Haber Detayı
Sandıktan çıkan 129 yıllık mucizesi: İşte sinemanın ilk robotu
Eski bir sandığın içinden çıkan 45 saniyelik bir görüntü, teknoloji ve sanatın kesiştiği noktayı bir asır geriye çekti. Bir sihirbaz ile kontrolden çıkan mekanik yardımcısının gerilim dolu karşılaşmasını anlatan "Gugusse ve Otomat", sinemadaki ilk insan-makine çatışmasını konu alıyor.
Bir zamanlar sadece hayal gücünün sınırlarında yaşayan mekanik varlıklar, beyaz perdeyle sandığımızdan çok daha önce tanışmış olabilir.
Michigan'da bir ailenin kuşaklar boyu sakladığı eski bir sandığın açılması, sinema dünyasında adeta bir zaman yolculuğunu başlattı.Fransız sinemasının dahi ismi Georges Melies'e ait olan ve 1897 yılına tarihlenen "Gugusse ve Otomat" isimli kısa film, uzun yıllar süren sessizliğin ardından tesadüfen gün yüzüne çıktı.
Henüz "robot" kelimesi literatüre girmemişken çekilen bu 45 saniyelik yapım, insan ve makine etkileşiminin sinemadaki ilk izlerini taşıyor.Filmin merkezinde Gugusse adında bir sihirbaz ve onun yönettiği çocuk boyutundaki bir mekanik figür yer alıyor.
Hikaye, dev bir manivelanın çevrilmesiyle bu küçük figürün devasa bir yetişkin boyutuna ulaşmasını konu alıyor.
Ancak bu fiziksel büyüme, beraberinde beklenmedik bir gerilimi de getiriyor.
Tam boyutuna ulaşan otomat, kendisine hayat veren sihirbazın başına sopayla vurarak beyaz perdedeki ilk "insan-makine çatışmasını" başlatıyor.
Sihirbazın bu isyana yanıtı ise gecikmiyor; sert bir balyoz darbesiyle makineyi tekrar küçülterek tamamen ortadan kaldırıyor.Kayıp mirasın dijital yolculuğu1930 öncesine ait sessiz filmlerin yaklaşık yüzde 90'ının yok olduğu tahmin edilirken, bu keşif tarihçiler için büyük bir heyecan yaratıyor.
Bill McFarland’ın, büyük dedesinden kalan film makaralarını Kongre Kütüphanesi'ne teslim etmesiyle başlayan bu süreç, dijital restorasyon çalışmalarıyla taçlanıyor.
Karel Capek'in 1920'lerde popüler kıldığı robot kavramından on yıllar önce çekilen bu sahne, yapay varlıkların insan zihnindeki köklü geçmişini bir kez daha kanıtlıyor.
Gelecek nesillere aktarılacak olan bu kısa ama etkili parça, teknolojinin sanatla kurduğu o ilk ve ilkel bağın en somut belgesi niteliğinde.
