Hane halkının enflasyon beklentisi hâlâ yüksek

Naki BAKIRMerkez Bankası, para politika­sını şekillendirirken dikkate al­dığı önemli göstergelerden biri olarak ekonomik birimlerin bek­lentileri doğrultusunda şekille­nen tüketim ve tasarruf davra­nışlarının anlaşılması amacıyla başlattığı anket çalışmalarının sonuçlarını açıklamaya başla­dı.Şubat 2026’ya ilişkin Sektö­rel Enflasyon Beklentileri verile­rini yayımlayan Merkez Banka­sı’nın ocak ayı verisi ile birlikte yayımına başladığı ve hane halkı beklentilerini daha kapsamlı ve sağlıklı bir şekilde ölçmek ama­cıyla tasarladığı Hanehalkı Bek­lenti Anketi’nin (HBA) sonuçla­rı da açıklandı.

Anketi, 3 bin 217 hane cevapladı. .Buna göre 12 ay sonrası için yıl­lık enflasyon beklentileri geçen aya göre, piyasa katılımcıların­da 0,1 puan azalarak yüzde 22,10 seviyesine, reel sektörde de 0,90 puan düşerek yüzde 32'ye geriler­ken, hane halkının yüksek beklen­ti düzeyi devam etti.

Bu ay 3 bin 217 hane halkı tarafından yanıtla­nan ankete göre, hane halkının 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklen­tisi geçen aya göre değişmeyerek yüzde 48,81 düzeyinde kaldı.En yüksek beklenti gıda ve enerjideHane halkının son bir yıl için­de fiyatlarının en çok arttığını değerlendirdiği ve gelecek 12 ay için fiyatlarının en çok artmasını beklediği ürün/hizmet grupları "gıda" ile "yakıt ve enerji" oldu.

Gıdayı, fiyatı en çok artan ürün grupları arasında değerlendiren katılımcıların payı bir önceki aya göre 0,2 puan azalarak yüzde 41,1'e indi.

Gelecek 12 ay sonun­da konut fiyatlarındaki artış bek­lentisi ise ocak ayına göre 3,82 puan azalarak yüzde 35,41'e geri­ledi.

On iki ay sonrası dolar kuru beklentisi ise geçen aya göre 0,71 lira azalarak 51,56 liraya düştü.HBA’da, enflasyon beklentile­rine ek olarak, hane halkının ko­nut fiyatları ve dolar kuru bek­lentileri de soruldu.

Buna göre gelecek 12 aylık dönemde hane halkı konut fiyatlarının yüzde 35,4, dolar kurunun yüzde 19 art­masını bekliyor.“Enflasyon odaklı” bir yaklaşımTürkiye’de hane halkı beklentilerine ilişkin veriler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yürütülen Tüketici Eğilim Anketi (TEA) aracılığıyla derleniyor.

Ancak, Avrupa Komisyonu eşgüdümünde çok sayıda ülkede uygulanan TEA, standart bir çerçeveye sahip olduğu için soru setinin ülkeye özgü ayrıntılı sorular içerecek şekilde revizyonuna sınırlı ölçüde imkân tanıyor.

Bu nedenle Merkez Bankası, hane halkının enflasyona ve enflasyonla yakından ilişkili ekonomik ve finansal göstergelere ilişkin beklentilerini ve bu beklentilerle uyumlu davranış eğilimlerini daha kapsamlı biçimde analiz etmeye imkân sağlayacak HBA’yı daha özel bir çerçevede tasarladı ve TÜİK iş birliğiyle uygulamaya başladı.Yatırımda birincil tercih altınAnket kapsamına alınan diğer bir yeni soru ile katılımcılara, enflasyon ve kur beklentileri ışığında, şu anda yatırım yapabilecekleri nakit varlıkları olsa öncelikli olarak hangi yatırım aracını tercih edecekleri soruldu.

Sonuçlar hane halkının geleneksel yatırım araçlarına yönelme eğiliminin yüksek olduğuna işaret etti.Şubat ayında, katılımcıların yatırım tercihleri değerlendirildiğinde, ilk sırada yer alan "altın alırım" diyen katılımcıların oranı geçen aya göre 2,7 puan artarak yüzde 55,5'e çıktı.

İkinci sırada yer alan "ev/ dükkân /arsa vb. alırım" diyen katılımcıların oranı ise aynı dönemde 1,2 puan azalarak yüzde 30'a geriledi.

Şubat ayında yatırım tercihlerinde araba yüzde 3,3, vadeli mevduat yüzde 3,1, döviz yüzde 2,4, Borsa yüze 2,1, dövize dayalı yatırım fonu yüzde 0,9, TL’ye dayalı yatırım fonu yüzde 0,7 ve diğer yatırım araçları da yüzde 1,3 pay aldı.Anketler arası farklarMerkez Bankası’ndan, yeni başlatılan anket çalışmasına yönelik yapılan açıklamaya göre, HBA’nın TEA’dan ayrışan en belirgin yönü yazım dili ve enflasyon beklentilerine ilişkin soru kapsamının artması.

TEA’daki hane halkının enflasyon beklentilerini ölçmeye yönelik soru ifadelerinin katılımcılar tarafından farklı yorumlanabildiği belirtilen açıklamada, literatürde de hane halkının enflasyon algı ve beklentilerinin soru diline duyarlı olduğunun vurgulandığı hatırlatıldı.

Bu nedenle HBA’da, beklentilerin daha sağlıklı ölçülebilmesi amacıyla soru dilinin “enflasyon oranı” olarak sadeleştirilerek katılımcılara daha anlaşılır ve net bir çerçeve sunulduğu kaydedildi.Merkez Bankası açıklamasında, “HBA hane halkının beklentilerini Türkiye’ye özgü bir yaklaşımla, enflasyonu merkeze alan bir çerçevede daha net ve kapsamlı biçimde ölçme imkânı sağlıyor.

Bu iyileştirme ile birlikte, anket 2026 Ocak ayı itibarıyla Sektörel Enflasyon Beklentileri’nde hane halkı beklentilerinin temsilinde kullanılmaya başlıyor.

Para politikasındaki sıkı duruşun ve dezenflasyon sürecinin devamı ile birlikte hane halkının enflasyon beklentilerindeki iyileşmenin sürmesini ve beklentiler ile enflasyon arasındaki farkın kademeli olarak azalmasını bekliyoruz” denildi.