Ev sahipleri ve kiracılar dikkat: AKP'nin enflasyon planı

TÜFE hesaplamasında en yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunu gıda, ulaştırmada ve konut oluşturuyor.

Enflasyonun düşürülememesinde yüksek gıda fiyatlarının etkisi çok büyük.

Ayrıca konut piyasasında inşaat malzemelerine art arda gelen zamlar, konut fiyatlarında sıçrama beklentisine neden oldu.

TÜİK, tüketici fiyatları hesaplamasında değişiklik yapıldığını ve 2026 Ocak ayından itibaren yeni formül ile hesaplanacağını açıkladı.

Ağırlıklar şimdiye kadar hanehalkı bütçe anketi sonuçlarından elde ediliyordu ancak yeni düzenleme sonrası GSYİH’deki hanehalkı nihai tüketim harcamaları esas alınacak.Ayrıca TÜFE’nin hesaplama yönteminde gidilen bu değişiklik tartışma yarattı.

Söz konusu değişiklikle TÜFE hesaplamasında gıda ve konut payının düşürüleceği konuşuluyor.KİRA HARCAMALARI NE OLACAKKonu TÜFE olunca akıllara kira artış oranlarını geldi.

EKONOMİ gazetesi yazarı Alaattin Aktaş, konuya ilişkin dikkat çeken bir yazı kaleme aldı.

Gerçek kira ve izafi kira oranlarına dikkati çeken Aktaş, "TÜFE 2026’da GSYH ağırlıklarına göre oluşturulduğunda konut grubunun ağırlığı izafi kira da dahil yüzde 15-16 dolayında olacaksa, gerçek kiranın ağırlığı çok düşecek demektir.

Bu durumda kiralardaki artış TÜFE’yi çok daha az etkileyecek demektir." dedi.Aktaş yeni TÜFE hesaplamasına ilişkin çelişkileri şöyle anlattı:Temel değişiklik mevcut durumda hanehalkı bütçe anketine dayalı olarak belirlenen ağırlıkların, 2026’dan itibaren GSYH nihai tüketim harcamaları verilerinden elde edilmesini öngörüyor.Dünkü yazımda mevcut grup ağırlıklarını, GSYH’de açıklanan son veri 2024 yılına ait olduğu için 2024’ün verileriyle karşılaştırdım.

Bu karşılaştırmada dikkat çeken en önemli fark gıda grubundaydı.

GSYH ağırlıkları aynen kullanılırsa, gıda grubunun TÜFE’de bu yıl yüzde 24,97 olan ağırlığı 2026’da yüzde 21,72’ye inecekti.Gelelim başlıkta ifade ettiğim kira konusuna…TÜFE’de mevcut haliyle gerçek kira kapsanıyor.

GSYH’deki kira ise gerçek kiranın yanı sıra izafi kirayı da kapsıyor.

İzafi kiranın ne olduğu da hatırlatayım.

Bir konutta kira ödemeden oturanların, yani konut sahiplerinin, lojmanda kalanların ya da örneğin ailesine ait konutta kira ödemeden oturmakta olanların kira değeri izafi kira olarak niteleniyor.TÜİK verilerine göre Türkiye’de hanelerin yüzde 28’i kirada oturuyor, kalan yüzde 72 ise konut sahibi olduğu için ya da diğer şekillerde ikamet eden ve kira ödemeyen kesim.Hanehalkı tüketim harcamaları anketine göre ise parasal kira-izafi kira oranı 2024 yılında yüzde 37,6-62,3.Şimdi… Kapsamında kiranın da yer aldığı konut grubu mevcut TÜFE’de yüzde 15,22 ağırlığa sahip.

Gerçek kira da bu 15,22’nin 6,8’ini oluşturuyor.AKLA TAKILAN SORULARPeki… “Yüzde 37,6 parasal kiranın, bir başka ifadeyle gerçek kiranın TÜFE’deki ağırlığı yüzde 6,8 ise, izafi kira olan yüzde 62,3’ün ağırlığı ne olur?”Ortada bir tuhaflık var da, ne?İki oran nasıl yüzde 15 oluyor?TÜFE’de konut grubunun ağırlığı, yalnızca gerçek kira kapsandığı halde yüzde 15,22.

GSYH’de konut grubunun ağırlığı, gerçek ve izafi kira kapsandığı halde yüzde 15,85.Birkaç soru soralım…- İzafi kira gerçek kiradan daha fazla bir paya sahip olduğuna göre kapsamında izafi kiranın da bulunduğu GSYH'deki konut grubunun ağırlığı nasıl oluyor da TÜFE'deki ağırlıkla hemen hemen aynı düzeyde oluşuyor?- Bir soru daha… TÜFE 2026’da GSYH ağırlıklarına göre oluşturulduğunda konut grubunun ağırlığı izafi kira da dahil yüzde 15-16 dolayında olacaksa, gerçek kiranın ağırlığı çok düşecek demektir.

Bu durumda kiralardaki artış TÜFE’yi çok daha az etkileyecek demektir.

Ve yine bu durumda TÜFE gerçek enflasyonu yansıtmaktan çok uzaklaşacak demektir.- Hadi bir soru daha… “TÜFE’de izafi kira zaten yoktu, biz onu yine dahil etmeyeceğiz” denilirse, Avrupa Birliği standardının dışına çıkılmış olmayacak mı?Bu yeni TÜFE meselesi daha çok su kaldıracak!Odatv.com