber Detayı
Travmatik anıları silmek için yöntem! Bilim insanları araştırdı: Meğer o oyun terapiymiş
Oxford, Cambridge ve Uppsala üniversiteleri tarafından yürütülen yeni bir araştırma, klasik video oyunu Tetris'in travmatik anıların neden olduğu "flashback" (geriye dönüş) semptomlarını yüzde 90 oranında azaltabileceğini kanıtladı. Görsel hafızayı bloke ederek çalışan bu yöntem, altı ayın sonunda hastaların yüzde 70’ini istenmeyen anılardan tamamen kurtarıyor.
Yeni araştırmalar, Tetris oynamanın travma sonrası oluşan istemsiz ve rahatsız edici anıları önemli ölçüde azaltabildiğini ve semptomların altı ay gibi bir sürede etkisini kaybettiğini ortaya koydu.ASIL FORMÜL BEYNİ MEŞGUL ETMEKEuronews'in haberine göre; beyni Tetris oynayarak meşgul tutmanın, travmatik anıların zihne sızmasını engelleyerek travmanın etkilerini hafiflettiği tespit edildi.İSTENMEYEN VE RAHATSIZ EDİCİ ANILARA ODAKLANILIYORThe Lancet Psychiatry dergisinde yayımlanan çalışma, Travma Sonrası Stres Bozukluğu’nun (TSSB) temel belirtilerinden biri olan; canlı, istenmeyen ve rahatsız edici travma anılarının tedavisine odaklanıyor.Uppsala Üniversitesi’nden araştırmacıların P1vital, Cambridge Üniversitesi ve Oxford Üniversitesi iş birliğiyle geliştirdiği bu yönteme "Görsel İmgelem Yarışmacı Görev Müdahalesi" (ICTI) adı veriliyor.YILLARCA SÜREBİLEN İSTEMSİZ ANILARI TETİKLEYEBİLİYORBeklenmedik bir ölüme tanık olmak veya şiddet içeren bir olay yaşamak gibi psikolojik travmalar, yıllarca sürebilen ve bireyin zihinsel ve fiziksel sağlığını sarsan istemsiz anıları tetikleyebiliyor.DAHA AZ FLASHBACK YAŞATILIYORHalk arasında "flashback" olarak bilinen bu anılar, genellikle bir travmanın görsel görüntüleri olarak aniden zihinde beliren, istemsiz ve tekrarlayıcı hatırlamalardır.Araştırmanın lideri Uppsala Üniversitesi Psikoloji Profesörü Emily Holmes, tek bir anlık travmatik anının bile dikkati ele geçirerek kişiyi istenmeyen duyguların pençesine bırakabildiğini ve günlük yaşamı felç edebildiğini belirtiyor.
Holmes’a göre, bu kısa görsel müdahale ile anıların duyusal yönü zayıflatıldığında, kişiler artık çok daha az "flashback" yaşıyor.PANDEMİ DÖNEMİNDE TESTE TABİİ TUTULDULARAraştırma ekibi, özellikle COVID-19 pandemisi sırasında iş yerinde travmatik olaylara maruz kalan sağlık çalışanlarına odaklandı.
Katılımcılar üç gruba ayrıldı: Birinci grup Tetris tabanlı bilişsel müdahaleyi uyguladı, ikinci grup klasik müzik dinledi ve üçüncü grup standart tedavi sürecine devam etti.Sonuçlar oldukça çarpıcıydı; ICTI yöntemini kullanan grupta haftalık ortalama 14 olan travmatik anı sayısı, dört haftanın sonunda sadece 1'e düştü.
Bu, diğer gruplara oranla 10 kat daha fazla bir azalma anlamına geliyor.
Deneyden altı ay sonra ise bu gruptaki katılımcıların yüzde 70’inin istemsiz anılardan tamamen kurtulduğu gözlemlendi.TEDAVİ NASIL UYGULANIYOR?Tedavinin merkezinde, oyuncunun farklı şekillerdeki blokları bir ızgara üzerine yerleştirdiği Tetris oyunu yer alıyor.
Süreç 3 adımla ilerliyor:Hatırlama: Katılımcılar ilk etapta travmatik anıyı kısa bir süreliğine, detaylara girmeden veya anlatmak zorunda kalmadan zihinlerinde canlandırıyor.Bilişsel Hazırlık: Ardından katılımcılara zihin gözünü kullanarak nesneleri döndürme yeteneği olan "zihinsel rotasyon" becerisi öğretiliyor.Uygulama: Katılımcılardan bu beceriyi kullanarak yaklaşık 20 dakika boyunca, normalden daha yavaş bir tempoda Tetris oynamaları isteniyor.Bu yöntemin temel mantığı, beynin görsel-mekânsal alanlarını meşgul ederek travmatik anıların canlılığı, duygusal etkisi ve sıklığı ile rekabet etmektir.TRAVMA SEVİYESİNDE BÜYÜK İYİLEŞME GÖRÜLÜYORAraştırmacılar, bu yöntemin sadece görsel anıları azaltmakla kalmayıp; anksiyete, depresyon ve genel işlevsellik gibi diğer TSSB belirtilerinde de başlangıçtaki travma seviyesinden bağımsız olarak büyük iyileşme sağladığını vurguluyor.
