Hürmüz’ün faturası kabarıyor

Dünyanın petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tedarikinin yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda trafiğin durması, arz sıkıntılarını büyütmeye devam ediyor.

ABD’li finans kuruluşu Goldman Sachs’ın, “tarihin en büyük petrol arz şoku” olarak tanımladığı kriz nedeniyle piyasalarda ve dünya basınında tedirginlik yükseliyor.

Petrol ve akaryakıt stokları tükenen ülkeler, çeşitli tedbirlere başvuruyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (UEA), hükümetlere petrol krizine karşın toplu taşıma kullanımını yaygınlaştırma ve evden çalışma düzeni gibi önlemler tavsiye etti.

Slovenya, Avustralya gibi ülkelerde akaryakıt stoku kalmadı.

Slovenya, benzin istasyonlarında yakıt kalmaması nedeniyle insanların satın alabileceği haftalık yakıt miktarını 30 litre ile sınırladı.

TİCARİ KULLANIM KISILDI Hindistan’ın ithal gaz akışı darbe aldı.

LNG’sinin yüzde 80-85’ini Körfez’den tedarik eden Hindistan, evsel kullanımı korumak için ticari kotayı kıstı.

Mısır, haftada bir gün evden çalışma ve AVM’lerin erken kapatılması sistemine geçti.

FİRMALAR ÇARŞAMBA GÜNLERİ KAPALI OLACAK Nepal’de yemek pişirme gazı için uzun kuyruklar oluştu ve gaz için karne uygulamasına geçildi.

Sri Lanka’da yakıt tasarrufu için firmalara çarşamba günleri kapalı kalmaları çağrısında bulunuldu.

ÇEVRİMİÇİ EĞİTİME GEÇİLDİ Pakistan’da okullar kapatıldı ve üniversiteler çevrimiçi eğitime geçti. 2025 yılında toplam LNG ithalatının yüzde 99’unu Katar’dan yapan Pakistan, sorun yaşayan ülkelerin başında geliyor.

Tasarruf için iş gününü dörde indiren Filipinler, hükümet yetkililerinin “resmi seyahatlerini yalnızca zorunlu görevlerle sınırlamaları” gerektiğini duyurdu.

Tayland hükümeti, çoğu devlet kurumundaki personele evden çalışma talimatı verirken, Vietnam da şirketleri uzaktan çalışmayı teşvik etmeye ve halkı araç paylaşımına veya bisiklet kullanımına öncelik vermeye çağırdı.

ABD’DE İLK KURBAN UZUN YOL ŞOFÖRLERİ Amerika’da da uzun yol kamyon şoförleri akaryakıttaki fiyat artışlarının ilk kurbanları oldu.

Uzmanlar bu durumun yakında tüm ekonomide hissedileceğini belirtiyor.

The Wall Street Journal’in haberine göre uzun yol kamyon şoförleri, geçen hafta dizel yakıta yaklaşık bin 800 dolar harcadı.

Bu tutar, İran’a saldırılar başlamadan önceki maliyetlerden yaklaşık yüzde 40 daha fazla.

ABD’de genelinde ortalama bir galon dizelin fiyatı 5,20 doları aşarak bir ay öncesine göre yaklaşık yüzde 40 pahalanmış oldu.

Ekonomistlere göre, uzun bir süre boyunca yüksek dizel fiyatları, daha geniş tedarik zincirine yayılacak ve şirketlerin nihayetinde tüketim mallarının fiyatlarını artırmasına yol açabilir. ‘GEÇMİŞ TÜM KRİZLERİN TOPLAMINA EŞDEĞER’ Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) Başkanı Fatih Birol da Avustralya Ulusal Basın Kulübü’nde yaptığı açıklamada, savaş nedeniyle dokuz ülkedeki 40’tan fazla enerji tesisinin “ciddi veya çok ciddi” hasar gördüğünü ve bunun da çatışma sona erdikten sonra da küresel tedarik zincirlerindeki aksamaları uzatabileceğini söyledi.

Birol, mevcut aksaklıkların etkisinin, 1970’lerdeki iki büyük petrol krizi ve Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden sonra yaşanan 2022 doğal gaz krizinin “hepsinin bir araya getirilmesiyle” eşdeğer olduğunu söyledi. ‘SAVAŞ BUGÜN BİTSE DAHİ YÜKSEK FİYATLAR SÜRECEK’ ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarının başladığı 28 Şubat’tan bu yana yüzde 60 artan varil başına Brent petrol 100 dolar üzerinde seyrediyor.

Avrupa’da doğal gaz fiyatları yüzde 85 arttı.

Hürmüz Boğazı’ndan geçişler bugün açılsa dahi piyasaların aylarca arz sıkıntısı çekeceği ve küresel ekonominin devasa zararlar göreceği değerlendiriliyor.

İngiliz medya kuruluşu The Economist, yüksek fiyatların savaştan sonra da varlığını sürdüreceğini öngörüyor.

The Economist’in analizine göre Hürmüz Boğazı’nın kapalı kaldığı her gün, dünyanın petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretiminin yaklaşık beşte biri atıl durumda kalıyor.

Bu nedenle, tüccarlar her gün yıl için ne kadar arz kaybı olduğunu güncelliyor.

Tahminleri yükseldikçe, enerji fiyatları da yükseliyor.

PİYASALARA TEDİRGİNLİK HAKİM Asya piyasalarının ağırlaşan enerji krizine tepki vermesiyle borsalarda sert düşüşler meydana geldi.

Güney Kore’de Kospi endeksi, dün gün içinde yüzde 6’dan fazla değer kaybetti.

Kosdaq endeksi yaklaşık yüzde 5 geriledi.

Japonya’nın Nikkei 225 borsa vadeli işlemleri yüzde 4 düştü.

Avustralya borsası yüzde 2’nin üzerinde geriledi.

Hong Kong ve Çin piyasalarında da kayıplar yüzde 2 seviyesine ulaştı.

Güney Kore’de vadeli işlemler piyasasında sert düşüş nedeniyle işlemler geçici olarak durduruldu.

Petrol fiyatlarının enflasyonu tetiklemesi sonucunda merkez bankalarının faiz indirim politikasını terk edeceğine yönelik beklentiler, değerli metallerdede  sert düşüşlere yol açtı.

Ons başına altın, 2026’da çıktığı rekor seviyesinden yüzde 22 gerileyerek 4 bin 200 dolara kadar düştü.

Altın, sadece 4 işlem gününde piyasa değerinden 6,8 trilyon dolar kaybetti.

Gümüşte değer kaybı, yüzde 10’dan fazla düşüşle ay başından bu yana yüzde 35’i buldu.