Haber Detayı
Petrol 120 doları gördü dünya titredi... Unutulan krizler: 2008 sürprizi
Orta Doğu’daki gerilim petrol piyasalarını yeniden sarsarken Brent fiyatı 120 doları test etti. Tarih boyunca savaşlar, ambargolar ve ekonomik dalgalar petrolü küresel krizlerin merkezine taşıdı. Odatv bugüne kadar yaşanan küresel krizleri derledi...
Dünya ekonomisinin nabzı yine Orta Doğu’nun sıcak topraklarında atıyor. 28 Şubat'ta başlayan ve bölgeyi sarsan son harekatla birlikte Brent petrolün 120 doları test etmesi, petrolün sadece bir enerji kaynağı değil, aynı zamanda en etkili "jeopolitik silah" olduğunu bir kez daha hatırlattı.Piyasalar, ABD'nin "Hürmüz Boğazı'nda güvenliği sağlayacağız" garantisiyle nefes alsa da, tarih bize bu sakinliğin ne kadar pamuk ipliğine bağlı olduğunu defalarca gösterdi.REKOR SAVAŞ DEĞİLPetrolün dolar karşısında gördüğü tüm zamanların en yüksek seviyesi, bir savaşın değil, devasa bir ekonomik iştahın sonucuydu. 11 Temmuz 2008 tarihinde Brent petrol 147,50 dolar, Batı Teksas tipi (WTI) petrol ise 147,27 dolar ile tarihi rekorunu kırdı.
ERDOĞAN'IN O SÖZÜKriz ABD’li finans şirketlerinin çok uzun vadeli gayrimenkul kredisi olarak bilinen Mortgage’ları şişirmesi ve sonrasında riskli kredilerin geri dönmemesiyle başladı.O dönemde Çin ve Hindistan’ın durdurulamaz talebi, zayıflayan dolar ve finansal spekülasyonlar fiyatları bu "astronomik" seviyeye taşımıştı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın o zaman yaşanan kriz için kullandığı "bizi teğet geçti" sözü çok konuşuldu.
Ancak petrolde zirveye giden yolu hazırlayan asıl dinamik, her zaman Orta Doğu'daki barut kokusuydu.
İşte petrolü fırlatan ve dünyaya diz çöktüren o 5 kritik olay:1973 Yom Kippur Savaşı sırasında Arap ülkelerinin (OPEC) Batı'ya ambargo uygulamasıyla petrol fiyatları bir gecede dünyayı şoka uğrattı.
Varil fiyatı 3 dolardan 12 dolara çıktı.
Fiyatın 4 katına çıkması küresel resesyona yol açtı.
Orta Doğu, petrolün vanasını kapatarak Batı'nın siyasi kararlarını değiştirebileceğini ilk kez bu kadar sert kanıtladı.1979İran’daki devrimle üretimin değişmesi ve ardından Saddam Hüseyin’in İran’a saldırması, enerji piyasalarını ateşe verdi.
Rakamlar: Fiyatlar 15 dolardan 39 dolara fırladı.Bu dönem, Batılı ülkelerin "stratejik petrol rezervleri" oluşturmaya başladığı milat oldu.
Enerji güvenliği kavramı, Orta Doğu’daki rejim değişikliklerine endekslendi.1990Irak’ın Kuveyt’i işgali, dünyanın petrol kalbinin durma noktasına getirdi.
Petrol fiyatları kısa sürede 17 dolardan 36 dolara çıkarak iki kattan fazla arttı.
ABD liderliğindeki "Çöl Fırtınası" operasyonu, aslında petrolün serbest dolaşımını garanti altına alma operasyonuydu.
Savaşın sona ermesiyle fiyatlar hızla düşse de jeopolitik risk primi kalıcı oldu.2008İlk kez başrol savaş değil, büyüme ve para oldu.
Petrol 147,50 dolarlık tarihi zirvesini gördü.
Çin'in büyüme hızı ve doların diğer para birimleri karşısındaki değer kaybı, yatırımcıları petrol kontratlarına yöneltti.
Ancak aynı yıl patlak veren finansal kriz, fiyatları 30 dolara kadar çakarak tarihin en sert düşüşlerinden birine imza attı.2022 ve 2026Modern çağın enerji savaşları... 2022'de Rusya'nın işgaliyle 139 doları gören Brent, bugün 2026’da Hürmüz Boğazı’nın kapatılma tehdidiyle yeniden 120 dolar bandına oturdu. 2026 krizinde fiyatların 120 dolardan 100 dolara gevşemesi, G7 ülkelerinin rezervlerini açma ihtimali ve Trump'ın "hızlı çözüm" mesajlarıyla oldu.
Ancak Hürmüz’den geçemeyen her tanker, 2008’in 147 dolarlık rekorunu her an tehdit edebilir.Odatv.com
