Rusya ve İran arasında fiyat savaşı

Rusya ve İran, Hindistan’ın alımlarını azaltmasının ardından aynı sınırlı Çinli alıcı grubuna yönelirken, petrol fiyatlarında giderek derinleşen indirimler sunuyor.

Asya sularında satılamayan petrol birikmeye devam ederken, iki ülke arasında fiili bir fiyat savaşı yaşanıyor.Bloomberg'in aktardığı Rystad Energy senaryosuna göre, Hindistan’ın Rusya’dan yaptığı petrol ithalatı ocak ayına kıyasla yüzde 40’a kadar düşerek günlük yaklaşık 600 bin varile gerileyebilir.

Boşa çıkan bu sevkiyatların büyük bölümü Çin’e yönelirken, bu durum Çin’in uzun süredir tercih ettiği İranlı tedarikçilerle Rusya’yı doğrudan karşı karşıya getiriyor.Piyasa kaynaklarına göre Rusya’nın Ural ham petrolü, Brent fiyatının varil başına yaklaşık 12 dolar altında satılıyor.

Bu indirim geçen ay 10 dolar seviyesindeydi.

İran petrolü ise küresel gösterge fiyatın varil başına 11 dolara kadar altında alıcı buluyor.

Aralık ayında İran petrolündeki indirim 8–9 dolar aralığındaydı.ÇİNLİ “TEAPOT” RAFİNERİLER SINIRDABağımsız ve küçük Çinli rafineriler, yani “teapot”lar, geçmişte yaptırımlar nedeniyle başka alıcı bulamayan petrol için bir denge unsuru işlevi görüyordu.

Ancak bu rafinerilerin kapasitesi sınırlı.

Çin’in toplam rafinaj kapasitesinin yalnızca yaklaşık dörtte birini oluşturuyorlar ve ayrıca devletin belirlediği ithalat kotalarına tabi durumdalar.Bu nedenle Çin, Hindistan’dan yönelen tüm petrolü absorbe edemiyor.

Sonuç olarak satılamayan Rus ve İran petrolü Asya açıklarında depolanmaya devam ediyor.

Rusya halihazırda üretimi kısmak zorunda kalırken, bu durum Kremlin’in Ukrayna savaşı için elde ettiği gelirleri de azaltıyor.

İran ise ABD’den gelebilecek olası bir askeri saldırı ihtimaline karşı mümkün olduğunca fazla petrol sevk etmeye çalışıyor.Energy Aspects analisti Jianan Sun, “Çinli özel rafineriler neredeyse kapasite sınırına ulaşmış durumda.

Yaptırım kapsamındaki petrol hem karada hem de denizde depolanıyor” değerlendirmesinde bulundu.Çin’in büyük devlet rafinerileri ise geleneksel olarak İran petrolünden uzak duruyor ve son dönemde Rus petrolü alımlarını da büyük ölçüde azaltmış durumda.RUSYA ÇİN PAZARINDA ÖNE ÇIKIYORMevcut tablo, rekabette İran’ın daha fazla baskı altında kaldığını gösteriyor.

Bloomberg’in gemi takip verilerine göre, Rusya’nın Çin limanlarına yaptığı petrol sevkiyatı şubat ayının ilk 18 gününde günlük 2,09 milyon varile yükseldi.

Bu rakam ocak ayına göre yaklaşık yüzde 20, aralık ayına kıyasla ise yaklaşık yüzde 50 artış anlamına geliyor.Buna karşılık Kpler verilerine göre İran’ın Çin’e ihracatı bu yıl şimdiye kadar günlük yaklaşık 1,2 milyon varil seviyesinde kaldı.

Bu, geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 12’lik bir düşüşe işaret ediyor.Kpler ayrıca denizde bekleyen İran petrolü miktarının yaklaşık 48 milyon varile çıktığını tahmin ediyor.

Bu rakam şubat başında yaklaşık 33 milyon varildi.

Artışın büyük bölümü Sarı Deniz ve Singapur Boğazı çevresinde yoğunlaşıyor.

Asya sularında bekleyen Rus petrolü miktarı ise yaklaşık 9,5 milyon varil seviyesinde.JEOPOLİTİK RİSKLER FİYATLARI ETKİLİYORABD’nin İran’a yönelik olası geniş çaplı bir saldırısı, ülkenin petrol ihracatını ciddi biçimde sekteye uğratabilir.

Petrol tesislerinin hedef alınması ya da Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatın aksaması risk olarak öne çıkıyor.

ABD Orta Doğu’da geniş bir askeri varlık bulundururken, ABD Başkanı Donald Trump diplomatik çözümü tercih ettiğini belirtmiş olsa da, bir anlaşma sağlanamamasının “çok kötü sonuçları” olacağı uyarısında bulunmuştu.Rystad Energy Başkan Yardımcısı Lin Ye’ye göre, Ukrayna’da olası bir ateşkes beklentisi nedeniyle Rus petrolü Çinli alıcılar açısından İran petrolüne kıyasla “görece daha düşük risk” taşıyor.