Geri sayım

ABD Başkanı Trump, İran ile nükleer bir anlaşmaya varılıp varılamayacağının 'muhtemelen 10–15 gün içinde' netleşeceğini duyurdu.

ABDİran geriliminde son 15 günlük (8 Mart'a kadar) süre için geri sayım başladı. 8 Mart'a kadar ya anlaşma olacak ya da saldırının başlatılması için gözler Trump'ın vereceği talimata çevrilecek.

Geçtiğimiz salı günü Cenevre'de yapılan görüşmelerin ardından ABD, İran'ın nükleer zenginleştirme programından tamamen vazgeçmesi talebine yanıt bekliyor.

İran Dışişleri Bakanı Arakçi, 'Cenevre'de ABD ile temel ilkeler üzerinde anlaşmaya vardık.

Bundan sonra izleyeceğimiz yol ve muhtemel bir anlaşmanın metnine girecek ilkeler üzerinde çalışacağız.

İki taraf, olası anlaşma metinlerini 15 gün içinde birbirine verecek.

Üçüncü tur görüşmeler için tarih belirlenmesi konusunda mutabık kalındı.' açıklamasını yaptı.

Trump'ın, 'İran'la 15 gün içinde anlaşıp anlaşamayacağımız belli olacak' açıklaması, Orta Doğu'daki ABD askerî yığınağının ikinci bir uçak gemisi grubunun bölgeye intikaliyle yoğunlaştığı bir dönemde geldi.

Dünyanın en büyük uçak gemisi olan USS Gerald R.

Ford, Cebelitarık Boğazı'ndan cuma gecesi geçti.

G.

Ford uçak gemisinin konuşlanma planına göre olası saldırı takvimi tartışılıyor: Birincisi; İsrail'in Hayfa Limanı yakınlarında 23 Şubat Pazartesi günü konumlanması.

İkincisi; Süveyş Kanalı'ndan geçerek 8 gün sonra, 1 Mart'ta Umman Denizi'nde konuşlanması.

Anlaşma sağlanamazsa ABD saldırısının 2 Mart'tan itibaren her an başlayabileceği ihtimali kuvvetlenmiş görünüyor.

Ancak Trump'ın Ramazan ayında İran'a saldırması hâlinde Müslüman ülkelerin sert tepkisinden çekinebileceği, bu nedenle olası saldırının Ramazan Bayramı'ndan (22 Mart) sonraya bırakılabileceği değerlendiriliyor.

ABD basınında yer alan haberlere göre de Netanyahu'nun özellikle İran'ın en büyük askerî tehdidi olarak görülen balistik füze programına odaklanılması için Washington'a baskı yaptığı belirtiliyor.

İran, Rusya ve Çin'in Hürmüz Boğazı ile Basra Körfezi'nde önceden belirlenmiş bir alanda tatbikat yapacağı açıklanmıştı.

Tatbikat İran ve Rus savaş gemileriyle gerçekleştirildi; Çin savaş gemilerinin katılmaması dikkat çekti.

Batı karşıtlığı üzerine inşa edilen Rusya-Çin ittifakı, İsrail-İran krizinde test edildi.

Haziran 2025'te ABD'nin İran'a saldırısı başladığında gözler Rusya ve Çin'in vereceği tepkiye çevrilmişti.

Ancak savaş boyunca her iki ülke de pasif kalarak çatışmanın sona ermesi yönünde çağrı yaptı.

Netanyahu-İsrail saldırısı başladığında Çin, çatışmaların bitmesi çağrısında bulundu; İsrail'i eleştirse de İran'a askerî veya doğrudan politik destek vermekten kaçındı.

Görüldü ki Çin'in bölgede caydırıcı güç kullanma kapasitesi sınırlı.

Stratejistlere göre Çin, 2035 perspektifine odaklanmış durumda ve o tarihe kadar ABD ile doğrudan sert bir çatışmadan kaçınmayı tercih ediyor.

Sonuç: ABD'nin olası, çok sert ve haftalar sürebilecek bir İran saldırısına ilişkin senaryolar kaygı vericidir.

ABD ordusu, gerilim tırmanırsa Trump'ın hedeflerini yerine getirme kapasitesine sahiptir.

Ancak şiddetli bir saldırı sonrasında İran halkının direnişi artabilir; iç çatışmalar çıkabilir, hükümet düşebilir.

Başkan Erdoğan'ın, Türkiye olarak bu gelişmeleri dikkatle okuyarak Katar, Suudi Arabistan, Mısır, Ürdün ve Pakistan liderleriyle yoğun mekik diplomasisini sürdürdüğü görülüyor...