Savaş emtia piyasasını salladı

Emtia piyasalarında geride kalan haftada fiyat hareketleri, Orta Doğu’da artan gerilimin enerji arzı ve deniz taşımacılığına yönelik riskleri büyütmesi ile ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz politikasına ilişkin belirsizliklerin etkisi altında dalgalı bir görünüm sergiledi.Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle petrol ve doğal gaz başta olmak üzere enerji emtialarında risk primi öne çıkarken, enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyon beklentilerini güçlendirmesi Fed’in faiz indirimine yönelik beklentileri zayıflattı.

Bu durum değerli metaller ile baz metallerde fiyatların baskı altında kalmasına neden oldu.Hafta boyunca küresel piyasalardaki risk algısı büyük ölçüde Hürmüz Boğazı çevresindeki sevkiyat akışına ilişkin endişeler tarafından şekillendi.

Orta Doğu’dan Asya’ya yönelik ham petrol ve LNG akışındaki aksama yalnızca arz tarafındaki riskleri artırmakla kalmadı; sigorta maliyetleri, navlun ücretleri ve teslim süreleri üzerinde de yukarı yönlü baskı yarattı.Öte yandan ABD’de enerji fiyatlarındaki hızlı artışın enflasyon üzerinde yaratabileceği etkiye dair kaygılar, piyasalarda faiz indirimlerinin zamanlamasına ilişkin beklentilerin daha ihtiyatlı fiyatlanmasına yol açtı.Analistler, normal koşullarda artan jeopolitik risklerin değerli metallere destek verdiğini ancak Fed’in faiz indirimine yönelik beklentilerin zayıflamasının bu etkiyi sınırlayarak söz konusu metallerde geri çekilmeye neden olduğunu ifade etti.ALTIN VE GÜMÜŞTE DALGALI GÖRÜNÜMDeğerli metaller, hafta genelinde dalgalı görünüm sergileyerek haftayı düşüşle tamamladı.Hafta başında değerli metaller, enerji fiyatlarındaki sert yükselişin küresel enflasyonu yeniden hızlandırabileceğine yönelik endişeler ve doların güçlenmesiyle satış baskısı gördü.Hafta sonuna doğru Orta Doğu'da çatışmaların genişlemesinin güvenli liman talebini desteklemesi ve ABD'de açıklanan zayıf istihdam verilerinin Fed'in faiz indirimlerine yönelebileceği beklentilerini güçlendirmesi, satış baskısını bir miktar sınırlasa da değerli metaller, haftalık bazda negatif seyrini korudu.Analistler, değerli metallerde fiyatlamanın yalnızca jeopolitik risklerle değil bu gelişmelerin tahvil faizleri ve dolar endeksi üzerindeki etkileriyle de şekillendiğini belirterek, güvenli liman talebinin bazı seanslarda doların güçlenmesiyle baskılandığını, bazı seanslarda ise yeniden alımları desteklediğini kaydetti.Bu gelişmelerle değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 10, platinde yüzde 9,4, altında yüzde 1,8 ve paladyumda yüzde 1 azaldı.ALÜMİNYUM POZİTİF AYRIŞTIBaz metallerde alüminyum hariç negatif seyir izlendi.Alüminyum fiyatları, Körfez hattındaki sevkiyat sorunları, Bahreyn kaynaklı mücbir sebep açıklamaları ve Katar'da üretim kesintisi ihtimalinin arz endişelerini artırmasıyla haftalık bazda 2023 başından bu yana en güçlü yükselişini kaydetti.Bölgenin küresel alüminyum arzında yaklaşık yüzde 8 paya sahip olması ve Hürmüz Boğazı üzerinden yılda 5 milyon tonun üzerinde sevkiyat yapılması da fiyatlardaki yükselişi destekledi.Bank of America'nın 2026 yılı için küresel alüminyum açığı tahminini 1,5 milyon tona yükseltmesi ve Londra Metal Borsası (LME) stoklarının 456 bin 875 tona gerileyerek Temmuz 2025'ten bu yana en düşük seviyeyi görmesi de yükselişi destekleyen unsurlar arasında yer aldı.Bakır fiyatları ise Çin'den gelen düşük imalat sanayi PMI verileri ve yüksek stok seviyelerinin etkisiyle baskı altında kaldı.LME bakır stokları, 284 bin 325 tonla Ekim 2024'ten bu yana en yüksek seviyeye çıkarken ABD'nin 2025 boyunca 1,4 milyon ton rafine bakır ithal etmesi ve yıllık artışın yaklaşık 730 bin tona ulaşması, tarife beklentileriyle bağlantılı stoklama eğiliminin sürdüğüne işaret etti.Nikel ve çinko tarafında ise arz yönlü riskler öne çıkmasına rağmen fiyatlar, haftayı negatif seyirle tamamladı.Analistler, Endonezya'daki nikel üreticilerinin kritik girdi olan sülfürün yaklaşık yüzde 75'ini Orta Doğu'dan karşıladığını, lojistikte yaşanan bozulmaların rafinaj maliyetleri ve üretim sürekliliği açısından risk oluşturduğunu belirtti.Baz metallerde tezgah üstü piyasada bu hafta libre bazında fiyatlar alüminyumda yüzde 8,8 artarken bakırda yüzde 3,5, nikelde yüzde 1,2, çinkoda yüzde 0,5 ve kurşunda yüzde 0,8 düşüş kaydetti.PETROL VE DOĞAL GAZ FİYATLARI UÇUŞA GEÇTİEnerji emtialarında haftanın ana belirleyicisi, Hürmüz Boğazı'nın çevresindeki sevkiyat riski ve Orta Doğu kaynaklı ham petrol arzına ilişkin endişeler oldu.Brent petrol, arz kesintisi ihtimalinin fiyatlanması ve Orta Doğu'daki çatışmaların genişlemesinin etkisiyle 90,8 dolara yükselerek Ekim 2023'ten bu yana en yüksek haftalık kapanışını gerçekleştirdi.Dubai ham petrolünün nakit primi 19,63 dolarla 2018'den bu yana en yüksek seviyeye çıktı.

Brent petrolün Dubai petrolüne göre fiyat farkını gösteren EFS primi de hafta içinde 10,42 dolar kadar yükseldi.

Bu durum, Asya'daki rafineriler açısından Dubai'ye kıyasla Brent bağlantılı ve diğer Atlantik havzası menşeli alternatif ham petrol türlerinin maliyetini artırdı.Doğal gaz tarafında da hem ABD iç verileri hem küresel LNG riski birlikte izlendi.Bu gelişmelerle Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yüzde 24,4 artarken New York Ticaret Borsasında işlem gören doğal gazın İngiliz Termal Birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı da yüzde 9 yükseldi.TARIM EMTİALARINDA GÜBRE KORKUSUTarım emtialarında tamamlanan haftada fiyatlamalar, jeopolitik ve lojistik risklerin etkisiyle şekillenirken özellikle Karadeniz hattındaki güvenlik endişeleri ile Orta Doğu'daki çatışmaların navlun, sigorta, enerji ve gübre maliyetleri üzerinden yarattığı baskı yatırımcıların odağına yerleşti.Buğday ve mısırda risk primi güç kazanırken soya kompleksinde biyoyakıt ve soya yağına yönelik beklentiler, destekleyici unsur olarak izlendi.Öte yandan, ABD Tarım Bakanlığının haftalık ihracat satışları verileri mısırda güçlü, buğday, soya fasulyesi ve pirinçte ise daha zayıf dış talep görünümüne işaret etti.Buğday tarafında, ABD Plains bölgesindeki kuraklık ve yağış belirsizliği, Avrupa'da ise yağış kaynaklı kalite kaygıları fiyatlamalarda etkili oldu.

Karadeniz hattındaki riskler ve Ukrayna limanlarının çevresindeki gelişmeler de buğdayda arz ve lojistik endişelerini canlı tuttu.Bununla birlikte, Orta Doğu kaynaklı gübre arzı riskinin ekim maliyetleri üzerindeki etkisine ilişkin haber akışı yatırımcıların odağına yerleşti.Bu gelişmelerle Chicago Ticaret Borsasında kilo başına fiyatlar buğdayda yüzde 4,5, soya fasulyesinde yüzde 2,7, pirinçte yüzde 4,9 ve mısırda yüzde 2,73 yükseldi.Kakao tarafında ise devlet alım politikaları ve arz akışına ilişkin gelişmeler öne çıktı.Fildişi Sahili'nde fazla kakao stoklarının belirli bir fiyat üzerinden alınmasına yönelik programın süreceği mesajı verilirken piyasada bu adımın arz akışı ve iç piyasa dengesi üzerindeki etkileri izlendi.ABD'de Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar, şekerde yüzde 1,4 ve kahvede yüzde 4,8 artarken pamukta yüzde 2,1 azaldı.

Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 11,8 yükselişle tamamladı.