Haber Detayı
BOTAŞ’ın borçları mahsuplaşma yoluyla siliniyor: Torbaya ‘anayasaya aykırı’ itirazı
CHP, son 5 yılda dördüncü kez BOTAŞ’ın doğalgaz ithalatından kaynaklanan vergi borçlarının Hazine’den olan görevlendirme kaynaklı alacaklarına mahsup edilmesinin anayasaya aykırı olduğuna dikkat çekti. Düzenlemenin bütçe büyüklüklerini etkileyebilecek boyutta olduğuna vurgu yapıldı.
AKP’nin Meclis’e sunduğu “torba teklif” ile BOTAŞ’ın doğalgaz ithalatı kapsamında ödemesi gereken KDV’nin, ilgili tüketici gruplarına uygulanan sübvansiyon sonrasında oluşmuş veya oluşacak görevlendirme alacaklarına karşılık aylık olarak mahsup edilmesi, oluşabilecek gecikme zammının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Düzenlemenin yürürlük tarihi itibarıyla 310 milyar TL BOTAŞ alacağı kapsamında aynı tutarda KDV borcu için mahsup yolu ile terkin işleminin gerçekleşmesi öngörülüyor. 2026 yılında ise terkine konu olacak yaklaşık 165 milyar TL KDV anapara borç oluşacağı hesaplanırken, yaklaşık 35 milyar TL gecikme zammının ise BOTAŞ’a ilave maliyet doğurmasının önüne geçileceği belirtiliyor. 3 KEZ YAPILDI CHP teklife ilişkin raporunda, aynı içerikli 3 düzenlemenin, Aralık 2021’de, Aralık 2022’de ve Temmuz 2024’te de yapıldığı anımsatıldı.
Daha önceki üç düzenlemeden ilkinde BOTAŞ’ın yaklaşık 33 milyar (2021 sonu itibariyle), ikincisinde yaklaşık 120 milyar (2022 sonu itibariyle) ve üçüncüsünde (2024 yılı temmuz itibariyle) 181 milyar TL vergi vb. borcunun Hazine’den görevlendirme alacağı ile mahsuplaştırıldığı belirtildi.
Bütçe gider verilerine göre BOTAŞ’a 2021 yılı için 19 milyar TL, 2022 yılı için 5 milyar TL, 2023 yılı için 74 milyar TL, 2024 yılı için 66 milyar TL, 2025 yılı için 150 milyar TL ve 2026 yılı başında 15 milyar TL ayrıca görevlendirme ödemesi yapıldığına işaret edilen raporda, “Yani, yapılan vergi borcu mahsuplaştırmaları BOTAŞ’a yapılması gereken görevlendirme ödemelerini tam karşılayamamıştır” denildi.
YAKLAŞIK 500 MİLYAR LİRA!
Raporda, düzenleme ile yaklaşık 500 milyar TL’lik vergi alacağının, BOTAŞ’ın görevlendirme alacağı karşılığında silineceğine işaret edildi. 2026 yılı Bütçe Yasası’nda yaklaşık 16 trilyon lira olarak tahmin edilmiş olan bütçe gelirlerinin yüzde 3’üne yakın kısmından, Bütçe Yasası’nda herhangi bir düzenleme yapılmaksızın vazgeçildiğine işaret edilen raporda, işlemlerin “merkezi yönetim bütçesinin gelir ve gider hesaplarıyla ilişkilendirilmeksizin mahsup yoluyla” yapılmasının “bütçe mekanizmasının arkasından dolanmak” anlamına geldiği vurgulandı.
Bütçe ile ilgili anayasada yer alan düzenlemelere işaret edilen raporda, “Bütçe Yasası’nda yer alan miktarların milletvekillerince başka bir kanuna ek geçici madde eklenmesi suretiyle verilen kanun teklifi ile değiştirilmesi Anayasa’nın 161. maddesine aykırılık teşkil etmektedir” denildi.
Raporda, teklifteki düzenlemenin 2026 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Yasası’nda yer alan bütçe büyüklüklerini etkileyecek nitelikte olduğu vurgulandı.
Tüm gelir ve giderlerin bütçede gösterilmesi gerektiğine işaret edilen raporda, gelirlerin ve giderlerin ayrı ayrı muhasebeleştirilmesi gerektiği, böyle bir mahsuplaşma yapıldığı zaman gelirler ve giderlerin ayrı ayrı kesin hesapta izlenemeyeceği belirtildi.
PARLAMENTO’NUN BÜTÇE HAKKI Bunun “Parlamento’nun bütçe hakkının elinden alınması” anlamına geldiğine işaret edilen raporda, “Söz konusu mahsuplaşma işlemlerinin sonucu ilgili yılın Kesin Hesap Yasa Teklifi’nde de görülmeyecektir.
Çünkü burada yapılan işlem karşılıklı mahsuplaşma, tahakkuk kayıtlarının karşılıklı olarak terkin edilmesi işlemidir.
Bu durum açıklık, saydamlık ve hesap verilebilirlik ilkelerine de aykırı bulunmaktadır” denildi. ‘EK BÜTÇE GEREKİR’ Raporda, değişiklik teklifinin bütçeye ek mali külfet getirme ihtimali olduğundan “ek bütçe teklifi” ile yasalaştırılması gerektiği vurgulandı.
