İran'da trafik lambalarına kadar sızmışlar: İBB'nin anlaşması yeniden gündemde

Financial Times gazetesi, soykırımcı israilin İran İslam Cumhuriyeti'nde gerçekleştirdiği bir operasyonun, yıllar süren izleme ve sızma faaliyetlerinin ardından mümkün hale geldiğini; bu süreçte özellikle trafik kameraları, şehir gözetim sistemleri ve güvenlik ağlarının hedef alındığını iddia etti.

Habere göre operasyon yalnızca insan istihbaratı ya da iletişim dinlemelerine dayanmadı.

Uzun süreli teknik takip sayesinde şehir içindeki hareketlilik analiz edilerek güvenlik rutinleri, giriş-çıkış güzergahları ve olası zafiyetler detaylı biçimde haritalandırıldı.

Raporda, saldırı öncesinde trafik kameralarına ve kentsel izleme altyapısına erişim sağlandığı, böylece sahadaki hareketlerin anlık olarak takip edilebildiği belirtiliyor.

Bu durum, sivil amaçlı kurulan şehir teknolojilerinin gerektiğinde istihbarat aracına dönüşebileceğini gösterdi.

Aynı anlatıma göre operasyon günü bazı iletişim altyapılarının devre dışı bırakılması da güvenlik koordinasyonunu zayıflatan unsurlardan biri oldu.

Böylece şehir teknolojisi yalnızca izleme değil, operasyonel avantaj sağlayan bir unsur haline geldi.

Ortaya çıkan tablo, modern şehirlerde trafik ışıklarından kameralarına kadar uzanan dijital altyapının ulusal güvenliğin bir parçası haline geldiğini gösteriyor.

Uzmanlara göre bu tür örnekler, özellikle büyük şehirlerde siber güvenlik, veri koruma ve kritik altyapı güvenliği konusunda daha kapsamlı önlemler alınmasının gerekliliğini ortaya koyuyor.

Bu gelişmeler, Türkiye dahil birçok ülke için akıllı şehir sistemlerinin yalnızca teknolojik değil, aynı zamanda stratejik güvenlik meselesi olarak ele alınması gerektiğine işaret ediyor.

İBB’nin trafik verileri anlaşması iddiası Türkiye'de benzer bir olay gündeme gelmişti.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) 2020 yılında ABD’nin Ankara Büyükelçisi ile imzaladığı bir ulaşım projesi anlaşmasına ilişkin ortaya atılan iddialar gündem olmuştu.

Anlaşma kapsamında şehir trafik kameraları ve bazı veri sistemlerinin yabancı şirketlerin kullanımına açıldığı öne sürüldü.

Kaynak Araştırmacısı Mansur Esen’in haberine göre, dönemin İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun 22 Eylül 2020 tarihinde ABD’nin Ankara Büyükelçisi David Satterfield ile imzaladığı “İstanbul Ulaşım ve Trafik Mükemmeliyet Merkezi” projesine ilişkin 5,1 milyon dolarlık anlaşmanın detayları tartışma konusu oldu. “Kamera ve veri yönetimi devredildi” iddiası Haberde yer alan iddialara göre söz konusu anlaşma kapsamında İstanbul’daki binlerce trafik kamerasının kullanım, denetim geliştirme ve veri toplama süreçlerinde Amerikan merkezli SAS şirketine yetki verildi.

Proje için sağlandığı belirtilen 5,1 milyon dolarlık finansmanın ise doğrudan İBB’ye aktarılmadığı, ABD tarafından ilgili şirkete ödendiği ileri sürüldü.

Bu durumun kamuoyuna “hibe” olarak sunulduğu ancak ödemenin proje yüklenicisine yapıldığı iddia edildi.

Haberde ayrıca, şehirdeki trafik ve hareketlilik verilerinin 2020 yılından bu yana yabancı şirket altyapısı üzerinden işlendiği ve bu verilerin vatandaşların ulaşım alışkanlıkları, araç güzergâhları ve şehir içi hareket modellerini kapsadığı öne sürüldü.

İddialar arasında; araç plakaları, yaya hareketleri, toplu taşıma kullanım tercihleri ve bazı dijital bağlantı verilerinin analiz edildiği yönündeki ifadeler de yer aldı.

Kritik kamu kurumlarında görev yapan kişilerin günlük rutinlerinin dahi bu veriler üzerinden takip edilebildiği ileri sürüldü. “Backdoor” yöntemi iddiası Haberde İngiltere merkezli bir teknoloji şirketi aracılığıyla bazı belediye abonelik verilerinin toplandığı ve veri transferinin “backdoor” (arka kapı) yöntemiyle gerçekleştirildiği iddia edildi.

Bu kapsamda adres bilgileri, abonelik kayıtları, iletişim verileri ve çeşitli belediye hizmetlerine ait kayıtların işlendiği öne sürüldü.