Ankara inisiyatif aldı: NATO planları Karadeniz ve Montrö gerçeği

“Türkiye’ye iki NATO karargâhı kuruluyor” deniyor. “Karadeniz açılıyor mu?” sorusu soruluyor.

Hatta daha ileri gidiliyor: “Montrö delinmek mi isteniyor?”Şimdi bu tartışmayı netleştirelim.

Çünkü tablo anlatıldığı gibi değil.

Ama göründüğünden çok daha stratejik.ÖNCE GERÇEK: YENİ BİR KARARGÂH MI KURULUYORHayır.

Ortada “yeni kurulmuş” bir NATO karargâhı yok.

Ama bu, konunun önemsiz olduğu anlamına da gelmiyor.

Çünkü mesele karargâh değil...NATO’NUN DEĞİŞEN SAVAŞ KONSEPTİ 2020 SONRASI NATO: TEHDİT TANIMI DEĞİŞTİNATO 2020’den itibaren savunma planlarını kökten değiştirdi.Neden?

Çünkü tehdit değişti.

Haziran 2022’de NATO’nun yeni stratejik konsepti açıklandı.

Vilnius Zirvesi ise Temmuz 2023’de toplandı.

Bu zirvede iki ana tehdit yani Rusya ve terörizm karşısında üçlü bir yapıya dayanan savunma planları kabul edildi.

Tehdit sıralaması şöyle idi:Yeni tehditler ne?* Rusya’nın revizyonist askeri hamleleri.* Hibrit savaş: Propaganda, dezenformasyon, seçimlere müdahale.* Siber saldırılar ve kritik altyapı hedefleri.* Uzay ve uydu sistemlerine yönelik tehditler.* Enerji hatları ve tedarik zincirleri üzerinden baskı.* Güney hattında (Orta Doğu–Afrika) istikrarsızlık ve terör.NATO o gün, “Artık klasik savaş yok.

Cephe sadece sınırda değil; veri merkezinde, denizde, enerjide” dedi.

Bu nedenle de yeni bir modele geçti:YENİ MODEL NE DİYORBu konseptin özü şu:* Kriz çıkınca değil, krizden önce hazır ol.* Kuvvetleri sonradan değil, önceden konumlandır.* Komuta yapısını yavaş değil, anında çalışır hale getir.Bunun için de NATO:* Yeni bölgesel planlar yaptı.* Bu planları yönetecek komuta merkezleri tasarladı.

İşte Türkiye’nin adı burada giriyor.ANKARA NE YAPTI İNİSİYATİF ALDITürkiye, bu yeni NATO planlarında pasif kalmadı.Tam tersine dedi ki: “Bu yapıları biz kurarız.” İnisiyatif almasının ardında yatan temel neden Türkiye’nin liderlik etmek ve doğal olarak yönetimi bırakmak istememesi.

NATO kararları doğrultusunda kurulması planlanan karargâhlar şöyle idi:1.

MNC-TÜR : KARA GÜCÜNÜN KOMUTA MERKEZİBu yapı ne?

Çokuluslu Kolordu KarargâhıAma kritik nokta şu:* Kurulum Türkiye tarafından başlatıldı.* NATO’ya “Biz üstleniyoruz” denildi.* Şu an çekirdek kadro var.* Henüz tam çokuluslu statü onaylanmadı.Bu ne anlama geliyor?

Eğer kriz olursa:* Türkiye, NATO kara kuvvetlerinin koordinasyonunu yönetecek.* Türkiye’ye gelecek NATO birliklerini komuta edecek.Yani: Türkiye sadece ev sahibi değil, komutan.2.

CTF-BLACK : KARADENİZ’İN ANAHTARIİkinci yapı daha kritik: Karadeniz Birleşik Görev Kuvveti (CTF-Black)Bu ne demek?* Deniz operasyonlarını yönetecek merkez.* Karadeniz’deki askeri planların uygulanacağı yapı.

Ama asıl kritik bilgi:* Komuta ve ev sahipliği 2028’e kadar Türkiye’de.* Sonrası?

Romanya ve Bulgaristan devreye girebilir.Yani Türkiye diyor ki: “İnisiyatifi bırakmıyorum.”EN KRİTİK TARTIŞMA: MONTRÖ DELİNİYOR MUMontrö Boğazlar Sözleşmesi...

Sahadaki en sıcak soru bu.Cevap net:◊ Güvenlik kaynaklarına göre: HAYIR.Türkiye’nin üç kırmızı çizgisi var:1.

Karadeniz’de bölgesel sahiplik.2.

Montrö’ye tam bağlılık.3.

Kıyıdaş olmayan güçlerin sınırlı varlığı.Bu ne demek?* Karadeniz NATO gölü olmayacak.* Ama NATO planları Türkiye üzerinden yürütülecek.İnce ama kritik bir denge.ASLINDA NE OLUYORBu iki karargâhı birlikte okuyalım:* Kara gücü komutası* Deniz gücü komutasıOrtaya çıkan tablo:* Türkiye, NATO’nun güney ve doğu hattında komuta merkezi oluyor.Ama aynı anda:* Karadeniz’de kontrolü dışarı bırakmıyor.SONUÇ: TÜRKİYE SADECE PARÇA DEĞİL MERKEZBugün Ankara’nın yaptığı şey şu:* NATO içinde kalmak.* Ama NATO’nun yönünü de etkilemek.* Karadeniz’i korumak.* Ama bölgesel liderliği bırakmamak.Bu kolay bir oyun değil.Çünkü:* Washington baskı yapar.* Avrupa denge ister.* Bölge ülkeleri hassas.Ama Türkiye’nin tercihi net:İnisiyatif al, boşluk bırakma.Son söz:Bu karargâhlar bir askeri yapı değil.Bu, Türkiye’nin jeopolitik irade beyanı.