Haber Detayı
Hürmüz geçilemez
Trump, ‘Gerekirse ABD Donanması tankerlere eskortluk yapacak.’ dedi. Bölgeye uçak gemisi göndereceklerini açıklayan Macron da geçişlerin sağlanması için koalisyon gücü kuracaklarını söyledi. Amiral Kutluk ise ‘Hürmüz’ü açma planı bir hayal. Iran’ın silahları dağların içine gömülü.’ dedi.
İran’ın Hürmüz hamlesi ABD-İsrail olmak üzere Batı’yı endişelendirdi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, salı günü ulusa sesleniş konuşmasında, Orta Doğu’da tırmanan kriz nedeniyle Fransız uçak gemisi Charles de Gaulle’ün Akdeniz’e sevk edildiğini duyurdu.
Macron, bölgedeki deniz trafiğinin güvenliğini sağlamak amacıyla uluslararası bir koalisyon kurma çalışmalarının sürdüğünü belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump da “ABD dünyanın en büyük ekonomik ve askeri gücüdür.
Ne pahasına olursa olsun dünyaya enerji akışının serbestçe sürmesini sağlayacağız.” dedi.
Peki İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasna karşı Batı’nın yapabileceği hamleler neler?
Aydınlık’a konuşan Emekli Tümamiral Deniz Kutluk, Batı’nın Hürmüz’ü gemi geçişine açma planını, “hayali bir başarı peşinde koşma” olarak niteledi.
EKONOMİK ENDİŞE Çatışmaların yayılmasıyla birlikte Hürmüz Boğazı’nın kapandığını, Süveyş Kanalı ve Kızıldeniz rotalarının ise büyük bir tehdit altında olduğunu vurgulayan Macron, “Ekonomik çıkarlarımızı korumak zorundayız.
Petrol ve gaz fiyatlarının yanı sıra uluslararası ticaret durumu, bu savaş nedeniyle derin bir sarsıntı yaşıyor.” dedi.
Fransa’nın Kıbrıs Adası’na bir fırkateyn gönderdiğini ve Körfez’deki müttefiklerinin hava sahasında İHA’ların düşürüldüğünü açıklayan Fransız Lider, operasyonlarda Rafale jetlerinin de aktif olarak kullanıldığını doğruladı.
Macron; Katar, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile olan savunma anlaşmalarına sadık kalacaklarını belirterek bu ülkelere karşı bir dayanışma borçları olduğunu söyledi.
TRUMP: GEREKİRSE REFAKAT EDERİZ Trump ise Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol tankerlerine ve ticari gemilere ABD savaş gemilerinin refakat etmeye başlayacağını belirtti.
Bu açıklama, Pentagon’un daha önceki “Refakat planımız yok.” şeklindeki beyanından geri adım atıldığını ve stratejide beklenmedik bir değişimi gösteriyor.
Trump mevcut askeri operasyonların (Operation Epic Fury) yanı sıra deniz güvenliğini sağlamak için ilave adımların atılacağını söyledi. ‘HÜRMÜZ TAM KONTROLÜMÜZDE’ İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), geçen ay “Hürmüz Boğazı’nın akıllı kontrolü” başlıklı bir tatbikat yapmış ve boğazın he altında hem de üstünde tam kontrolü ellerinde tuttuklarını duyurmuştu.
DMO Donanma yetkilisi Mohammad Ekberzade, dün de İran’ın Fars haber ajansına yaptığı açıklamada, “Şu anda Hürmüz Boğazı İslam Cumhuriyeti Donanması’nın tam kontrolü altındadır.” dedi.
DMO da 5 günde ABD, İsrail bağlantılı 10’dan fazla tankerin vurulduğunu duyurdu. ‘DAĞLARIN İÇİNE GÖMÜLEN SİSTEMLERDEN ATIŞ YAPIYORLAR’ Hürmüz’de planlanan geçiş güvenliğinin bir hayal olduğunu belirten Amiral Kutluk, “İran etkili bir şekilde Hürmüz’ü kapattığını söyledi ve geçen gemileri de ateş altına alıyor.
Ateş ettiği silahlar da dağların içine gömülü sahil güdümlü mermi sistemi.” dedi.
Bir kaynağa göre 300 tane bu sistemin olduğunu söyleyen Kutluk, “Dolayısıyla geçmeye çalışan gemileri bunlarla vuruyorlar.
Anladığım kadarıyla İran sadece Çin bayraklı gemilere geçiş izni vermiş.
Ama bunun dışındaki gemileri geçirmeyeceklerini söylüyorlar.
Öyle gözüküyor ki bu gemiler geçemeyecek.” diye konuştu. ‘KARA BİRLİĞİ OLMADAN AÇAMAZLAR’ Kutluk, bu durumda ancak bir kara birliğinin bölgeye çıkıp Hürmüz’ü kontrol altına alması gerekeceğini, bunun için de uzun ve vahşi bir muhaberenin göze alınması gerektiğini vurguladı.
Kutluk ayrıca İran’ın denizaltı gücüne de dikkat çekti: “Körfez’in genişliği ve derinliği tartışıldığında önemli bir denizaltı gücüne sahip olmanız gerekiyor.
Daha önce İran’ın 2 bin civarı modern deniz mayını olduğunu düşünüyorduk.
Fakat aldığımız bilgilere göre şu anda bu sayının 6 bin olduğu söyleniyor.
Eğer bu kadar mayınınız varsa ,Hürmüz’ü kalıcı olarak kapatabilirsiniz.
Hem de yıllarca çünkü mayın temizlemesi çok uğraştırıcı ve zaman isteyen bir operasyondur.
Bunun için güvenli bir bölgeye ihtiyaç duymak zorundasınız.
Ateşkes olursa da aylar sürer temizlenmesi.” ‘FRANSIZLAR ORAYA GİREMEZ’ Fransız Donanması’yla ilgili de konuşan Kutluk, Hürmüz’de güvenli geçişi sağlamak açısından gemilerini oraya sokamayacaklarını söyledi.
Çanakkale’den tarihsel bir örnek veren Amiral Kutluk, “1915’te Çanakkale’ye sokulan Fransız denizciler ‘mayınları temizledik’ dediler.
O mayınlara gemiler çarpınca mayından sorumlu komutanı idam ettiler.
Bu defa da farklı olmaz.
Fransa’nın orada güvenliği sağlayacak bir imkanı yok.
Henüz mayın sürecine geçilmemişken İran zaten su üstünden orada bir operasyon yürütüyor.” Sonuç olareak Kutluk, Amerikan, Fransız veya katılacak diğer ülkelerin sahil ateşine rağmen gemilerini geçiş yaptırmayacağını söyledi. ‘MODERN ÇİN FÜZELERİ KULLANILIYOR’ Kutluk, deniz üstünden yapılan atışların Çin füzeleri olduğuna dikkat çekti.
Bunların çok güçlü ve modern sistemler olduğunu belirten Amiral, “Eskiden beri İran’ın elinde Çin füzeleri var.
Şimdi bu füzeler modernize edildi. 4 gemiye ateş açıldı.
Tahmin ediyorum ki bunlar Çin füzeleriyle yapıldı.” değerlendirmesinde bulundu.
DENİZ SİGORTASI SORUNU Kutluk, ticari gemilerin sigorta durumuna da dikkat çekti. 3 sigorta türü olduğunu belirten Kutluk, bunların normal, riskli ve savaş sigortası olduğunu söyledi. “Savaş sigortası çok yüksek primlidir.” diyen Kutluk, “Savaş sigortasında 10 kat fiyat artışı oluyor.
Bu kadar büyük bir sigortayı ödersen taşıdığın petrolün veya gazın da maliyeti o kadar şişiyor.
Düne kadar durum buydu ama bugün farklı.
Bugün Deniz Sigortacılar Birliği artık oradan geçecek gemilere savaş sigortası yapılmayacağını bildirdi.
Dolayısıyla Hürmüz’ün açıldığını iddia etseler bile, denizcilik şirketleri buna inanmıyorsa oraya gemi yollamazlar.
Ve kimse de sigortasız gemiye dolum yapmaz.” ifadelerini kullandı.
İRAN EKONOMİK SAVAŞI TESADÜFİ BAŞLATMADI Hürmüz’le birlikte ekonominin de etkilendiğini belirten Kutluk, “İran ekonomik savaşı başlattı ve bu tesadüfi olmadı.
Bu düşünülmüş bir hamle.” dedi.
İran’ın bölgedeki tatlı su kaynaklarını da hedef aldığını vurgulayan Kutluk, “Körfez ülkelerinin tatlı suyu deniz suyundan elde ettiği sistemleri var.
Ters osmoz kullanıyorlar ama devasa boyutta.
İran bunları hedef aldı ve kullanılamaz haldeler.
Bu sistemler o bölgede mevcut su kaynaklarının yüzde 60’ını oluşturuyor.” bilgisini paylaştı. ‘MESELE SADECE ASKERİ DEĞİL’ Kutluk ayrıca, en büyük gaz üreticilerinden olan Katar’ın gaz üretimini durdurduğunu hatırlattı.
Suudi Arabistan’ın günlük tüketimi yarım milyon varil azalttığını vurgulayan Kutluk, “Petrol tesisi Aramco vurulmuştu ve Riyad tesisi kapattı.
Dolayısıyla, iş sadece askeri güç kullanma meselesi değil.
Farklı boyutlar var.
O yıkılmış sistemleri nasıl tekrardan çalışır hale getireceksiniz?
Hava sahaları kapalı.
Yani yedek parça sistemleri akış yapamıyor.” ifadelerini kullandı. ‘Hindistan ve Çin’e akışı artırabiliriz’ Hürmüz’de bu gelişmeler yaşanırken Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, talep etmeleri halinde Çin ve Hindistan’a petrol sevkiyatını artırmaya hazır olduklarını söyledi.
Novak, dün Moskova’da gazetecilerin sorularını yanıtladı.
Rusya’nın talep olması halinde Çin ve Hindistan’a petrol sevkiyatını artırmaya hazır olup olmadığına yönelik bir soruyu yanıtlayan Novak, “Her zaman hazırız, petrolümüz talep görüyor.
Satın alacaklarsa satarız.” dedi.
