Harg Adası neden İran’ın “stratejik hazinesi” sayılıyor?

Harg Adası, İran İslam Cumhuriyeti için büyük bir stratejik öneme sahip olup, bu nedenle iki haftadır süren savaşta ABD için değerli bir hedef haline geldi.

Cuma günü ABD güçlerinin askeri hedefleri vurduğu adanın, İran İslam Cumhuriyeti'nin petrol ihracatının yaklaşık %90’ının merkezi olduğu belirtiliyor.

Bu durum, Tahran’ın saldırıya karşılık verebileceği ihtimalini de gündeme getiriyor.

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformlarında yaptığı açıklamada ABD’nin Harg Adası’ndaki “tüm askeri hedefleri tamamen yok ettiğini” söyledi ve İran İslam Cumhuriyeti'nin Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini engellemeye devam etmesi halinde petrol altyapısını hedef almakla tehdit etti.

TankerTrackers.com ve Kpler verilerine göre, israil ve ABD’nin 28 Şubat’ta başlattığı savaş öncesinde petrol üretimini artıran İran İslam Cumhuriyeti, ham petrol ihracatını günlük 1,1 milyon ile 1,5 milyon varil arasında sürdürüyordu.

Piyasalar, hava saldırılarının Harg Adası’ndaki karmaşık boru hatları, liman ve depolama tesisleri ağında herhangi bir hasara yol açıp açmadığını yakından takip ediyor.

Çünkü küçük bir aksama bile küresel petrol arzını daraltabilir ve zaten dalgalı olan enerji piyasasında baskıyı artırabilir.

Pickering Energy Partners’ın yatırım direktörü Dan Pickering şöyle dedi: “Eğer Harg’daki altyapı yok edilirse, boğaz meselesi çözülene kadar piyasa günlük 2 milyon varil petrolü kalıcı olarak kaybedebilir.” Yerel medya ise İran İslam Cumhuriyeti ordusunun Cumartesi günü yaptığı açıklamada, İran’ın petrol ve enerji altyapısına yönelik herhangi bir saldırının bölgede ABD ile iş birliği yapan petrol şirketlerinin enerji altyapısına yönelik saldırılarla karşılık bulacağını bildirdiğini aktardı.

Yakıt fiyatlarını takip eden ABD merkezli GasBuddy şirketinin analisti Patrick De Haan ise şunları söyledi: “Bunun durumu daha da tırmandırmasından çok endişeliyim.

İran’ın kaybedecek çok şeyi kalmamış görünüyor ve durum giderek daha da tırmanıyor.” İran İslam Cumhuriyeti, dünya petrol arzının yaklaşık %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nı neredeyse kapatmış durumda.

Bu petrolün büyük bölümü Asya’ya gidiyor.

Çin için önemli bir kaynak Harg Adası, İran kıyılarından 26 kilometre, Hürmüz Boğazı’nın ise yaklaşık 483 kilometre kuzeybatısında bulunuyor.

Ada, dev petrol tankerlerinin yanaşmasına imkan veren derin sulara sahip olduğu için stratejik bir konuma sahip.

Bu tankerler İran ana karasının sığ kıyılarına yaklaşamıyor.

İran İslam Cumhuriyeti'nden Harg üzerinden gönderilen petrolün önemli bir kısmı, dünyanın en büyük ham petrol ithalatçısı olan Çin’e gidiyor.

Çin, Orta Doğu’daki belirsizlik nedeniyle arzı korumak amacıyla rafine yakıt ihracatını kısıtlama gibi tedbirler aldı.

Kpler verilerine göre İran İslam Cumhuriyeti petrolü, yıl başından bu yana Çin’in deniz yoluyla yaptığı petrol ithalatının %11,6’sını oluşturdu.

Bu petrol çoğunlukla ABD yaptırımları nedeniyle indirimli fiyatlardan satın alan bağımsız Çin rafinerileri tarafından alınıyor.

Kpler verileri, İran İslam Cumhuriyeti'nin yıl başından bu yana günde yaklaşık 1,7 milyon varil ham petrol ihraç ettiğini ve bunun 1,55 milyon varilinin Harg Adası üzerinden gönderildiğini gösteriyor.

Aynı verilere göre İran, savaş öncesinde Şubat ayında ihracatını günlük yaklaşık 2,17 milyon varile yükseltmişti. 16 Şubat ile başlayan haftada ise günde 3,79 milyon varille rekor sevkiyat gerçekleştirdi.

JPMorgan tarafından Kpler verilerine dayanarak hazırlanan bir rapora göre Harg Adası’ndaki depolama kapasitesi yaklaşık 30 milyon varil ve mart ayının başında burada 18 milyon varil ham petrol bulunuyordu.

TankerTrackers.com tarafından incelenen uydu görüntüleri, çarşamba günü adada çok sayıda büyük petrol tankerinin yükleme yaptığını gösterdi.

İran İslam Cumhuriyeti, OPEC’in üçüncü büyük petrol üreticisi konumunda ve küresel petrol arzının yaklaşık %4,5’ini sağlıyor.

Ülke günlük yaklaşık 3,3 milyon varil petrol üretirken, buna ek olarak 1,3 milyon varil kondensat ve diğer sıvı hidrokarbonlar üretiyor.