Haber Detayı
Mahfi Eğilmez'den "yeni dünya düzeni" yorumu: Kapitalizm ve dolar çöküyor mu?
Artan jeopolitik risklere ve küresel piyasalardaki son duruma dikkat çeken usta iktisatçı Dr. Mahfi Eğilmez, küresel ekonomik düzenin temelden sarsıldığına işaret eden bir yazı kaleme aldı. Eğilmez, ABD'nin liderliğindeki tek kutuplu sistemin çözülmeye başladığını, doların küresel hakimiyetinin zayıfladığını ve dünyanın çok merkezli, rekabetçi melez bir kapitalizme doğru ilerlediğini vurgularken "Asıl sorunun bu dijital ve çok kutuplu ormanda yolumuzu nasıl bulacağımız" olduğunu söyledi.
Orta Doğu'yu kasıp kavuran savaş petrol fiyatlarını yukarı çekerken dolarda sert dalgalanmalara yol açtı.
ABD ise Hürmüz Boğazı için koalisyon arayışında yalnız kaldı.Küresel güç dengelerinin hızla değiştiği bir dönemde, usta iktisatçı Dr.
Mahfi Eğilmez de kişisel blogunda yayımladığı analizinde, yalnızca ABD'nin küresel liderliğinin değil, aynı zamanda doların hakimiyetinin ve kapitalist sistemin geleceğinin de köklü bir dönüşüm sürecine girdiğini ortaya koydu.Eğilmez, Çin'in yükselişi, jeopolitik kırılmalar ve finansal sistemde oluşan çatlaklar üzerinden çok kutuplu yeni bir dünya düzeninin şekillendiğine dikkat çekerken mevcut ekonomik yapının yerini daha parçalı, rekabetçi ve 'melez kapitalist' bir modele bıraktığını ifade etti.
Yeni düzende dijital feodalime dikkat çeken Mahfi Hoca, "Bu yeni feodal düzenin feodalleri şirketler olurken yeni serfleri de veriyi sağlayan üreticiler ve tüketiciler olacak" dedi.Çin'in yükselişi ve iki kutuplu dengeDr.
Mahfi Eğilmez'e göre, uzun yıllar ABD liderliğinde şekillenen tek kutuplu dünya düzeni artık sürdürülebilirliğini kaybediyor.
Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından güçlenen bu yapı, Çin'in yükselişiyle birlikte yerini yeniden iki kutuplu bir dengeye bırakırken, özellikle Trump dönemi ve ABD-İsrail-İran Savaşı ABD'nin küresel rolünü zayıflatıyor.
Eğilmez, ABD'nin halen güçlü olduğunu ancak artık tek belirleyici aktör olmadığını vurgularken, Çin'in ise ekonomik araçlarla sistemin kurucu güçlerinden biri haline geldiğini belirtiyor.
Bu güç mücadelesinin merkezinde ise askeri güçten ziyade 'para' yer alıyor.
İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan düzende doların sistemin temel taşı olduğunu hatırlatan Mahfi Hoca, alternatif ödeme sistemleri ve yerel para arayışlarının artmasıyla bu yapıda ciddi çatlaklar oluştuğunu ve doların küresel hakimiyetinin zayıflamaya başladığını ifade ediyor.Dr.
Eğilmez "Kapitalizmin ve Doların Geleceği" başlıklı yazısının devamında şu ifadelere yer veriyor: "Dünya artık tek bir finansal merkeze bağımlı olmaktan çekiniyor.
Önümüzdeki dönemde Batı'nın kendi sistemi, Doğu'nun ise kendi ödeme ağlarıyla ilerlediği daha parçalı bir yapı egemen olacak gibi görünüyor.Bu değişim yalnızca güç dengelerini değil, kapitalizmin doğasını da dönüştürecek.
Finansal krizlerden sermaye akımlarına kadar pek çok kavram yeniden tanımlanacak.
Belki de daha bölgesel, daha rekabetçi ve alışılmışın dışında modellerin bir arada var olduğu bir “melez kapitalizm” dönemine giriyoruz.Daha da önemlisi, güç artık sadece devletler arasında paylaşılmıyor.
Büyük teknoloji şirketleri, veriyi kontrol ederek yeni bir iktidar alanı kuruyor.
Bu gidişat, toprağa dayalı eski feodal düzen gibi bu kez veriye dayalı yeni bir “dijital feodalizmin” ortaya çıkabileceğini düşündürüyor.
Bu yeni feodal düzenin feodalleri şirketler olurken yeni serfleri de veriyi sağlayan üreticiler ve tüketiciler olacak.Sonuç olarak mesele yalnızca ABD'nin ya da doların zayıflaması değil.
Asıl kırılma, tek merkezli üstün paralı dünya fikrinin çözülmesidir.
Çok merkezli yeni düzende dolar büyük olasılıkla mutlak üstünlükten eşitler arasında birinci konumuna geçecek.
Asıl soru, bu yeni düzenin ne zaman kurulacağı değil, bu dijital ve çok kutuplu ormanda yolumuzu nasıl bulacağımız."
