Haber Detayı
Vahşet devam ediyor: 40 yıllık yasak bile zıpkınları durduramadı
Ticari balina avı yasağının 40. yılında İzlanda, Norveç ve Japonya'nın binlerce balinayı katletmeye devam etmesi tartışmaları alevlendirdi. Talep azaldığı için evcil hayvan mamasına dönüştürülen bu devlerin yok oluşu, iklim krizinden okyanus dengesine kadar dünyayı nasıl etkiliyor?
Okyanus devlerini korumak için alınan tarihi kararın üzerinden tam kırk yıl geçti ancak sular hala durulmadı.
Küresel balina avı yasağı, pek çok türün yok olmasını engellese de bir elin parmaklarını geçmeyen bazı ülkelerin bu kuralı delme çabası çevrecileri ayağa kaldırmış durumda.1986 yılında yürürlüğe giren ticari av yasağına rağmen İzlanda, Japonya ve Norveç gibi ülkeler, mızraklarını denize indirmekten vazgeçmiyor.
Yasaktan bu yana geçen süreçte bu üç ülkenin toplamda 45 bin civarında balinayı avladığı tahmin ediliyor.Uluslararası Balina Avcılığı Komisyonu'nun (IWC) kararlarını görmezden gelen bu ülkeler, antlaşmadaki "bilimsel araştırma" veya "kültürel gelenek" gibi istisnaları kendilerine kalkan yapıyor.
İşin en acı tarafı ise bu dev canlıların etine olan talebin kendi toplumlarında bile giderek azalması.
Talebin düşmesiyle birlikte tonlarca balina eti, bugün artık lüks bir tüketim maddesi olmaktan çıkıp ucuz evcil hayvan mamalarına veya kürk çiftliklerindeki hayvanlar için yeme dönüştü.
Çevreciler, ekonomik bir karşılığı olmayan bu inadı "hukuk sistemindeki büyük bir kör nokta" olarak adlandırıyor.İklim krizi ve okyanusun dengesiBalinalar sadece görkemli canlılar değil, aynı zamanda okyanus ekosisteminin en hayati çarklarından biri.
Göç yolları boyunca besin maddelerini dağıtan ve fitoplankton artışını destekleyen bu devler, atmosferdeki karbonun yakalanmasında da devasa bir rol üstleniyor. 20. yüzyıl süresince katledilen yaklaşık 2,9 milyon balina, biyolojik çeşitlilikte kapanması zor bir yara açtı.
Bugün bilim insanları, balina avcılığının sadece bir türü yok etmediğini, aynı zamanda iklim krizini de doğrudan derinleştirdiğini belirtiyor.Meselenin etik tarafı ise vicdanları zorlayan cinsten.
İzlanda'da yapılan son araştırmalar, zıpkınla vurulan bir balinanın ölmesinin bazen saatler sürebildiğini kanıtladı.
Uzmanlar, denizin ortasında sürekli hareket eden bu dev canlıları hızlı ve acısız bir şekilde öldürmenin teknik olarak mümkün olmadığını söylüyor.
Buna rağmen Norveç, 2026 yılı için av kotasını artırarak 1641 minke balinasının öldürülmesine yeşil ışık yaktı. "Ticari Balina Avını Durdur" koalisyonu ise yasağın 40. yılında, bu çağdışı uygulamanın tamamen tarihe karışması için yeni bir mücadele başlattı.
