Haber Detayı
Doğu Slavların en eski şenliği, maslenitsa
Kırk günlük perhiz öncesi son ziyafet:. Pagan güneş kültlerinden Ortodoks takvimine uzanan Maslenitsa, bliniler, şenlikler ve yakılan bir saman kukla eşliğinde baharı karşılıyor.
Her kışın sonunda, Doğu Slav coğrafyasında tereyağı kokusu yükselmeye başlar.
Kızaklar kayar, meydanlar şarkıyla dolar, tavalar susmaz.Bir hafta boyunca Rusya’dan Belarus’a, Ukrayna’dan Slav diasporalarına kadar uzanan bir gelenek sahne alır; maslenitsa.Kimi ona “Tereyağı Festivali” diyor, kimi Slavların Mardi Gras’ı.
Ortodoks takviminde Büyük Perhiz’den hemen önceye denk gelen bu hafta, kırk günlük sadeleşme dönemine girmeden önce son bir coşku, son bir ziyafet anlamına geliyor.
Çünkü Perhiz başladığında süt ürünleri sofradan kalkacak.
Tereyağı yasaklanacak.
İşte bu yüzden Maslenitsa, adeta tereyağına bulanmış bir veda olarak kabul ediliyor.
Maslenitsa'nın kökenleri, 988 yılında Rusya’nın Hristiyanlığı kabul etmesinden çok daha öncesine, pagan güneş kültlerine uzanıyor.
Bahar ekinoksuna yakın tarihlerde kutlanan bu eski şenlik, karanlığın yenilmesini ve güneşin geri dönüşünü simgeliyordu.Işığın karı eritmesi, toprağın yeniden uyanması, bereketin başlaması…Ve bu dönüşün sembolü ise yuvarlak, altın renkli, sıcak bir yiyecek, blini.Karabuğday unuyla yapılan, gözenekli, hafif mayalı bu krepler güneşi temsil ediyor.
Sıcak taşların üzerinde pişirilen ilk bliniler, adeta gökyüzüne bir selam gibiydi.
Zamanla bu mütevazı krep, festivalin yıldızına dönüştü.
Üzerine tereyağı sürüldü, reçel kondu, ekşi krema eklendi, havyarla taçlandırıldı.
Tatlı ya da tuzlu… Ama her zaman cömert.Hristiyanlığın kabulüyle birlikte kilise bu güçlü geleneği tamamen ortadan kaldırmak yerine dönüştürdü.
Maslenitsa’yı Perhiz’den hemen önceye çekti.
Böylece blini, pagan güneş sembolünden, perhiz öncesi “son zengin sofranın” simgesine evrildi.Maslenitsa bir haftaya yayılır ve her günün ayrı bir ritüeli vardır.
Pazartesi “karşılama günü”dür.
Samanla doldurulmuş bir kukla — Lady Maslenitsa — eski giysilerle giydirilir, kızaklara yerleştirilir ve şarkılar eşliğinde dolaştırılır.
O, kışı temsil eder.Hafta boyunca bliniler paylaşılır.
Çarşamba günü kayınvalidelerin damatlarına krep ikram etmesi gibi aile bağlarını güçlendiren gelenekler sürdürülür.
Meydanlarda maskeli eğlenceler, halk dansları, konserler, sokak panayırları düzenlenir.
Kızakla kayılır, buz pateni yapılır, troika gezintileri yapılır.
Tarih boyunca daha sert eğlenceler — hatta yumruk dövüşleri — bile bu haftaya eşlik eder.Final ise pazar günü gelir.
Kiliselerde günah çıkarılır, insanlar birbirinden af diler.
Coşkunun yerini içe dönüş alır.
Ve akşam olduğunda Lady Maslenitsa ateşe verilir.Köy meydanında yakılan o saman kukla, kış mevsimini ve geçmişi temsil eder.
İnsanlar eski eşyalarını ateşe atar; dertleri, kırgınlıkları, ağırlıkları simgesel olarak yakar.
Kül, bereket için tarlalara serpilir.
Bazı bölgelerde kukla suya bırakılır.
Soğuk, ölüm ve karanlık uğurlanır.Sovyet döneminde kamusal alanlardan geri çekilen Maslenitsa, 1990’lardan sonra yeniden canlandı.
Bugün Moskova’da milyonlarca kişinin katıldığı büyük şenliklerle kutlanıyor.
Ama artık eskisi kadar ritüelize değil.
Daha çok blini yemek, sokak etkinliklerine katılmak, baharın gelişini hissetmek için bir vesile.Yine de özü değişmedi, insanlar hala kışın bittiğini ilan etmek istiyor.
Hala güneşi çağırıyor ve sofrayla mevsim arasında bir bağ kuruyor.Odatv.com
