Haber Detayı
Türkiye, arkeolojik kazılarda dünya lideri
Türkiye, toprağın altındaki hafızayı bilimle harmanlayarak sadece kendi tarihini değil, insanlığın ortak mirasını yeniden inşa ediyor. Yıllık yaklaşık 800’e ulaşan rekor sayıda kazı ve yüzey araştırmasıyla arkeolojiyi bir milli politika haline getiren Türkiye, geçmişin sessiz tanıklarını bugünün evrensel bilgisine dönüştürüyor. Arkeoloji çalışmalarında dünya lideri olan Türkiye; turizmden, istihdam oranının artmasına kadar pek çok kalemde yüksek kazançlar elde ediyor
Anadolu topraklarının altından gün yüzüne çıkarılan her buluntu, tarih anlayışına yeni bir bakış açısı kazandırmasının yanı sıra, Türkiye’nin dünyaya ilan ettiği bir kültürel gövde gösterisi haline geldi.
Zira; Türkiye, arkeolojiyi tozlu raflardan ve dar akademik çevrelerden çıkarıp, tam teşekküllü bir milli politika haline getirmiş durumda.
MİLLİ BİR POLİTİKA HALİNE GELDİ Tarih boyunca onlarca medeniyete ev sahipliği yapmış eşsiz bir coğrafyayı, sadece yurt olarak görmekle yetinmeyen Türkiye, Kültür ve Turizm Bakanlığı nın çalışmaları sonucu son yıllarda yürüttüğü sistemli kazı stratejileriyle insanlık tarihini yeniden yazdıran buluntularla arkeolojide dünya liderliğine yükseldi.
Son veriler, Türkiye’nin arkeolojiyi bir milli politika haline getirdiğini ve sahada en aktif ülke konumuna yükseldiğini gösterdi. Öyle ki, Türkiye arkeoloji biliminde küresel bir otorite haline geldi.
Kazı çalışmalarının, 657’ye yükselmesiyle yeni bir tarihi rekora imza atılırken Türkiye, dünyanın en büyük arkeoloji laboratuvarına dönüştü.
Yüzey araştırmalarıyla birlikte çalışma sayısı, yaklaşık 800 e ulaştı.
HER KAZI, HER BULUNTU HEDEFE YAKLAŞTIRIYOR Kazı sayılarındaki artış, Türkiye yi arkeolojik turizmde ve dünya miras listelerinde en üst sıraya yerleştirme hedefinin en güçlü dayanağı.
Dünya genelinde arkeolojik faaliyetlerin yoğunlaştığı İtalya, Yunanistan ve Mısır gibi ülkelerle kıyaslandığında Türkiye, tek bir sezonda yürütülen aktif kazı sayısı bakımından zirvede bulunuyor.Akdeniz çanağındaki rakipler, kazı çalışmaları, yıllık 200 - 500 bandında kalırken, Türkiye’nin kazı sayısı, arkeolojiyi bir milli strateji olarak konumlandırmasının göstergesi oldu. 7 YILDA % 190 ARTTI 2019 da Türk ve yabancı arkeologlar tarafından yürütülen kazı sayısı; 227 idi. 7 yıldaki artış % 190 ile 657 ye yükseldi.
ARTIK HİKÂYEYİ BİZ YAZIYORUZ Türkiye’yi diğer ülkelerden ayıran en keskin farklardan birinin, kazıların yönetimindeki yerelleşme oranı olduğu görülüyor.
Türk bilim heyetlerinin yönettiği kazı sayısı; 184’e ulaşırken, buna karşın yabancı heyetlerin yönettiği kazı sayısı 29 olarak gerçekleşti.
Bu tablo, Türk akademisinin ve arkeologlarının sahada kurduğu mutlak hâkimiyeti simgeliyor.Eskiden arkeoloji denince akla; Batılı üniversitelerin fonladığı, yabancı heyetlerin yönettiği ve bizim sadece ev sahipliği yaptığımız bir tablo gelirdi.
Artık hikâyeyi başkalarından dinlemiyoruz; hikâyeyi biz yazıyoruz.
BİLİMSEL OTORİTE KURULDU Yüksek oranlarda kazı çalışmalarının gerçekleştirildiği ülkelerde kazıların büyük çoğunluğu Batılı üniversiteler ve fonlar tarafından yönetilirken; Türkiye, kendi akademisyenleri ve arkeologlarıyla sahada mutlak bir bilimsel otorite kurdu.
SU ALTI KAZILARI DA ARTTI Türkiye, arkeolojiyi sadece antik kent kazısı olarak görmeyip branşlara ayırarak uzmanlaştı. 7 farklı noktada yürütülen sualtı kazısı, Türkiye’yi İtalya ile birlikte sualtı arkeolojisinde dünyanın en yetkin iki ülkesinden biri haline getirdi. Örneğin Antalya açıklarında bulunan 15 inci yüzyıl batığı sadece bir gemi kalıntısı değil; o dönemin ekonomik ağlarını, ticaret rotalarını günümüze taşıyan bir zaman kapsülü.
Deniz altındaki mirasımızı da en az toprağın altındaki kadar ciddiye alıyoruz.
KİLİT ROL OYNUYOR Müze müdürlükleri başkanlığında yürütülen faaliyetler de kültürel varlıkların zamana ve modern yapılaşmaya karşı korunmasında kilit rol oynuyor. 2024’te 162 olan sayı, 2025’te 185’e yükseldi.
Altyapı ve yatırım projeleri sırasında tarihin zarar görmemesi adına 7 adet büyük ölçekli kurtarma kazısı tamamlandı.
Bu çalışmalar, Türkiye’nin kültürel mirası koruma disiplininde hızlı müdahale kapasitesinin bir hayli yüksek olduğunu gösteriyor. 119 ARAŞTIRMA ALANI OLUŞTURULDU Kazı çalışmalarının yanı sıra ülkemizde 2025 te 119 araştırma alanı oluşturuldu. ♦ Türk Yüzey Araştırmaları… 96 ♦ Yabancı Yüzey Araştırmaları… 8 ♦ Sualtı Araştırmaları… 3 ♦ Jeofizik – Jeoradar Çalışmaları… 12 NEDEN ÖNEMLİ?
TURİZME VE EKONOMİYE KATKILARI NELERDİR?
Arkeoloji, sadece toprağı kazıp insanlık tarihini gün ışığına çıkarma anlamı taşımıyor. ♦ Kazı alanları, bir şehrin veya bölgenin dünya haritasına eklenmesini sağlıyor. Örneğin, Şanlıurfa Göbeklitepe deki kazılarla birlikte tarihin sıfır noktası olarak küresel bir marka haline geldi.
Bölgenin uluslararası bilinirliğini artarken, kültürel miras bilinci gelişti. ♦ Bir antik kentin ziyarete açılması, bilet geliri elde etmenin çok ötesinde kazanç sağlıyor.
Turizm çarpanı sayesinde pek çok sektör canlanıyor.
Gelen turistlerin yeme - içme ve barınma ihtiyacı yerel işletmeleri büyütüyor.
Yerel halkın; rehberlik, bekçilik, restorasyon ve hizmet sektöründe çalışmasıyla istihdam oranı artıyor. Örneğin Side Antik Kenti ndeki kazılarda bölgede yaşayan ev kadınları aile bütçesine katkıda bulunuyor.
Kazılarda bulunan eserlerin replikaları yerel sanatı ve ticareti tetikliyor. ♦ Devletler ve yerel yönetimler, turist akınını yönetebilmek için kazı bölgelerine yatırımda bulunarak yeni yollar ve toplu taşıma hatları inşa ediyor.
Sonuç olarak Türkiye artık sadece tarihin üzerinde oturmuyor; o tarihi yönetiyor, koruyor ve geleceğe taşıyor.
Bu Arkeolojik Rönesans , ülkemizin kültürel bağımsızlığının ve küresel otoritesinin güçlü bir ilanı oldu. resim#1348432# • HATTUŞA Hitit İmparatorluğu’nun başkentinde yürütülen kazılarda, daha önce bilinmeyen bir dile ait ifadeler içeren yeni bir çivi yazılı tablet bulundu.
Tabletin, Hititlerin fethettiği bölgelerdeki halkların dillerini; muhtemelen Kalaşma dilini kayıt altına alma geleneğinin bir parçası olduğu anlaşıldı.
Bu keşif, Anadolu’nun tunç çağındaki çok dilli ve çok kültürlü yapısını aydınlatırken, dil bilimciler için Hint - Avrupa dil ailesinin kökenlerine dair yeni kapılar araladı. habericionecikanlar#100#left#
