Haber Detayı
İlk büyükelçi Mehmed Çelebi Efendi’nin Paris notları yapay zeka ile görselleşti
Osmanlı’nın Paris’e gönderdiği ilk büyükelçi Mehmed Çelebi Efendi’nin Paris’teki izlenimlerinden hareketle yapay zeka tarafından hazırlanan görsellerin yer aldığı ‘Karşılaşma’ isimli sergi, Fransa Büyükelçiliğinde beğeniye sunuldu.
HAŞİM KILIÇ / NEFESOsmanlı İmparatorluğu’nun Paris’e gönderdiği ilk büyükelçi olan Mehmed Çelebi Efendi’nin notlarından ve Paris’teki izlenimlerinden hareketle hazırlanan ‘Karşılaşma’ isimli sergi, Fransa Büyükelçiliği’nde beğeniye sunuldu. 1720-1721 yılları arasında Paris’te görev yapan Mehmet Çelebi Efendi’nin deneyimlerini anlatan sergi, yapay zeka ile hazırlanan görsellerden oluşuyor.
Fransa’nın Ankara Büyükelçisi Isabelle Dumont’un ev sahipliğinde Bitter Medya tarafından gerçekleştirilen serginin açılışına bazı büyükelçiler ile çok sayıda sanatsever ve davetli katıldı.EN ESKİ KAYNAKLARDAN BİRİBüyükelçi Dumont, konuşmasında serginin çıkış noktasının, Mehmed Çelebi Efendi’nin Sefâretnâme adlı eserinde yer alan gözlemler olduğunu belirterek, bu metnin iki ülke ilişkilerinin en eski ve kıymetli kaynaklarından biri olduğuna dikkat çekti.
Dumont, “Her şey, Fransa Kralı 15.
Louis’nin sarayı nezdinde Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk olağanüstü büyükelçisi olarak atanan Mehmed Çelebi Efendi’nin bizlere miras bıraktığı müstesna hatıratıyla başlamıştır. 1720 yılında Fransa ve Paris’e dair ayrıntılı, yer yer hayretamiz tasvirlerin yer aldığı bu önemli eser paha biçilmez değerdedir” dedi.Sergiyle birlikte iki farklı çağ arasında bir diyalog kurmayı amaçladıklarını ifade eden Dumont, 18. yüzyıl ile yapay zeka çağını buluşturan bu yaklaşımın hem basit hem de cesur bir fikir olduğunu vurguladı.
Yapay zekadan, Mehmed Çelebi Efendi’nin tasvirlerini görsellere dönüştürmesinin istendiğini belirten Dumont, bu süreçte dönemin ressamlarından Charles Parrocel’in üslubunun da referans alındığını söyledi.YAPAY ZEKANIN SINANDIĞI BİR DENEYProjenin ilk aşamada tereddütle karşılandığını dile getiren Dumont, insan vizyonunun ve tarihsel bir metnin zarafetinin tamamen matematiksel bir yapıya emanet edilmesinin sorgulandığını belirtti.
Ancak buna rağmen çalışmanın önemli bir pedagojik değer taşıdığını ifade eden Dumont, serginin teknolojiye körü körüne bir övgü olmadığını, aksine yapay zekanın sınandığı bir deney olduğunu kaydetti.Sergide yer alan eserlerin uzun bir düzeltme sürecinden geçtiğini de anlatan Dumont, yapay zekanın tarihsel hatalar üretebildiğine dikkat çekti.
Örnek olarak bazı görsellerde 1720 yılında henüz var olmayan Fransız bayrağının kullanıldığını belirten Dumont, bu tür hataların insan müdahalesiyle düzeltildiğini ve bu süreçte akademik katkıların önemli rol oynadığını söyledi.YAPAY ZEKA İNSANIN DERİNLİĞİNDEN YOKSUNDURYapay zekanın mevcut haliyle ne bir tarihçi ne de bir sanatçı olabileceğini vurgulayan Dumont, “Makinenin hatalarını düzeltmek için sürekli insan müdahalesine ihtiyaç duyulması bizi açık bir sonuca götürmektedir.
Yapay zeka, sahip olduğu bilgiye rağmen insanlığın arşivlerde ve kolektif hafızada biriken tarihsel derinliğinden yoksundur” ifadelerini kullandı.Konuşmasının sonunda sanatın insanla olan bağının altını çizen Dumont, yapay zekanın yalnızca bir araç olduğunu belirterek, “Bu görüntüler her ne kadar çarpıcı olsa da bize hiçbir şeyin sanatçının yerini ikame edemeyeceğini hatırlatmaktadır.
Sanatçı yalnızca bir tekniğe hakim olan kişi değil; ilhamı, ruhu ve niyeti taşıyandır.
Yapay zeka üslubu taklit edebilir, ancak ilhamdan yoksundur” dedi.
Dumont, bu deneyimin insanın yaratıcı süreçteki vazgeçilmez rolünü bir kez daha ortaya koyduğunu belirterek, sanatçının toplumun merkezinde kalmaya devam etmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
