Dünyanın şalteri İran’ın elinde!

Hani içine çekince sesimizi incelten o meşhur gaz var ya… Balonların içine doldurunca balonu uçuran… Helyum derler ona… Hah işte o gaz dünya ekonomisinin boğazına düğümlenmiş durumda…Şöyle ki… Savaşın daha 3’üncü günü… Katar’ın Ras Laffan tesislerine düşen dronlar devasa bir yangın başlattı.

Dünyadaki helyumun üçte biri bir gecede buhar oldu!Katar “Mücbir sebep” diyerek şalteri indirdi.

Arkasından Hürmüz Boğazı fiilen kapandı.

Dünyada helyum azaldı.***“Balon uçurmayız, olur biter!” diyen çıkacaktır ama helyum dediğin meret, modern dünyanın görünmez yakıtı aslında…Hastanede bir MR cihazının içine bakarsan, o dev mıknatısları soğutmak için yaklaşık 2.000 litre sıvı helyum yattığını görürsün.

Helyum yoksa o cihaz ısınır ve çöp olur.Bugün yarın MR randevuları “Helyum yok” diye iptal edilirse şaşırmamak gerekir.***Yarı iletken, yani çip üretimi helyumsuz olmaz.

O küçücük devreler çizilirken ortamın buz gibi kalması lazım.Bilgisayar, televizyon, cep telefonu, otomobil… Tek tek saymanın anlamı yok ama daha nicelerinin helyumsuz olmuyor üretimi…***Helyumun nakliyesi öyle ham petrol taşımaya benzemiyor.

Bu gazı “Eksi 269” derecede, özel konteynerlerde taşımak gerekiyor.

Ve işin en gıcık tarafı, bu konteynerlerin “Son kullanma tarihi” var.

O da yaklaşık 45 gün!

Eğer o gemi Hürmüz’den geçemez de Afrika’yı dolaşmaya kalkarsa, yolda ısınan helyum basınçtan dolayı atmosfere salınmak zorunda kalıyor.

Yani paralar gökyüzüne uçup gidiyor!Şu an Basra Körfezi’nde 200 tane bu konteynerlerden mahsur kalmış durumda.

Dünya genelinde zaten topu topu 2.000 tane var.

Yani lojistik felç!***Gelelim fiyatına... 2025’te 1.000 kübik fit helyumun fiyatı 750 dolardı.

Mart 2026 itibarıyla spot piyasada 1.200 doları geçti.

Eğer kriz 6 ayı bulursa, 2.000 doları telaffuz edenler var.Türkiye olarak biz bu işin tamamen ithalatçısıyız.

Yılda 1 milyon metreküpten fazla helyum ithal ediyoruz.

Katar kesilince gözümüzü Rusya’ya veya Cezayir’e dikeceğiz ama orada da fiyatlar “Evlere şenlik.”***Sadece helyum olsa buluruz bir yerden illa… Mesela kükürt var.

Dünyadaki kükürdün yüzde 60’ı gübre yapımında kullanılıyor.

Kükürt biterse sülfürik asit biter, o biterse fosfatlı gübre biter, o biterse ekmek fiyatı ikiye katlanır!Rafineriden çıkan naftayı alıp parçalarsın, ortaya etilen çıkar.

Etilen demek poşetten otomobil parçasına, hortumundan ilaç kutusuna kadar her şey demek…***Petrol fiyatı artınca plastik fiyatı neden artıyor?

Sadece nakliye benzin, mazot değil, hammadde de oradan geliyor.

Neon, ksenon ve kripton… Belki adını bile duymadınız ama üretim bunlarsız olmuyor.Küresel ekonomi pamuk ipliğine değil, 34 kilometrelik bir su yoluna bağlıymış.

O da İran’ın insafına… Amerika boşu boşuna saldırı mıydı yoksa?

Yok nükleer silahmış yok insan hakları… Anlatsınlar külahıma…