Hayat pahalılığı Amerikan rüyasını vurdu

ABD’de yükselen yaşam maliyetleri giderek daha geniş bir kesimi etkiliyor.

Düşük zamlar, yüksek konut fiyatları ve artan gıda maliyetleri, yalnızca düşük gelirli kesimleri değil, yüksek gelirli Amerikalıları da ekonomik baskı altına sokuyor.Washington Post, ABC News ve Ipsos tarafından gerçekleştirilen bir ankete göre ABD’de yetişkinlerin yüzde 53’ü, mevcut yaşam standartlarını ancak koruyabildiklerini söylüyor.

Bu oran geçen yıl ile aynı seviyede kaldı.Ancak ankete katılanların yaklaşık yarısı, iyi bir yaşam standardının parçası sayılan bazı basit aktiviteleri artık karşılayamadığını belirtiyor.TATİL VE RESTORAN HARCAMALARI BİLE ZORLAŞTIAnkete göre Amerikalıların yüzde 60’ı bir haftalık tatilin bütçelerini aştığını ifade ederken, yüzde 49’u ise dışarıda yemek yemeyi artık karşılayamadığını söylüyor.Katılımcıların yüzde 74’ü yeni bir araba satın almanın çok pahalı olduğunu belirtirken, temel ihtiyaçlar da birçok kişi için erişilmez hale gelmiş durumda.Araştırmaya göre sağlık hizmetleri yüzde 56, enerji ve elektrik faturaları yüzde 45 ve gıda harcamaları da yüzde 45 oranında “karşılanması zor” kalemler arasında yer alıyor.AMERİKALILARIN EKONOMİYE UMUDU AZALIYOREkonomik baskı birçok Amerikalının finansal geleceğe dair umudunu da zayıflatıyor.Ankete göre ABD’de yetişkinlerin üçte birinden daha azı finansal olarak ilerleme kaydedebildiğini düşünüyor.

Yıllık geliri 50 bin doların altında olanlar en karamsar grup olurken, altı haneli gelir elde edenlerin yüzde 60’ı bile ya yerinde saydığını ya da geriye düştüğünü ifade ediyor.KONUT KRİZİ HER GELİR GRUBUNU ETKİLİYORKonut piyasasındaki yüksek fiyatlar da tüm gelir gruplarını etkileyen önemli bir sorun haline gelmiş durumda.Rapora göre kiracıların yaklaşık üçte ikisi, yakın gelecekte istedikleri bir evi satın alabileceklerine inanmıyor.Gelir gruplarına göre bakıldığında;Yıllık geliri 50 bin doların altında olanların yüzde 71’i50 bin ile 99 bin dolar arasında kazananların yüzde 64’ü100 bin doların üzerinde gelir elde edenlerin yüzde 57’siev sahibi olmanın yakın gelecekte mümkün olmadığını düşünüyor.Araştırma, kadınların konut konusunda erkeklere göre daha karamsar olduğunu da ortaya koyuyor.

Kadınların yüzde 70’i ev sahibi olamayacağını düşünürken bu oran erkeklerde yüzde 59 seviyesinde.DURGUN MAAŞLAR VE ARTAN MALİYETLERABD’de birçok çalışan artan yaşam maliyetleri karşısında harcamalarını kısarak tasarrufa yöneliyor.

Ancak ücret artışlarının enflasyonun gerisinde kalması ekonomik baskıyı hafifletmiyor.Şirketler de çalışanlara yüksek zamlar yerine sınırlı artışlar sunuyor.

Payscale tarafından yayımlanan bir rapora göre işverenlerin yüzde 44’ü, 2026 yılında performansa bağlı zamlar yerine tüm çalışanlara aynı oranda maaş artışı yapmayı planlıyor.Bu yaklaşım, geçmişte Büyük Resesyon döneminde kullanılan “peanut butter zamları” olarak adlandırılan düşük ve eşit artışları hatırlatıyor.İŞ DEĞİŞTİRMEK ARTIK DAHA FAZLA KAZANDIRMIYORÇalışanların daha yüksek maaş için iş değiştirme stratejisi de eskisi kadar etkili görünmüyor.Atlanta Merkez Bankası’nın Mart 2025 tarihli analizine göre geçen yılın Ocak ve Şubat aylarında işinde kalan çalışanların maaşı ortalama yüzde 4,6 artarken, iş değiştirenlerin maaş artışı yüzde 4,8 ile sadece sınırlı bir fark gösterdi.ENFLASYON TEMEL GİDERLERİ YÜKSELTTİEnflasyon, ABD’de birçok temel harcama kaleminde maliyetleri ciddi şekilde artırdı.2025 yılında yumurta fiyatlarının yüzde 60’tan fazla artması ve konut fiyatlarının yükselmesi yaşam maliyetlerini daha da ağırlaştırdı.Primerica’nın 2024 tarihli araştırmasına göre orta sınıf hanelerin yüzde 65’i gelirlerinin yaşam maliyetinin gerisinde kaldığını söylüyor.Uzmanlar ayrıca ABD, İsrail ve İran arasındaki gerilimin küresel petrol arzını etkileyerek enerji maliyetlerini daha da artırabileceğine dikkat çekiyor.ALTI HANELİ GELİR SAHİPLERİ DE TASARRUFA YÖNELDİAraştırmalar, yüksek gelirli Amerikalıların da ekonomik baskı altında olduğunu gösteriyor.Goldman Sachs’ın 2025 raporuna göre yıllık geliri 300 bin ile 500 bin dolar arasında olan çalışanların yüzde 41’i, 500 bin doların üzerinde kazananların ise yüzde 40’ı maaştan maaşa yaşadığını belirtiyor.Yüksek gelir grubundaki Amerikalılar da harcamalarını kısma yoluna gidiyor.Clarify Capital’in 2025 raporuna göre yıllık geliri 100 bin doların üzerinde olan Amerikalıların yüzde 70’inden fazlası artık indirimli market zincirlerinden alışveriş yapıyor.Aynı araştırmaya göre yüksek gelirli Amerikalıların:yüzde 74’ü restoran harcamalarını azaltıyoryüzde 54’ü eğlence harcamalarını kısıyoryüzde 51’i giyim alışverişini sınırlıyoryüzde 49’u aboneliklerini azaltıyoryüzde 49’u seyahat harcamalarını düşürüyorBÜYÜK HARCAMALAR ERTELENİYOREkonomik baskı büyük yaşam planlarını da etkiliyor.Clarify Capital verilerine göre yüksek gelirli Amerikalıların yüzde 47’si hayalindeki tatili ertelerken, yüzde 31’i ev yenileme planlarını, yüzde 26’sı ise yeni araç satın alma veya kiralama kararını ertelediğini belirtiyor.Ayrıca katılımcıların yüzde 17’si yeni bir ev satın almayı, yüzde 6’sı ise evlenme planlarını ileri bir tarihe bırakıyor.Bu tablo, uzun yıllardır “Amerikan Rüyası” olarak görülen yaşam standardının artık birçok kişi için erişilmesi zor bir hedef haline geldiğini ortaya koyuyor.