Sıcak para rezervi aştı: 97 milyar dolarlık fark

2025’te Türkiye’ye portföy yatırımı, kısa vadeli kredi, efektif ve mevduat şeklinde net 5,9 milyar dolar yeni sıcak para girerken, 16,6 milyar dolarlık kaynağı belirsiz çıkışla; net çıkış 10,7 milyar dolar olarak gerçekleşti.Yabancıların hisse senedi, tahvil, bono, kısa vadeli kredi, efektif ve mevduat olarak park etmiş sıcak para stokunun piyasa değeri ise 2,2 milyar dolar arttı.Dünya'dan Naki Bakır'ın haberine göre, küresel ekonomi ve finansta çalkantı­lı geçen 2025 yılında Türkiye’den sıcak para çıkışı yaşanmasına rağmen yaban­cıların hisse senedi, tahvil, bono, kısa vadeli kredi, efek­tif ve mevduat olarak park et­miş bu nitelikteki portföyü­nün piyasa değeri artmaya devam etti.Yabancı yatırımcıların ka­lıcı nitelikteki doğrudan ya­tırımlarının aksine, ülkede riskler arttığında ani bir ka­rarla hızla çıkabileceği için finansal piyasalarda ve genel ekonomide dalgalanmalara ve krizlere yol açma tehlike­si bulunan “sıcak para” stoku, yılık bazda 2 milyar 233 mil­yon dolarlık net artışla 2025 sonu itibarıyla 308 milyar 944 milyon dolar oldu.10,7 MİLYAR DOLARLIK NET ÇIKIŞMerkez Bankası’nın açık­ladığı ödemeler dengesindeki akım verilere göre 2025 yılın­da ülkeye “sıcak para” niteli­ğindeki kalemlerdeki hare­ketlerin netine göre Türki­ye’ye bu alanda 5 milyar 918 milyon dolarlık bir giriş oldu.

Ancak ödemeler dengesi tab­losunda “net hata ve noksan” kaleminde gösterilen 16 mil­yar 647 milyon dolarlık “kay­nağı belirsiz” çıkışla birlikte geçen yıl fiilen yaşanan top­lam net 10 milyar 729 milyon dolarlık çıkış gerçekleş oldu.

Aynı hesapla önceki yıl net 24 milyar 149 milyon dolarlık bir sıcak para girişi yaşanmıştı.2025 yılında Türkiye’ye sı­cak para girişleri ağırlıkla ya­bancıların tahvil, bono gibi borçlanma senetlerine yatı­rımları alanında gerçekleşti.

Yabancılar geçen yıl 3 milyar 518 milyon doları bankalar, 3 milyar 518 milyon doları ge­nel hükümet, 3 milyar 126 mil­yon doları da özel sektörce ih­raç edilen kağıtlar olmak üze­re Türk kağıtlarına toplam 10 milyar 234 milyon dolar ya­tırdılar.

Merkez Bankası’nın 5 milyon dolarla net ödeyici ol­ması nedeniyle borçlanma se­netlerine net yabancı yatırı­mı 10 milyar 229 milyon dolar olarak gerçekleşti.Geçen yıl yabancılar Bor­sa’da ise özel sektör hissele­rinde 1 milyar 963 milyon ve banka hisselerinde 117 mil­yon dolar olmak üzere toplam 2 milyar 80 milyon dolarla net alıcı oldular.

Böylece yabancı­ların yıllık bazda net portföy yatırım girişi 12 milyar 309 milyon dolar oldu.

Söz konusu tutar önceki yıl 21 milyar 509 milyon dolar olan net girişin yaklaşık yarısı düzeyinde kal­dı. 2025’te yabancıların Mer­kez Bankası’ndaki kısa vade­li mevduat hesaplarından net 11 milyar 808 milyon dolar çe­kiliş yaşandı.

Yabancı banka­ların Türk bankalarındaki TL mevduatları net 5 milyar 790 milyon, yabancı para mevdu­atları 3 milyar 396 milyon ve yurt dışı kişilerin mevduatla­rı 191 milyon dolar arttı.

Ge­çen yıl bankalar yurt dışından kullandıkları kısa vadeli kre­dilerde 8 milyar 586 milyon dolarla net ödeyici olurken, reel sektör net 2 milyar 414 milyon dolar yeni kısa vade­li kredi kullanıldı.

Böyle kısa vadeli dış krediler hanesinde net bazda 6 milyar 172 milyon dolarlık bir çıkış şayandı.

Özel sektör kısa vadeli “ticari” kre­dilerde ise net bazda 2 milyar 21 milyon dolarlık yeni kulla­nıma gitti.TOPLAM SICAK PARA HACMİMerkez Bankası’nın ulus­lararası yatırım pozisyonu verilerine göre ise istikrar­sızlık ve risk algısı durumla­rında çıkış eğilimine giren sı­cak para yatırımlarının Tür­kiye’deki stoku, geçen yılki çıkışlara rağmen piyasa değe­ri bazında büyümeye devam etti.

Hisse senedi ve borçlan­ma araçları ile mevduata park etmiş ve kısa vadeli krediler şeklinde gelmiş bulunan sı­cak para yatırımlarının Tür­kiye’deki stokunun 2024 so­nunda 306,7 milyar dolar olan piyasa değeri geçen yıl 2,2 milyar dolar büyüyerek aralık sonu itibarıyla 308,9 milyar dolara yükseldi.Bu stokun 135,4 milyar do­larla en büyük bölümünü portföy yatırımları oluşturu­yor.

Portföy yatırımlarının da 63,7 milyar doları devlet, 21 milyar doları bankalar ve 17,1 milyar doları özel sektörce ihraç edilenler olmak üzere toplam 101,9 milyar dolarlık bölümü Türk borçlanma se­netlerine park etmiş durum­da.

Yabancıların Türk tahvil bonolarındaki portföyü ge­çen yıl 10,7 milyar dolar bü­yüdü.Yabancı portföy yatırımla­rının piyasa değeri itibarıy­la 33,6 milyar doları ise Bor­sa’daki hisse senetlerinde.

Bu portföyde piyasa değeri ola­rak 28,3 milyar dolarlık Türk şirket hissesi ve 5,3 milyar li­ralık banka hissesi yer alıyor.

Geçen yıl yabancıların port­föyündeki banka hisselerinin değeri 479 milyon dolar aza­lırken, özel sektör hisseleri­nin toplam değeri 388 milyon dolar arttı.Kayıtları Merkezi Kayıt Kuruluşu’nca (MKK) tutulan hisse senetlerinin piyasa de­ğeri her ay açıklanan “ulus­lararası yatırım pozisyonu” tablosunda stok veri; iki dö­nem arasındaki değişim ise fiyat ve kur hareketlerinden arındırıldıktan sonra öde­meler dengesi tablosundaki “sermaye hesabı” kalemine “akım veri” olarak kaydedili­yor.

Hisse senedi stoku için­de yer almakla birlikte yüzde 10 kriterini aşan ve BIST’te gerçekleştirilen hisse senedi alımları, portföy yatırımı ye­rine doğrudan yatırım sayılı­yor ve dolayısıyla sıcak para stokunda yer almıyor.Yabancıların Merkez Ban­kası’ndaki kısa vadeli mevdu­atları ile bankalardaki TL ve yabancı para cinsi mevduat­ların toplam hacmi 2025’te 5,1 milyar dolar azalarak yıl sonu itibarıyla 91,7 milyar do­lara inmiş bulunuyor.

Aynı tarih itibarıyla yabancıların bankalar ve diğer sektörler­den 11,9 milyar dolarlık kısa vadeli kredi ve özel sektör­den 62,5 milyar dolarlık kısa vadeli ticari kredi alacağı bu­lunuyor. 2025’te kısa vadeli kredilerin hacmi 6,4 milyar dolar azalırken, ticari kredi­lerde 2,8 milyar dolarlık net yeni kullanım gerçekleşti.

Türkiye’nin Uluslararası Pa­ra Fonu (IMF) nezdindeki “Özel Çekme Hakkı” (SDR) ise 2025 sonu itibarıyla 7,4 milyar dolar.GÖSTERGELERDE KIRILGANLIK İŞARETİ VAR MIBir ülkeye kısa vadeli kazanç amacıyla giren ve aynı hızla çıkabilen yabancı sermayeye, “sıcak para” deniyor.

Fabrika kurma, üretim yapma şeklindeki kalıcı nitelikteki doğrudan yatırımların aksine, daha çok faiz, kur farkı, borsa getirisi gibi finansal kazançların peşinde olan sıcak para, hisse senedi veya kısa vadeli tahvil, bono (borç senedi) alımları, yerli bankalarına ve reel sektöre açılan kısa vadeli krediler, bankalarda mevduat hesabı açma şeklinde gerçekleşiyor.Genel anlamda sıcak para yatırımları “para ile para kazanma” esasına dayanırken, bunun “carry trade” diye adlandırılan türü ise sahip olunmayan (borç alınan) para ile para kazanma şeklinde işliyor.

Düşük faizli bir ekonomiden alınan borçla, yüksek faizli bir ekonomideki finansal araçlara yapılan kısa vadeli yatırımlar, ilgili ülkenin ulusal parasının dövizler karşısındaki değeri düştüğü ya da sabit kaldığı durumlarda, yüksek getiriler sağlıyor.Söz konusu yatırımlar, girdiği ekonomide kaynak bolluğu sağlasa da küresel veya ulusal risklerde artış yaşanması durumunda yatırımcıların dövizlerini alıp gitme kolaylığı nedeniyle ani çıkış yapabiliyor ve bu durum ulusal ekonomide hasara yol açabiliyor.Türkiye’de bulunan 309 milyar dolayındaki sıcak para hacmi, Merkez Bankasının 13 Şubat itibarıyla 211,8 milyar dolar olan toplam brüt rezervlerinin 97,1 milyar dolar üzerinde bulunuyor.

Bu iki gösterge birlikte okunduğunda, belirli bir hassasiyete işaret ediyor.

Uzmanlar, “Eğer ekonomi üretim artışı, ihracat geliri ve kalıcı sermaye çekimi yaratıyorsa sıcak para destek olur.

Ama büyüme modeli faiz– kur dengesi ve dış finansmana dayanıyorsa sistem hassastır” görüşünde.DÖVİZ-ALTIN ALIRKEN DİKKATHazine ve Maliye Bakanlığı, yetkisiz döviz alım-satımı yapan işletmelere yönelik denetimleri artırarak 194 kaçak büro hakkında işlem başlatmıştı.

Yetkili Müesseseler ve Döviz Büroları Derneği Başkanı Serdar Yerlioğlu, 5 bin döviz ve 40 bin kuyumcu işletmesinin yetkisiz olarak işlem yaptığını belirtmişti.Yerlioğlu, yetkisiz işletmelerden döviz alım-satımı yapan vatandaşların da bazı durumlarda soruşturma kapsamına girebileceği uyarısında bulundu.

Yerlioğlu, "İşlemin suç gelirleriyle bağlantılı olması, bilerek ve isteyerek yasa dışı faaliyete iştirak edilmesi gibi durumların tespiti hâlinde, vatandaş da soruşturma kapsamına dâhil edilebiliyor" ifadelerini kullandı.Odatv.com