Haber Detayı
Hamaney'in öldüğü saldırı, savaşı nasıl çıkmaza soktu? İşte İran'ın 'Madman Operasyonu'
ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattığı savaş, birinci haftasını geride bıraktı. Savaşın ilk saatlerinde Hamaney ve üst düzey komuta zincirinin öldürülmesine neden olan saldırı, müzakerelere ılımlı isimlerin de yok olmasına yol açtı. İran bunun üzerine "Madman Operasyonu" ile ABD ve İsrail'i yıpratma savaşını başlattı.
İsrail füzelerinin geçen cumartesi Tahran'ı hedef almasının ardından ABD ve İsrail ile İran arasındaki savaş başlamış oldu.
Amerikan gazetesi New York Times (NYT), savaşın ilk haftasının askeri, siyasi ve ekonomik boyutlarını ele aldı.PLANLANANDAN 12 SAAT ÖNCE BAŞLADINYT'ye göre ABD ve İsrail istihbaratının son anda elde ettiği bilgiler, saldırının planlanandan 12 saat önce başlatılmasına yol açtı.İstihbarata göre İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in de katılacağı üst düzey askeri ve istihbarat yetkililerinin toplantısı cumartesi akşamından cumartesi sabahına çekildi.Bu gelişmenin ardından İsrail, seyir füzeleri ve süpersonik balistik füzeler kullandı.
Füzelerin hedefe ulaşmasıyla birlikte Tahran'ın merkezindeki hükümet kompleksi tamamen yıkıldı.
Bu saldırıda Hamaney ve çok sayıda üst düzey komutan ve istihbarat yetkilisi öldü.MÜZAKEREYE ILIMLI YETKİLİLER DE ÖLDÜAncak NYT'ye göre saldırının sonuçları beklenenden daha karmaşık oldu.
Aynı kompleksin farklı bir bölümünde toplantı halinde bulunan ve ABD tarafından müzakereye daha açık görülen bazı İranlı yetkililer de hayatını kaybetti.Gazete, ABD'li yetkililerin bu ılımlı kişileri çatışmanın "hızlı şekilde sona ermesi için potansiyel diplomatik kanallar"olarak gördüğünü ifade etti.
Dolayısıyla NYT'ye göre bu durum, ABD'nin savaş sonrası için planladığı siyasi çıkış yolunun tıkanmasına yol açtı.İLK KEZ YAPAY ZEKA KULLANILDIABD ve İsrail, ilk haftada 4000'den fazla hedefi vurdu.
Vurulan hedefler arasında balistik füze rampaları, askeri karargâhlar, deniz kuvvetleri unsurları ve hava savunma sistemleri bulunuyor.ABD Merkez Kuvvetler Komutanı (CENTCOM) Brad Cooper, İran'ın balistik füze saldırılarının savaşın ilk gününe kıyasla yüzde 90, insansız hava aracı (İHA) saldırılarının da yüzde 83 oranında azaldığını belirtti.Buna rağmen ABD'li yetkililere göre İran hâlâ füze kapasitesinin yaklaşık yarısını ve İHA envanterinin büyük kısmını elinde tutuyor.Operasyonda ilk kez yapay zeka hedef belirleme için kullanıldı.
Bir diğer ilk ise 2.
Dünya Savaşı'ndan bu yana ABD ilk kez bir torpido ile gemi batırdı.SAVAŞIN İLK HAFTA FATURASISavaşın ABD'ye maliyetiyle ilgili şimdiye kadar pek çok farklı tahmin ortaya atılsa da Pentagon yetkilileri, savaşın ilk haftasının ABD'ye yaklaşık 6 milyar dolara mal olduğunu Kongre'ye bildirdi.Bunun yaklaşık 4 milyar dolarının mühimmat harcamalarından oluştuğu ifade edildi.İRAN'IN STRATEJİSİ: MADMAN OPERASYONUNYT'nin analizine göre İranlı yetkililer, savaşın uzaması halinde ABD ve İsrail'in siyasi desteği kaybedeceğini düşünüyor.Tahran yönetiminin, çatışmanın maliyetini yükseltmeye yönelik stratejisine "Madman Operasyonu" adını verdiği belirtiliyor.İranlı yetkililere göre bu plan "İsrail'e doğrudan saldırı", "Arap ülkelerindeki ABD üslerinin hedef alınması" ve "bölgedeki sivil hedeflerin vurulması" şeklinde üç aşamadan oluşuyor.İran'ın Körfez ülkelerine düzenlediği füze ve İHA saldırıları sonucunda Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiği büyük ölçüde aksadı, bazı uluslararası havalimanları faaliyetlerini durdurdu ve turizm ciddi ölçüde etkilendi.Katar’daki bir enerji tesisine düzenlenen drone saldırısının ardından ülke sıvılaştırılmış doğal gaz üretimini süresiz durdurduğunu açıkladı.
Katar Enerji Bakanı, savaş şu anda bitse bile toparlanmalarının haftalar, hatta aylar süreceğini açıkladı.SAVAŞIN HEDEFİ BELİRSİZNYT, Trump yönetiminin savaşın nihai hedefinin ne olduğu konusunda net bir tablo çizemediğini de gündeme getirdi.ABD yönetimi resmi olarak savaşın amacını İran'ın nükleer silah elde etmesini engellemek olarak açıklarken Başkan Donald Trump'ın açıklamaları farklı yönlere savruldu.Savaşın ilk günlerinde İran halkını ayaklanmaya çağıran Trump, daha sonra İran'ın geleceğinin kendisini ilgilendirmediğini söyledi.
Ardından İran'ın yeni liderinin seçimine doğrudan dahil olacağını belirten Trump, İran'a yönelik hedef listesinin genişleyebileceğini açıkladı.Bu değişken mesajlar kamuoyunda da karışıklık yarattı.
Anketler Amerikan halkının büyük bölümünün savaşa karşı olduğunu gösteriyor.
